Tutkarz bachusek - na jakich owocach żeruje?
Tutkarz bachusek bo od niego zaczniemy, to ryjkowiec, którego roślinami żywicielskimi są jabłonie, czereśnie, wiśnie, śliwy, grusze i morele. Jesienią i wiosną chrząszcze wygryzają dziury w pąkach, które z czasem opadają. Następnie przenoszą się na liście i podgryzają pąki kwiatowe, a te w okresie kwitnienia pozostają zamknięte i zbrązowiałe na zatrzymanych w rozwoju szypułkach. Chrząszcze uszkadzają również owoce drążąc w nich jamki, do których składają jaja, po złożeniu których samice podcinają ogonki powodując więdnięcie i opadanie owoców.
Po około 6–9 dniach wylęgają się białe lub kremowo białe, rogalikowato zagięte larwy osiągające od 3 do 9 mm długości, mogące rozwijać się tylko w gnijących owocach. Rozwój larw trwa około miesiąca, po czym w czerwcu, larwy opuszczają owoce, dostają się do gleby, gdzie na głębokości ok. 30 cm przepoczwarczają się, jednak niektóre osobniki pozostają w diapauzie do następnego roku. Po 3 tygodniach chrząszcze opuszczają glebę już jako dorosły owad a następnie po okresie żerowania schodzą do gleby na zimowanie. Chrząszcz ma ok. 4,5–5,5 mm długości, długi ryjek, jest purpurowoczerwony z żółtawym lub złocistozielonkawym odcieniem, pokryty włoskami.
Biologia i szkody wyrządzane przez lakowca
Tutkarz lakowiec występuje przede wszystkim na jabłoni, ale nie pogardzi śliwą, czereśnią czy brzoskwinią. Jest podobny do tutkarza bachuska, lecz mniejszy osiągający 2,5 do 5 mm długości. Biologia i szkody wyrządzane przez lakowca również są podobne do poprzednika z tym, że chrząszcze tego gatunku wygryzają słupki i pręciki w pąkach kwiatowych, podczas gdy bachusek robi tylko dziury w pąkach, które po pewnym czasie opadają. Podobne szkody do lakowca wyrządza tutkarz śliwowiec, który podcina szypułki, na skutek czego śliwki przedwcześnie opadają.
Tutkarz ogonowiec żeruje głównie na jabłoni
Tutkarz ogonowiec żeruje głównie na jabłoni, rzadziej na śliwach czy czereśniach. Owad dorosły to 2–3-milimetrowej długości chrząszcz o ciemnoniebieskim lub zielonym, metalicznym połysku. Chrząszcze wychodzą z zimowych kryjówek wczesną wiosną i od razu kierują się w stronę nierozwiniętych jeszcze pąków wyjadając ich wnętrze. Szkody wyrządzają również samice, które składają jaja w ogonki liściowe. Wylęgła larwa wygryza chodnik w ogonku lub głównym nerwie wskutek czego liść opada wraz z larwą na ziemię, która potem zagłębia się w glebie i tam się przepoczwarcza.
Tutkarz gałązkowiec
Tutkarz gałązkowiec upatrzył sobie jabłoń i gruszę. Jest to chrząszcz o długości ok. 3 mm, o intensywnie niebieskim zabarwieniu. Wczesną wiosną samice odżywiają się pąkami, a następnie drążą otwór w końcach młodych pędów, a na dnie jamki składają po jednym jaju. Po złożeniu jaja schodzą poniżej i nadgryzają wokół pęd doprowadzając do jego zaschnięcia bądź załamania. Larwy rozwijają się w środku zamierającego pędu. Po czym spadają na ziemię, by się przepoczwarczyć w wierzchniej warstwie gleby.
Tutki czy cygara
Tutkarz cygarowiec albo inaczej zwijacz, zasiedla głównie grusze i winorośl. Ten chrząszcz o długości dochodzącej do 7 mm jest metalicznie zielonkawy lub granatowy. Jego głównym pokarmem są pąki i młode liście. Samica chcąc złożyć jaja podgryza ogonki liściowe, a gdy wskutek tego zwiędną, zwija je w rurkę niczym cygaro. Wewnątrz tutki można znaleźć najpierw jaja od 1 do 5, z których zazwyczaj pozostaje jedno a z niego wylęga się larwa i żeruje w tutce zjadając obumierające tkanki. Z czasem tutki opadają na glebę a larwy przepoczwarczają się w ściółce bądź wierzchniej warstwie gleby po czym pojawiają się chrząszcze i w tej formie zimują.
Chcąc ograniczyć występowanie tutkarzy obserwujmy drzewa i szukajmy uszkodzeń a podcięte organy, w których żyją potencjalne larwy, zrywajmy i niszczmy. Tak jak na winorośli zrywajmy tutki lub jak kto woli „cygara”.
Małgorzata Wyrzykowska
