Drugi nabór do Funduszu Ochrony Rolnictwa już wystartował
Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa rozpoczął drugi w 2026 roku nabór wniosków o wypłatę rekompensat z Funduszu Ochrony Rolnictwa. O pieniądze mogą ubiegać się producenci rolni oraz grupy producentów, które dostarczyły produkty rolne do skupu, jednak nie otrzymały należnej zapłaty, ponieważ nabywca stał się niewypłacalny.
Wnioski można składać od 1 lipca do 31 sierpnia 2026 r. we właściwym oddziale terenowym KOWR – zgodnie z miejscem zamieszkania lub siedzibą wnioskodawcy.
Jakie przypadki obejmuje nabór?
Obecny nabór dotyczy sytuacji, w których niewypłacalność podmiotu skupującego została stwierdzona:
- w 2024 roku,
- w 2025 roku,
- w pierwszym półroczu 2026 roku.
Oznacza to, że rolnicy poszkodowani w pierwszych sześciu miesiącach bieżącego roku nie muszą czekać do 2027 r., lecz mogą ubiegać się o rekompensatę już teraz.
Kto może otrzymać rekompensatę?
FOR został utworzony po to, aby ograniczyć skutki niewypłacalności firm skupujących produkty rolne. Z pomocy mogą skorzystać:
- indywidualni producenci rolni,
- grupy producentów rolnych.
Warunkiem otrzymania wsparcia jest udokumentowanie, że produkty rolne zostały sprzedane, natomiast należność nie została uregulowana przez niewypłacalny podmiot skupujący.
Formularz wniosku o przyznanie rekompensaty jest dostępny w materiałach udostępnionych przez KOWR w zakładce dla beneficjentów.
Dwa nabory w ciągu roku
Obowiązujące od maja 2026 r. zmiany w ustawie o FOR wprowadziły dwa terminy składania wniosków. Pierwszy nabór odbywa się od 1 lutego do 31 marca, natomiast drugi trwa od 1 lipca do 31 sierpnia.
Lipcowo-sierpniowy termin obejmuje przypadki niewypłacalności, które nastąpiły nie wcześniej niż 1 stycznia drugiego roku poprzedzającego dany rok i nie później niż 30 czerwca roku, w którym prowadzony jest nabór.
Wyższe wsparcie dla grup producentów
Nowelizacja ustawy zwiększyła również limit pomocy dla grup producentów rolnych. Mogą one obecnie otrzymać wsparcie w wysokości do 300 tys. euro w okresie trzech lat.
Grupy producentów, którym przyznano rekompensaty w 2025 r., powinny przekazać do właściwego dyrektora oddziału terenowego KOWR dokumenty dotyczące pomocy de minimis. Chodzi m.in. o zaświadczenia lub oświadczenia o otrzymanej pomocy oraz informacje niezbędne do udzielenia pomocy publicznej.
Taki sam obowiązek dotyczy grup, które składały wnioski podczas pierwszego naboru w 2026 r. Termin przekazania dokumentów wyznacza dyrektor właściwego oddziału terenowego KOWR.
Zmiany także dla podmiotów skupujących
Nowelizacja uchyliła przepisy przewidujące kary pieniężne za niezłożenie w terminie deklaracji dotyczących wpłat na Fundusz Ochrony Rolnictwa.
Nie oznacza to jednak zniesienia obowiązku finansowania funduszu. Podmioty skupujące będące podatnikami VAT nadal odprowadzają wpłaty w wysokości 0,125 proc. wartości netto zakupionych produktów rolnych, obliczanej na podstawie faktur VAT oraz faktur VAT RR.
Skąd pochodzą środki na rekompensaty?
Fundusz Ochrony Rolnictwa jest wyodrębnionym rachunkiem bankowym, którym dysponuje KOWR. Jego głównym źródłem finansowania są obowiązkowe wpłaty podmiotów skupujących.
Do funduszu trafiają również odsetki od środków lokowanych u ministra finansów oraz pieniądze odzyskane przez KOWR w postępowaniach upadłościowych prowadzonych wobec niewypłacalnych firm skupujących.
To właśnie z tych środków finansowane są rekompensaty dla producentów rolnych i grup producentów.
Niewypłacalny skup ma obowiązek przekazać wykaz wierzycieli
Przepisy nakładają obowiązek także na niewypłacalny podmiot skupujący, syndyka lub inną osobę zarządzającą jego majątkiem. W ciągu dwóch miesięcy od dnia niewypłacalności muszą oni przekazać do dyrektora generalnego KOWR wykaz producentów rolnych i grup producentów, które nie otrzymały zapłaty za sprzedane produkty.
Dla rolników najważniejsza pozostaje jednak data zakończenia naboru. Wnioski o rekompensatę z Funduszu Ochrony Rolnictwa można składać do 31 sierpnia 2026 r.
oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. KOWR
