Na pierwszy rzut oka może wyglądać jak nietypowa tama zbudowana z kukurydzy. Jak wyjaśnia, Arkadiusz Światły specjalizujący się w szacowaniu szkód wyrządzanych przez dzikie zwierzęta, który obserwował takie zachowanie bobrów, nie jest to jednak tama. Zwierzęta po prostu ścięły rośliny i naniosły je na brzeg rowu.
– To nie jest tama bobrowa. Bobry po prostu naniosły kukurydzę na brzeg rowu melioracyjnego – wyjaśnia.
Kukurydza wysoka na 3,5 metra. Bobry ścinają ją i ciągną nad rów
Miejsce, w którym zaobserwowano bobry, sprzyja ich obecności. Rów melioracyjny znajduje się ok. 5 m od pola kukurydzy. Po drugiej stronie cieku rośnie natomiast wierzba energetyczna.
– One mają tam raj. Z jednej strony jest kukurydza i rów melioracyjny, a po drugiej stronie plantacja wierzby energetycznej – opisuje rozmówca.
Najbardziej zaskakująca jest wysokość roślin. Kukurydza, którą zainteresowały się bobry, miała około 3,5 metra.
Z obserwacji rozmówcy wynika, że bobry potrafią ściąć taką roślinę i przeciągnąć ją w kierunku rowu. Nie jest przy tym jasne, na jaką dokładnie odległość mogą przenosić kukurydzę.
– Z mojego doświadczenia wynika, że one potrafią ciągnąć tę kukurydzę dość daleko – mówi.
Ścięły kukurydzę, ale nie budowały tamy. Po co bobrom tyle roślin?
Zdaniem Światłego w tym przypadku nie chodziło o budowę tamy. W rowie było dużo wody, a bobry nie spiętrzały jej za pomocą kukurydzy.
Rozmówca przypuszcza, że rośliny mogły być przez bobry wykorzystywane jako pokarm.
– One moim zdaniem zbierały tę kukurydzę jako pokarm do konsumpcji. Jak się zwróci uwagę, to tam nie ma żadnej kolby – zauważa.
Według jego obserwacji bobry interesują się przede wszystkim zieloną roślinnością. Zdarzało mu się również widzieć ścinany przez nie rzepak i pszenicę.
– Podejrzewam, że rośliny są wycinane, kiedy są jeszcze smaczne i zielone – mówi.
Jednocześnie nie widział wcześniej, aby rzepak czy pszenica były układane w taki sposób jak kukurydza zaobserwowana pod Giżyckiem.
Bobry ścinają kukurydzę jak tasakiem. Zostawiają niebezpieczne pułapki
Ścinanie kukurydzy przez bobry może mieć jeszcze jeden, mniej oczywisty skutek. Zwierzęta pozostawiają po sobie ostro zakończone łodygi.
– Jest to bardzo niebezpieczne. Jak bóbr zetnie kukurydzę przy podstawie, to zostaje kawałek, który wygląda, jak ucięty tasakiem – opisuje.
W miejscu, gdzie bobry ścinały rośliny, pozostają wystające, ostro zakończone fragmenty łodyg. Przewrócenie się na nie może skończyć się poważnym skaleczeniem.
To szczególnie istotne w przypadku prac polowych. Rolnik może nie spodziewać się, że przy rowie czy na skraju pola znajdują się tak ostre pozostałości po działalności zwierząt.
Zobacz galerię:
Kombajn może zapaść się pod ziemię. Rolnicy obawiają się bobrowych nor
Szkody powodowane przez bobry kojarzą się przede wszystkim z podtapianiem pól, niszczeniem drzew czy budowaniem tam. Tymczasem problemem mogą być również nory wykopywane przez zwierzęta.
– Dużym problemem są nory bobrów. Było bardzo dużo przypadków, że maszyny rolnicze podczas pracy się zapadły – mówi.
Jak tłumaczy, nory nie muszą być bardzo głębokie, aby stały się zagrożeniem dla ciężkiego sprzętu.
– Kombajn czy duży traktor ważą swoje i powodowały zapadnięcie. No i wtedy są szkody w sprzęcie. Podczas wyciągania zawsze coś można sobie urwać – dodaje.
Problem jest szczególnie widoczny w miejscach, gdzie rowy, cieki i pola znajdują się blisko siebie. Rolnik może mieć wtedy do czynienia jednocześnie ze zniszczoną uprawą i ryzykiem uszkodzenia maszyny.
Wilki zmieniły sytuację na Mazurach. Ale bobry nadal powodują milionowe szkody
Światły zwraca uwagę, że sytuacja z bobrami na Mazurach zmieniła się w ostatnich latach. Jego zdaniem przed pojawieniem się wilków zwierząt tych było znacznie więcej.
– Przed pojawieniem się wilka w naszym regionie było bardzo, bardzo dużo bobrów. Każdy, nawet najmniejszy ciek wodny, każde oczko było zasiedlone przez bobry – wspomina.
Obecnie, jak twierdzi, bobry zostały przede wszystkim w niektórych miejscach, m.in. przy większych jeziorach.
Skala szkód powodowanych przez bobry na Warmii i Mazurach pokazuje jednak, że problem nie dotyczy wyłącznie pojedynczych przypadków. Według danych RDOŚ w Olsztynie w 2025 roku bobry odpowiadały za szkody wycenione na około 8,8 mln zł, przy 636 zgłoszeniach dotyczących m.in. podtopień gruntów i roli oraz zniszczeń infrastruktury.
Wśród szkód powodowanych przez bobry odnotowywano także przypadki związane z norami, w które wpadały maszyny rolnicze. Problem ten jest więc znacznie szerszy niż samo podgryzanie roślin.
Bobry zniszczyły uprawę lub uszkodziły maszynę. Kto zapłaci rolnikowi?
Bobry są objęte ochroną, a za szkody przez nie wyrządzone odpowiada Skarb Państwa na zasadach określonych w przepisach. W przypadku szkód wyrządzonych przez bobry wniosek o odszkodowanie składa się do właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a w określonych przypadkach do dyrektora parku narodowego.
Najczęściej uwagę rolników przyciągają duże szkody – przede wszystkim podtopione uprawy. Jak zauważa Światły, pojedyncze ścięte rośliny mogą pozostać niezauważone.
Przypadek z okolic Giżycka pokazuje jednak, że bóbr potrafi zainteresować się również kukurydzą. I to nie tylko pojedynczą łodygą. Zwierzęta potrafią ścinać wysokie rośliny i przenosić je na brzeg rowu, pozostawiając po sobie charakterystyczne, ostro ścięte badyle.
Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz
Źródła: wywiad własny, radioolsztyn.pl
