Susza uderza w buraki cukrowe w Europie
Tegoroczna pogoda coraz mocniej wpływa na prognozy plonów buraków cukrowych w Europie. Z lipcowego biuletynu JRC MARS Komisji Europejskiej wynika, że średni prognozowany plon buraka cukrowego w UE wynosi obecnie 76 t/ha.
To wynik o 7% niższy niż w 2025 roku oraz o 2% niższy w porównaniu z prognozą przedstawioną miesiąc wcześniej.
Główną przyczyną pogorszenia prognoz są powtarzające się fale upałów oraz niedobór opadów w zachodniej i środkowej Europie. Wysokie temperatury i przesuszona gleba ograniczają przyrost biomasy i pogarszają warunki rozwoju upraw.
JRC MARS wskazuje, że prognozy plonów zostały obniżone dla wielu upraw wiosennych i letnich. W przypadku buraków szczególnie widoczny jest wpływ stresu cieplnego w północnej Francji.
Francja i Belgia stracą najwięcej?
Największe korekty prognoz dotyczą części najważniejszych producentów buraków cukrowych w UE.
W porównaniu z 2025 rokiem prognozowane plony są niższe:
- we Francji – o 9%,
- w Belgii – o 9%,
- w Niemczech – o 4%,
- w Holandii – o 4%,
- na Słowacji – o 17%,
- w Czechach – o 11%.
W przypadku Słowacji i Czech spadki względem średniej z ostatnich pięciu lat są nieco mniejsze i wynoszą odpowiednio 10% i 5%.
Dla europejskiego rynku cukru istotne są przede wszystkim prognozy dotyczące największych producentów. Jeżeli niekorzystne warunki pogodowe utrzymają się do końca sezonu, niższe plony mogą oznaczać również mniejszą produkcję cukru.
Polska z prognozą 66 t/ha
Na tym tle sytuacja w Polsce wygląda obecnie nieco lepiej. JRC prognozuje średni plon buraka cukrowego na poziomie 66 t/ha, czyli w pobliżu średniej wieloletniej.
Nie oznacza to jednak, że krajowe plantacje są wolne od problemów. Tegoroczny wynik może być o około 8% niższy niż w 2025 roku, kiedy średni plon wyniósł 71,9 t/ha.
JRC zwraca uwagę na niedobór wilgoci w glebie m.in. w regionach centralnych, północno-zachodnich i południowo-wschodnich Polski. Dodatkowym czynnikiem ryzyka są wysokie temperatury, które wpływają na rozwój upraw letnich.
– W Polsce prognoza plonu buraka cukrowego pozostaje obecnie zbliżona do średniej z ostatnich pięciu lat, ale sezon wciąż trwa. Niedobór wilgoci w rejonach produkcyjnych oraz prognozy ciepłej i suchej jesieni zwiększają ryzyko dla końcowej fazy wzrostu korzenia buraka, dlatego do oceny tegorocznych zbiorów podchodzimy z ostrożnością – podkreśla Michał Gawryszczak, dyrektor Biura Związku Producentów Cukru w Polsce.
Zobacz też: Musi zrobić 4 opryski na mszycę. A cena buraków ma jeszcze spaść
Ciepła i sucha jesień zagrożeniem dla buraków
W przypadku buraków cukrowych kluczowe będą kolejne tygodnie. Rośliny nadal mają czas na przyrost korzeni, dlatego ostateczny poziom plonów może jeszcze znacząco różnić się od obecnych prognoz.
Problemem może być jednak pogoda. Długoterminowa prognoza JRC na okres sierpień–październik wskazuje na temperatury wyższe od normy w większości Europy oraz opady poniżej normy w Europie Środkowej.
Jeżeli taki scenariusz się sprawdzi, buraki mogą mieć ograniczone możliwości dalszego budowania plonu korzeni. W efekcie obecne prognozy mogą zostać jeszcze skorygowane w dół.
Mniejsze zbiory buraków mogą wpłynąć na rynek cukru
Dla Polski sytuacja na europejskim rynku cukru ma duże znaczenie. Polska odpowiada za około 16% unijnej produkcji cukru i należy do największych producentów w UE.
Krajowy sektor cukrowniczy opiera się na uprawie buraków na powierzchni ok. 258 tys. ha, a z produkcją związanych jest ponad 25 tys. plantatorów. W kampanii 2025/2026 w Polsce wyprodukowano ok. 2,57 mln ton cukru.
Dlatego ewentualne dalsze obniżenie plonów w najważniejszych krajach produkujących buraki będzie miało znaczenie nie tylko dla samych plantatorów. Mniejsza podaż surowca może przełożyć się na produkcję cukru w UE, a w dalszej kolejności także na jego dostępność i ceny.
– Przytoczone prognozy pochodzą z połowy lipca, a zbiory buraka trwają do późnej jesieni. Utrzymanie się ciepłych i suchych warunków w Europie Środkowej zwiększałoby prawdopodobieństwo dalszego obniżenia plonów, a w konsekwencji niższej produkcji cukru w Unii Europejskiej i w Polsce. Związek Producentów Cukru w Polsce będzie monitorował kolejne aktualizacje prognoz JRC oraz przebieg krajowej kampanii – wyjaśnia Michał Gawryszczak.
Na razie Polska pozostaje więc w znacznie lepszej sytuacji niż część zachodniej Europy, ale ostateczne plony buraków będą zależały przede wszystkim od pogody w końcowej fazie wegetacji.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. ZPCwP
