Omacnica prosowianka już aktywna w kukurydzy
Na plantacjach kukurydzy w ramach realizacji zadania 1.15 Dotacji Celowej wykonywany jest bardzo szczegółowy monitoring pojawu omacnicy prosowianki. Lustracja prowadzona jest w województwach podkarpackim oraz warmińsko-mazurskim dzięki któremu obok sygnalizacji potrzeby i terminu zwalczania szkodnika, aktualizowane są dane o jego biologii.
- Monitoring jest prowadzony z łącznym zastosowaniem kilku niezależnych od siebie metod obserwacyjnych tj. z użyciem izolatorów entomologicznych w których przetrzymuje się łącznie po 400 zimujących gąsienic szkodnika dla potrzeb sprawdzenia w jakim terminie rozpoczynają się wyloty motyli z resztek pożniwnych kukurydzy - podaje Platforma Sygnalizacji Agrofagów.
Do lustracji wykorzystywane są również pułapki chwytne na motyle:
- feromonowe odławiające samce
- oraz świetlne odławiające osobniki obojga płci.
Wykorzystywana jest także metoda bezpośredniej analizy roślin na obecność pojawu nowych złóż jaj a po ich oznaczeniu sprawdza się terminy wylęgu gąsienic.
26 maja br. wykryto obecność omacnicy na polu kukurydzy, uprawianej w monokulturze w woj. warmińsko-mazurskim w Szałkowie w okolicach Iławy.
W okolicach Iławy wykryto pierwsze osobniki omacnicy
Efektem wdrożonych obserwacji jest pierwsze w 2026 roku wykrycie obecności motyli na polu kukurydzy uprawianej w monokulturze w dniu 26 maja 2026 roku na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego w Szałkowie w okolicach Iławy.
- W tym dniu do pułapki świetlnej odłowiono 2 samce tego gatunku. Rośliny kukurydzy były w tym czasie w fazie 3-4 liści właściwych. Co jednak warte odnotowania, to że w izolatorach entomologicznych umieszczonych w warunkach polowych w tej samej miejscowości, a w których szkodnik zimuje w resztkach pożniwnych żaden motyl jeszcze się nie pojawił, pomimo, że to z reguły w izolatorach ich wylot jest najwcześniejszy. Kolejne dwa dni obserwacyjne 27 i 28 maja nie wykazały już kolejnych motyli tego gatunku w samołówkach - dodaje Platforma Sygnalizacji Agrofagów.
Jak chronić kukurydzę przed omacnicą?
Do zwalczania omacnicy prosowianki, wykorzystać można metody biologiczne, chemiczne oraz przede wszystkim zgodną z założeniami Integrowanej ochrony roślin profilaktykę.
Do takich metod zaliczamy stosowanie wcześniej wspomniane pułapki feromonowe dzięki, którym możemy monitorować i odławiać szkodniki. Pułapki feromonowe ustawia mniej więcej w okolicy czerwca, kiedy spodziewany jest nalot motyli. Pomaga to w określeniu wystąpienia pierwszych jaj.
Do metod biologicznych zaliczamy stosowanie preparatów zawierających kruszynka (Trichogramma). Pożyteczne owady, w tym przypadku błonkówki, wypuszczane są na plantacje, gdzie składają jaja na jajach omacnicy.
W tym przypadku również ważny jest monitoring, ponieważ pierwsze wyłożenie następuje, kiedy wykryjemy pierwsze jaja szkodnika, a następne po upłynie od 7 do 10 dni.Stosować można również preparaty oparte na bakteriach, w przypadku omacnicy - Bacillus thuringiensis. Bakteria ta wytwarza toksyny, które powodują śmierć gąsienicy.
Metody profilaktyczne:
- płodozmian,
- niszczenie, przyorywanie resztek pożniwnych,
- likwidacja chwastów,
- nawożenie,
- nawozy dolistne wpływające na wzomocnienie rośliny.
Jak ocenić zagrożenie ze strony omacnicy?
Próg ekonomicznej szkodliwośći omacnicy prosowianki w kukukurydzy w okresie woskowej dojrzałości ziarniaków (BBCH 83–85) stwierdzenie 15% roślin uszkodzonych w uprawie na ziarno lub 30–40% w uprawie na CCM i kiszonkę wskazuje na potrzebę biologicznego lub chemicznego zwalczania szkodnika w roku przyszłym.
Jakie preparaty można zastosować przeciw omacnicy prosowiance?
Zwalczanie omacnicy prosowianki w kukurydzy metodami chemicznymi przypada na okres, kiedy kukurydza rozwija wiechy aż do fazy kwitnienia.
Pierwszy oprysk przypada na okres około pierwszej/początek drugiej dekady lipca. Drugi zabieg należy przeprowadzić po upływie 7 do 10 dni.
Opryski na omacnicę:
- acetamipryd - Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,3 l/ha. Termin stosowania: środek zastosować po wystąpieniu szkodnika na plantacji, zgodnie z sygnalizacją od początku fazy rozwoju wiechy do fazy, gdy widoczne są pręciki w kłoskach środkowej części, a kolba wyłania się z pochwy liściowej (BBCH 51-61).
- chlorantraniliprol - Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 125 ml/ha.
- deltametryna - Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,125 l/ha. Termin stosowania: Opryskiwać po pojawieniu się szkodnika lub zaraz po wystąpieniu pierwszych symptomów uszkodzeń, od fazy 3-go liścia do fazy, gdy ziarniaki osiągają typową wielkość (BBCH 13-79).
- acetamipryd, lambda-cyhalotryna - Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,2 kg/ha. Termin stosowania: Środek zastosować zgodnie z sygnalizacją lub po zauważeniu pierwszych szkodników lub objawów ich żerowania, od fazy, gdy wiecha jest wysunięta do połowy (środek wiechy zaczyna się rozdzielać) do fazy, gdy wiecha jest całkowicie widoczna i w pełni ukształtowana (BBCH 55-59).
- lambda-cyhalotryna - Maksymalna dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,2 l/ha Zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,2 l/ha
- Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki szczep EG 2348 - Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 1 kg/ha.
- spinosad - Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,4 l/ha. Termin stosowania: Środek stosować od fazy rozwojowej 4 liści do fazy pełnej dojrzałości ziarniaków (BBCH 14 – 75), wyłączając fazę kwitnienia roślin (BBCH 61-69).
- tebufenozyd - Maksymalna/zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,75 l/ha. Termin stosowania: środek zastosować zgodnie z sygnalizacją lub w oparciu o dostępne metody monitoringu szkodnika, w okresie masowego wylęgania się gąsienic, od fazy początku wzrostu źdźbła do fazy, gdy ziarniaki osiągają typową wielkość (BBCH 30-79).
- flupyradifuron, deltametryna - Maksymalna /zalecana dawka dla jednorazowego zastosowania: 0,75 l/ha. Termin stosowania: środek zastosować zgodnie z sygnalizacją, od fazy początku ukazania się wiechy do fazy pełnej dojrzałości mlecznej ziarniaków (BBCH 51-75), z wyłączeniem okresu 10 dni poprzedzającego fazę kwitnienia oraz samej fazy kwitnienia (BBCH 61-69).
Patrycja Bernat
