Rolnicy: liczy się pogoda, nie data w kalendarz
Krajowa Rada Izb Rolniczych zwróciła się z wnioskiem o umożliwienie stosowania nawozów naturalnych w zależności od rzeczywistych warunków atmosferycznych i glebowych, zamiast opierania się wyłącznie na sztywnych terminach kalendarzowych.
W odpowiedzi z 16 października 2026 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśniło, że obecne ograniczenia wynikają z programu azotanowego, wdrażającego unijną dyrektywę azotanową. Ich celem jest ochrona wód przed zanieczyszczeniem azotanami, szczególnie w okresach, gdy rośliny pobierają mniej azotu, a ryzyko jego wymywania i spływu powierzchniowego jest największe.
- Warto dodać, że obowiązujące przepisy uwzględniają możliwość elastycznego podejścia do terminów stosowania nawozów w przypadku wystąpienia sprzyjających warunków pogodowych. Program azotanowy daje możliwość elastycznego stosowania nawozów zawierających w składzie azot w okresie od 1-go do ostatniego dnia lutego, jeżeli wystąpią odpowiednie warunki pogodowe. Mechanizm ten oparty jest na danych meteorologicznych i komunikatach publikowanych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej - czytamy w odpowiedzi MRiRW.
Ministerstwo przyznaje, że klimat się zmienia. Ale wskazuje na unijne przepisy
Resort rolnictwa przyznaje, że zmiany klimatyczne prowadzą do wydłużania okresów wegetacyjnych i coraz częstszego występowania warunków odbiegających od wieloletnich norm. Ministerstwo analizuje tę sytuację wspólnie z właściwymi instytutami.
Jednocześnie resort podkreśla, że uzależnienie terminów nawożenia bezpośrednio od warunków glebowych i pogodowych wymaga szczegółowych analiz oraz zmian w obowiązujących przepisach. Istotną przeszkodą pozostają również wymogi unijne, które nakazują państwom członkowskim określenie konkretnych okresów zakazu stosowania nawozów.
Terminy nawożenia do zmiany? Resort zgłosił konkretny postulat
Jak poinformowało w swojej odpowiedzi MRiRW - w ramach prac przygotowawczych do najbliższego przeglądu programu azotanowego, który zgodnie z informacjami z Ministerstwa Infrastruktury powinien odbyć w 2026 r, jednym z tematów do analizy, który zgłosiło MRiRW jest zwrócenie uwagi na kwestie jesienno-zimowych terminów stosowania nawozów zawierających w składzie azot w zależności od zaawansowania wegetacji rośliny uprawnej.
Kiedy można stosować nawozy azotowe? Terminy od lutego do jesieni
Zgodnie z programem azotanowym nawozy zawierające azot można co do zasady stosować od 1 marca. Przepisy dopuszczają jednak wcześniejsze nawożenie już w lutym, jeżeli pozwalają na to warunki pogodowe. W przypadku roślin zasianych jesienią, upraw trwałych i wieloletnich oraz trwałych użytków zielonych nawożenie można rozpocząć, gdy średnia dobowa temperatura powietrza przekroczy 3°C przez pięć kolejnych dni. Dla pozostałych upraw wymagane jest przekroczenie 5°C przez pięć kolejnych dni.
Jesienią nawozy mineralne zawierające azot oraz gnojowicę i gnojówkę można stosować na gruntach ornych zasadniczo do 20 października, a w zależności od gminy do 15 lub 25 października. Obornik i pomiot ptasi można stosować na gruntach ornych do 31 października.
Na trwałych użytkach zielonych oraz w uprawach trwałych i wieloletnich termin wynosi odpowiednio 31 października dla nawozów mineralnych i naturalnych płynnych oraz 30 listopada dla nawozów naturalnych stałych. W przypadku niekorzystnych warunków pogodowych, które uniemożliwiły terminowe zbiory lub nawożenie, na gruntach ornych można przesunąć termin stosowania nawozów nawet do 30 listopada. Niezależnie od daty obowiązuje zakaz nawożenia gleb zalanych wodą, nasyconych wodą, pokrytych śniegiem lub zamarzniętych.
oprac. Patrycja Bernat
KRIR
