Jak przygotować ziemię pod sad jabłoniowy?
Czas zakładania sadu przypada na październik i listopad, choć można go przesunąć na okres wiosenny, czyli marzec – kwiecień. Mamy czas, by przygotować stanowisko i wybrać odmiany. Jeśli chodzi o stanowisko, to pod sad jabłoniowy należy wybrać glebę lub doprowadzić jej pH do 5,5–6,5. Aby uzyskać właściwe pH należy poddać glebę badaniu w celu ustalenia odczynu oraz potrzebnej dawki nawozów mineralnych – potasu, fosforu, magnezu i mikroelementów, które należy podać kilka lub kilkanaście tygodni przed planowanym sadzeniem. Jabłonie bardzo dobrze rosną na glebach nawożonych obornikiem, który należy przyorać na głębokość 30 cm, lub nawożonych kompostem. Odpowiednia jest ziemia żyzna, o dużej zawartości próchnicy, przepuszczalna, bez zagłębień, gdzie mogłyby się tworzyć zastoiska mrozowe i zbierać woda. Jabłonie nie lubią cienia, stojącej wody oraz złego sąsiedztwa np. orzecha włoskiego, wiśni czy ziemniaków.
Co wysiać przed założeniem sadu?
Jabłonie uprawia się przez kilka lub kilkanaście lat, toteż właściwe przygotowanie stanowiska ma niebagatelne znaczenie. Pole powinno być odchwaszczone, wzbogacone w substancję organiczną, bogate w odpowiednie ilości składników pokarmowych, szczególnie w bezpośrednim sąsiedztwie systemu korzeniowego i głęboko uprawione. Warto teraz wysiać np. rośliny poplonowe, które wzbogacą glebę w próchnicę i inne składniki pokarmowe. Np. bobowate takie jak łubin, wyka, bobik czy groch, które wiążą azot z powietrza i dobrze użyźniają glebę. Fitosanitarne, jak gorczyca biała czy gryka, albo rośliny strukturotwórcze m.in. żyto, facelia błękitna, dzięki którym wprowadzi się do gleby dużą masę zieloną, a także poprawi stosunki wodno-powietrzne. Po ok. 2 miesiącach od wysiewu powinno się je wymieszać z glebą na głębokość ok. 20 cm.
Jakie stare odmiany jabłoni warto posadzić?
Stare odmiany nie bały się ani chorób, ani szkodników, ale mają tendencję do przemiennego owocowania. Do najpopularniejszych należą: Antonówka Zwykła i Półtorafuntowa, Oliwka Żółta, zwana Papierówką, Szara Reneta, Kronselska, Kosztela, Landsberska, Malinowa Oberlandzka, Koksa Pomarańczowa i Boiken.
Jakie stare odmiany jabłoni warto posadzić?
Antonówka Zwykła rośnie silnie, tworzy szeroką koronę o gałęziach z licznymi krótkopędami. Dojrzałość jabłka osiągają w początkach września. Owoce są spłaszczone, o jasnozielonej, twardej skórce, gdy dojrzewają stają się jasnożółte o landrynkowym zapachu. Nadają się na przetwory, musy, marmolady, soki. Antonówka Półtorafuntowa, zwana też Śmietankową, rośnie silnie, tworząc rozłożystą koronę. Rodzi duże jasnozielone owoce, osiągające ponad 500 g. Miąższ soczysty, kruchy, idealny na kompoty, musy i przetwory.
Papierówka i Szara Reneta. Klasyczne odmiany do sadu
Oliwka Żółta zwana Papierówką, początkowo rośnie intensywnie, po wejściu w okres owocowania tempo wzrostu spada. Skórka jabłka jest jasnożółta, niemal biała, delikatna i szybko ulega obiciu, miąższ jest delikatny, zielonkawobiały, soczysty i aromatyczny. Jabłka dojrzewają w połowie lipca. Szara Reneta rośnie silnie tworząc szeroką koronę. Owoce są duże, kuliste, lekko spłaszczone o charakterystycznej skórce z chropowatym nalotem. Dojrzewają we wrześniu lub w początkach października. Przedstawiają dużą wartość dla przetwórstwa w produkcji soków, musów, przecierów i nadzień do potraw mięsnych.
Kosztela, Kronselska i Landsberska – czym się różnią?
Kronselska rośnie silnie tworząc kulistą koronę. Owoce są duże, pokryte jasnozieloną skórką z rozmytym pomarańczowym rumieńcem. Nadają się na przetwory. Jest to odmiana dojrzewająca we wrześniu. Kosztela, to stara odmiana o bardzo słodkim smaku, dojrzewająca w połowie września. Drzewo tworzy dużą, kulistą koronę. Owoce są średniej wielkości, pokryte słomkowożółtą skórką, czasem w drobne cętki. Owoce są mało aromatyczne, ale z unikatowym słodkim miąższem. Landsberska tworzy luźną, spłaszczoną koronę. Rodzi owoce średnie do dużych o skórce koloru zielonożółtego, czasem z delikatnym rumieńcem. Miąższ ma soczysty, winny, smaczny. Dojrzałość osiąga pod koniec września.
Malinowa Oberlandzka – jabłka o charakterystycznym smaku
Malinowa Oberlandzka rośnie na ogół silnie, tworząc kulistą, mocno zagęszczoną koronę. Rodzi duże owoce pokryte w momencie dojrzewania brunatnokarminową skórką. Miąższ kruchy, soczysty, czasem bywa czerwonawy o malinowym posmaku. Dojrzałość osiąga we wrześniu.
Małgorzata Wyrzykowska
