ARiMR chce przejąć monitoring suszy?
7 lipca 2026 r. podczas spotkania prezesa Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktora Szmulewicza z ministrem rolnictwa Stefanem Krajewskim jednym z głównych tematów była susza oraz skutki ekstremalnych temperatur.
Jak poinformowała KRIR, obecny na spotkaniu zastępca prezesa ARiMR przekazał, że Agencja rozważa przejęcie systemu monitoringu suszy rolniczej. Dzięki połączeniu monitoringu z danymi, którymi już dysponuje ARiMR, możliwe miałoby być sprawniejsze określanie występowania suszy oraz szybsza wypłata pomocy dla poszkodowanych rolników.
To jedna z najważniejszych zapowiedzi dotyczących zmian w systemie szacowania strat suszowych od czasu uruchomienia aplikacji suszowej.
Rolnicy chcą zmian w systemie
Samorząd rolniczy od miesięcy przekonuje, że obecny system monitorowania suszy wymaga gruntownej przebudowy.
Podczas spotkania z ministrem przedstawiciele KRIR wskazywali przede wszystkim na konieczność:
- zmiany zasad wyznaczania suszy rolniczej,
- zmiany terminów jej ogłaszania,
- zwiększenia liczby stacji meteorologicznych,
- umożliwienia rolnikom korzystania z danych ze stacji,
- stworzenia narodowego programu przeciwdziałania skutkom suszy opartego na retencji wody.
Rolnicy zwracają również uwagę, że obecny system nie uwzględnia strat spowodowanych ekstremalnie wysokimi temperaturami i oparzeniami słonecznymi owoców. Według organizacji producentów porzeczek i malin tegoroczne fale upałów doprowadziły na wielu plantacjach do strat sięgających nawet 70–100 proc. plonu.
Monitoring suszy przez cały rok?
KRIR postuluje także całoroczny monitoring suszy. Zdaniem izb rolniczych deficyt wody powinien być analizowany również jesienią i zimą, ponieważ brak śniegu i opadów wpływa na zapasy wody w glebie oraz kondycję ozimin już przed rozpoczęciem sezonu wegetacyjnego.
Ministerstwo Rolnictwa odpowiada jednak, że obecnie nie planuje zmiany obowiązujących przepisów. Resort przypomina, że definicja suszy wynika wprost z ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami susza jest monitorowana w okresie od 21 marca do 30 września, a jej wystąpienie określa spadek klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości granicznych dla poszczególnych upraw i gleb.
Według ministerstwa wprowadzenie całorocznego monitoringu wymagałoby stworzenia nowej definicji suszy, opracowania nowych kryteriów oceny oraz przebudowy całego systemu.
Resort zapowiada rozwój monitoringu
Choć zmiany definicji suszy nie są obecnie planowane, resort zapewnia, że system monitoringu będzie rozwijany.
IUNG-PIB prowadzi prace nad zwiększeniem dokładności ocen poprzez:
- obserwacje prowadzone bezpośrednio na polach rolników,
- wykorzystanie wysokorozdzielczych zdjęć satelitarnych,
- poprawę map glebowych,
- walidację algorytmów oceniających skutki niedoboru wody.
W 2026 r. zaplanowano dwie główne tury obserwacji polowych oraz możliwość prowadzenia dodatkowych ocen w rejonach dotkniętych ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi.
ARiMR przejmie również aplikację suszową?
Zmiany mogą objąć nie tylko sam monitoring, ale również aplikację suszową, za pomocą której rolnicy zgłaszają straty. Jak ustalił "Tygodnik Poradnik Rolniczy", przejęcie obsługi aplikacji przez ARiMR jest obecnie analizowane w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wymaga to jednak zmiany rozporządzenia określającego zakres zadań Agencji.
Jeżeli przepisy zostaną zmienione, przejęcie aplikacji będzie mogło nastąpić dopiero po zakończeniu tegorocznego naboru wniosków o oszacowanie szkód suszowych.
Na początku planowane zmiany miałyby wyłącznie charakter organizacyjno-techniczny, bez wpływu na sposób składania wniosków przez rolników.
Czy to początek większej reformy?
Połączenie monitoringu suszy z bazami danych ARiMR mogłoby znacząco usprawnić proces szacowania strat oraz wypłaty pomocy. Jednocześnie rolnicy liczą, że będzie to dopiero pierwszy krok do szerszej reformy systemu.
Najważniejsze postulaty środowiska rolniczego pozostają bowiem niezmienne: bardziej precyzyjny monitoring, uwzględnienie skutków ekstremalnych temperatur i oparzeń słonecznych oraz dostosowanie zasad oceny strat do coraz częściej występujących zjawisk pogodowych związanych ze zmianami klimatu.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KRIR, TPR
