Plan nawożenia azotem w gospodarstwie
Plan nawozowy to dokument, który precyzyjnie określa ilości oraz rodzaje nawozów stosowanych na polach w celu osiągnięcia optymalnych plonów, jednocześnie minimalizując ryzyko zanieczyszczenia środowiska. W Polsce obowiązek sporządzania takich planów wynika zarówno z krajowych przepisów prawa, jak i regulacji unijnych, szczególnie w kontekście ochrony wód przed zanieczyszczeniem azotanami pochodzącymi z rolnictwa.
Sprawdź, czy musisz go mieć
Obowiązek kontroli i prowadzenia dokumentacji w zakresie stosowania nawożenia azotem dotyczy większości gospodarstw rolnych. W niektórych przypadkach rolników obowiązuje jedynie uproszczona ewidencja. Obowiązek sporządzania planów nawozowych dotyczy kilku grup rolników, w zależności od charakteru i skali prowadzonej działalności oraz lokalizacji gospodarstwa.
Brak wymogów – gospodarstwa do 10 ha lub do 10 DJP – w przypadku takich gospodarstw nie są wymagane żadne działania (z wyjątkiem nabywców nawozów naturalnych z ferm pow. 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30kg lub 750 stanowisk dla macior).
Maksymalne dawki azotu – gospodarstwa od 10 ha do 100 ha lub gospodarstwa od 10 DJP do 60 DJP (pod warunkiem, że nie należą jednocześnie kategorii opisanej w punkcie 3) – gospodarstwa takie zobowiązane są jedynie do określenia maksymalnych dawek azotu. Opcjonalnie mogą one (ale nie mają obowiązku) posiadać plan nawożenia azotem.
Plan nawożenia azotem – dotyczy gospodarstw:
- powyżej 100 ha,
- powyżej 50 ha upraw intensywnych,
- powyżej 60 DJP,
- nabywcy nawozów naturalnych od podmiotów importujących, podmioty prowadzące chów lub hodowlę drobiu powyżej 40 000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior, nabywcy nawozów naturalnych od podmiotów prowadzących chów lub hodowlę drobiu powyżej 40000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub 750 stanowisk dla macior.
Opinia o planie nawożenia azotem obowiązuje duże podmioty:
- w związku z programem azotanowym – podmioty prowadzące chów lub hodowlę drobiu powyżej 40000 stanowisk lub chów lub hodowlę świń powyżej 2000 stanowisk dla świń o wadze ponad 30 kg lub750 stanowisk dla macior,
- w związku z innymi przepisami – podmioty powyżej 210 DJP, które mają taki wymóg w pozwoleniu zintegrowanym lub podmioty posiadające taki wymóg w kontekście przepisów o oddziaływaniu na środowisko. Opinie wydają Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze.
Ewidencja zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem
Oprócz posiadania planu nawozowego, opinii lub określenia maksymalnych dawek azotu, rolnicy są również zobowiązani do prowadzenia ewidencji zabiegów agrotechnicznych związanych z nawożeniem azotem. Obowiązuje ona wszystkie gospodarstwa od 10 ha lub 10 DJP. Ewidencja powinna zawierać takie informacje jak: datę zastosowania nawozów, rodzaj uprawy, powierzchnię, rodzaj nawozu, dawki oraz terminy przyorania na terenach o dużym nachyleniu.
Jakie kary grożą rolnikom za brak planu nawożenia i błędy w dokumentacji?
W związku z ustawą Prawo wodne, Inspekcja Ochrony Środowiska może zarówno nakazać usunięcie w określonym terminie nieprawidłowości stwierdzonych w trakcie kontroli oraz nakazać uiszczenia opłat.
Maksymalne stawki opłaty, o której mowa w art. 109 ust. 5 Prawo wodne wynoszą:
- 3042,25 zł - za stosowanie nawozów niezgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 106 ust. 4 lub z planem nawożenia azotem;
- 4563,37 zł - za przechowywanie nawozów naturalnych niezgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 106 ust. 4;
- 760,56 zł - za prowadzenie dokumentacji realizacji programu działań niezgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 106 ust. 4 albo za jej brak;
- 760,56 zł - za brak planu nawożenia azotem.
Obowiązek sporządzania planów nawozowych i prowadzenia racjonalnej gospodarki nawozowej dotyczy coraz większej grupy rolników, co wynika z rosnących wymagań w zakresie ochrony środowiska. Choć dla wielu rolników może to być dodatkowy obowiązek administracyjny, dobrze przygotowany plan pozwala na osiągnięcie lepszych wyników finansowych i środowiskowych. Warto więc zadbać o jego sporządzenie, nie tylko ze względu na wymogi prawne, ale także dla dobra przyszłych plonów i środowiska.
Agata Stachowiak
Grzegorz Ignaczewski
