Po jakich roślinach nie uprawiać fasoli szparagowej?
Wybierając pole pod uprawę fasoli szparagowej, należy zwrócić uwagę, aby nie było to stanowisko po innych roślinach bobowatych. Przerwa w uprawie roślin z tej samej rodziny powinna wynosić co najmniej 4 lata. Fasola ze względów fitosanitarnych nie powinna być uprawiana po marchwi, pietruszce i szpinaku. Dobrym przedplonem są wczesne ziemniaki, rzodkiewka, sałata lub cebula ozima. Wiosenna uprawa przed siewem fasoli powinna być ograniczona, aby nadmiernie nie przesuszać gleby.
Czy fasola szparagowa sprawdza się jako poplon?
Fasola szparagowa odgrywa ważną rolę w płodozmianie, ponieważ należy do roślin motylkowatych i dzięki współpracy z bakteriami brodawkowymi wzbogaca glebę w azot. Pozostawia po sobie dobre stanowisko dla roślin następczych. Jej uprawa pomaga także w przerywaniu cyklu rozwojowego niektórych chwastów, chorób i szkodników. Dodatkowo fasola szparagowa ma stosunkowo krótki okres wegetacji, co ułatwia lepsze wykorzystanie stanowiska w gospodarstwie.
W otwartym polu nie może być wysiewana zbyt wcześnie, dlatego jako przedplon może być uprawiana jedynie pod osłonami. Doskonale sprawdza się natomiast jako poplon po zbiorze wcześniejszych warzyw lub jęczmienia. Dzięki stosunkowo krótkiemu okresowi wegetacji, dobrze wykorzystuje czas do końca sezonu i pozwala uzyskać dodatkowy plon z tego samego stanowiska. Taka uprawa jest korzystna zarówno organizacyjnie, jak i gospodarczo, ponieważ zwiększa intensywność wykorzystania pola. Jednocześnie trzeba pamiętać o odpowiednio ciepłym stanowisku i wystarczającej wilgotności gleby, aby rośliny mogły prawidłowo się rozwijać.
Uprawa fasoli karłowej a produkcja towarowa
W Polsce największe znaczenie w produkcji towarowej ma uprawa fasoli karłowej, zarówno szparagowej, jak i przeznaczonej na suche nasiona. Wśród odmian fasoli szparagowej karłowej najczęściej uprawiane są te o strąkach w przekroju owalnych lub okrągłych. Jeśli chodzi o barwę, są to odmiany żółto- lub zielonostrąkowe. W produkcji fasoli szparagowej dla przetwórstwa najczęściej uprawiane są odmiany karłowe o zielonych strąkach. Na świeży rynek dominują natomiast odmiany żółtostrąkowe.
Spośród cech odmian fasoli szparagowej do przetwórstwa, czyli do konserwowania i mrożenia, ważne jest, aby były plenne. Powinny też wyróżniać się skoncentrowanym dojrzewaniem strąków i ich dużym wyrównaniem. Bardzo istotna jest odporność na choroby, takie jak antraknoza fasoli, askochytoza oraz choroby bakteryjne.
Jeśli chodzi o wybarwienie, w przetwórstwie pożądana jest ciemnozielona barwa strąków, przy czym zieleń nie powinna być zbyt ciemna. Hodowcom odmian fasoli udało się uzyskać takie, u których strąki wolno przejrzewają. Cenną cechą dla przetwórców jest też brak lub niewielki udział włókna w strąkach. Oczywiście nowe odmiany muszą nadawać się do zbioru kombajnowego.
Rozstaw rzędów przy fasoli szparagowej
Fasola szparagowa w gospodarstwach towarowych jest uprawiana z siewu nasion bezpośrednio do gruntu. Zalicza się ją do roślin o wysokich wymaganiach cieplnych. Nasiona powinno się wysiewać w glebę o temperaturze co najmniej 8–10°C. Jest bardzo wrażliwa na przymrozki, dlatego termin siewu do gruntu powinien przypadać po połowie maja. Ostatnie wysiewy powinny zakończyć się do połowy lipca. Do późniejszych wysiewów należy wybierać odmiany o krótkim okresie wegetacji. Fasolę karłową wysiewa się w rozstawie rzędów co 40–50 cm, a w rzędzie co 5–8 cm. Głębokość siewu powinna wynosić od 2 do 4 cm, w zależności od wielkości nasion – większe mogą być wysiewane głębiej.
Jaka dawka azotu pod fasolę?
Fasola wymaga gleb o odczynie w zakresie 6,5–7,8. Dzięki symbiozie z bakteriami brodawkowymi wymagania nawozowe fasoli w zakresie azotu są niewielkie. Pierwiastek ten jest niezbędny tylko w pierwszym okresie wzrostu, do czasu aż na korzeniach rozwiną się bakterie mające zdolność wiązania wolnego azotu z powietrza. Z tego względu nie jest wskazane nawożenie fasoli dużą ilością azotu mineralnego, gdyż mogłoby to doprowadzić do akumulacji nadmiaru azotanów, zwłaszcza w strąkach. Ponadto stwierdzono, że obecność azotu mineralnego w glebie hamuje intensywność symbiozy roślin żywicielskich z bakteriami.
Spośród mikroskładników fasola ma zwiększone zapotrzebowanie m.in. na bor, mangan i molibden. Ilość nawozów należy obliczyć na podstawie wyników analizy gleby. Można zastosować nawozy wieloskładnikowe, a w przypadku pojedynczych składników fosfor najlepiej zastosować w postaci superfosfatu wzbogaconego, natomiast potas – w postaci siarczanu potasu.
Fasola jest wrażliwa na zasolenie gleby, dlatego wszystkie nawozy mineralne należy zastosować co najmniej 1–2 tygodnie przed siewem nasion i dobrze wymieszać z glebą na głębokość nie mniejszą niż 10 cm. Optymalne zawartości składników pokarmowych w glebie przedstawiono w tabeli.
Dokarmianie dolistne fasoli
Fasola powinna być również dokarmiana dolistnie. W pierwszym okresie wzrostu zalecany jest nawóz wieloskładnikowy z przewagą fosforu, który wpływa na rozwój systemu korzeniowego. W czasie intensywnego wzrostu roślin specjaliści zalecają dokarmianie dolistne nawozami o zrównoważonym składzie NPK. Następnie zalecany jest nawóz o podwyższonej zawartości potasu. Pierwiastek ten pomaga utrzymać gospodarkę wodną rośliny.
Nawadnianie w uprawie fasoli
Nawadnianie w uprawie fasoli w suche lata bywa kluczowe dla uzyskania plonu, ponieważ gatunek ten ma największe zapotrzebowanie na wodę w czasie kwitnienia i zawiązywania strąków. Na niedobór wody w tym okresie rośliny reagują zrzucaniem kwiatów i zawiązków strąków, co powoduje obniżenie plonu. Duże wahania wilgotności gleby w czasie dorastania strąków zwiększają udział w plonie strąków zniekształconych i pogarsza się ich jakość poprzez wzrost zawartości włókna. Do nawadniania upraw zaleca się użycie deszczowni wyposażonych w belkę zraszającą.
Aleksandra Andrzejewska
