Rusza ogólnopolska inicjatywa, która ma uświadomić zwłaszcza nowym mieszkańcom wsi, czym tak naprawdę jest rolnictwo – i zabezpieczyć rolników przed ograniczeniami w prowadzeniu gospodarstw.
Nowi mieszkańcy kontra rolnicy. Konflikt na wsi narasta
– Kombajn pracujący w nocy, oprysk o świcie, świnie słyszane z sąsiedniej działki – to nie przejawy złej woli rolnika, lecz nieodłączne cechy produkcji rolnej – podkreślają przedstawiciele zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych.
Izby rolnicze zwracają uwagę, że narastający konflikt społeczny na terenach wiejskich to efekt zmian demograficznych. Coraz więcej osób przeprowadza się na wieś z miast, nie znając realiów pracy w gospodarstwie.
W efekcie nie tylko rośnie liczba skarg na hałas i zapachy, ale również wzrasta liczba interwencji służb mundurowych, a rolnicy zaczynają obawiać się prowadzenia działalności zgodnie z cyklem produkcyjnym.
– Produkcja rolna rządzi się rytmem pogody, biologii i rynku – przypominają izby, wskazując, że nie da się jej zamknąć w sztywnych ramach godzin pracy.
Gminy stają po stronie rolników. Pierwsze uchwały już działają
Pierwsze konkretne działania podjęto w województwie opolskim. Izba Rolnicza w Opolu wystąpiła do samorządów o przyjęcie uchwał jasno określających charakter wsi jako obszaru produkcji rolniczej.
Efekt? Już 11 gmin przyjęło takie rozwiązania, a kolejne analizują projekt.
Proponowane uchwały podkreślają m.in., że: działalność rolnicza jest zgodna z prawem i interesem publicznym, może wiązać się z pewnymi uciążliwościami, jak hałas czy zapachy, jest niezbędna dla produkcji żywności i funkcjonowania lokalnej gospodarki.
Jak zapisano w projekcie "na terenach wiejskich prowadzenie działalności rolniczej było i jest zjawiskiem normalnym".
Hałas, zapachy i nocna praca. Gminy chcą to jasno uregulować
Przygotowany wzór uchwały ma przede wszystkim charakter edukacyjny i prewencyjny.
Zakłada zwiększenie świadomości mieszkańców o specyfice życia na wsi, ograniczenie konfliktów między rolnikami a nowymi mieszkańcami, a także formalne uznanie uciążliwości rolniczych jako elementu działalności produkcyjnej.
W dokumencie wprost wskazano, że typowe sytuacje takie jak żniwa prowadzone wieczorem lub nocą, opryski i nawożenie zależne od pogody czy wreszcie zapachy związane z chowem zwierząt i nawozami naturalnymi.
To ważny sygnał dla rolników – samorządy lokalne mogą stanąć po ich stronie w przypadku sporów.
Rusza akcja w całym kraju. Izby rolnicze wzywają do działania
Krajowa Rada Izb Rolniczych uznała inicjatywę z Opolszczyzny za modelową i wezwała wszystkie izby w Polsce do podjęcia podobnych działań.
– To inicjatywa pożyteczna i warta szerokiego upowszechnienia – podkreślono w piśmie skierowanym do struktur wojewódzkich.
Do samorządów rolniczych w całym kraju trafił także gotowy projekt uchwały, który może być bezpośrednio wykorzystany przez gminy.
Mniej skarg i kontroli. Rolnicy zyskają realną ochronę
W praktyce proponowane rozwiązania mogą realnie poprawić warunki pracy w gospodarstwach. Mogą zapewnić przede wszystkim:
1. Mniej interwencji i kontroli
Jasne stanowisko gminy ograniczy bezzasadne zgłoszenia do służb.
2. Większe bezpieczeństwo prowadzenia produkcji
Rolnicy zyskają argument prawny w sporach z sąsiadami.
3. Lepsze relacje społeczne na wsi
Edukacja mieszkańców może zmniejszyć napięcia i konflikty.
4. Ochronę ciągłości produkcji
Bez nocnych zbiorów czy oprysków w odpowiednim momencie wiele gospodarstw nie byłoby w stanie funkcjować efektywnie.
Dość skarg na rolników? Gminy chcą postawić granice
Izby rolnicze jasno wskazują, że wieś to nie tylko miejsce zamieszkania, ale przede wszystkim przestrzeń produkcji żywności.
– Działalność rolnicza daje zatrudnienie i jest koniecznym zjawiskiem dla społeczeństwa – podkreślono w projekcie uchwały.
Czy to wystarczy? Zdaniem KRIR, w obliczu rosnących napięć między rolnikami a nowymi mieszkańcami, proponowane działania mogą okazać się kluczowe dla zachowania równowagi na obszarach wiejskich.
Krzysztof Zacharuk
