Jesienne nawożenie trzeba zaplanować z uwzględnieniem rodzaju nawozu i gruntu, na który ma trafić. Terminy określa program azotanowy, który reguluje stosowanie nawozów zawierających azot w celu ograniczenia zanieczyszczenia wód pochodzącego z rolnictwa.
Do kiedy można stosować obornik, gnojowicę i nawozy azotowe?
Na gruntach ornych obornik i inne nawozy naturalne stałe można stosować do 31 października. W przypadku nawozów azotowych mineralnych oraz nawozów naturalnych płynnych, czyli gnojowicy i gnojówki, podstawowy termin upływa dziś, czyli 20 października.
Nie wszędzie obowiązuje jednak ta sama data. W wybranych gminach nawozy azotowe mineralne, gnojowicę i gnojówkę na gruntach ornych można stosować do 15 albo 25 października. Rolnicy powinni więc sprawdzić, do której grupy należy ich gmina.
Dłuższe terminy dotyczą niektórych innych gruntów. Na trwałych użytkach zielonych, w uprawach wieloletnich i uprawach trwałych nawozy azotowe mineralne oraz nawozy naturalne płynne można co do zasady stosować do 31 października. W przypadku nawozów naturalnych stałych termin upływa 30 listopada.
Czy można nawozić po upływie terminu?
Program azotanowy przewiduje sytuacje, w których nawożenie można przeprowadzić później. Jedna z nich dotyczy niekorzystnych warunków pogodowych, które uniemożliwiły zebranie plonów lub wykonanie nawożenia. W takich przypadkach graniczny termin może zostać przesunięty do 30 listopada.
Osobny wyjątek dotyczy zakładania upraw jesienią po późno zbieranych przedplonach, buraku cukrowym, kukurydzy lub późnych warzywach. W sytuacjach określonych w programie azotanowym nawożenie można prowadzić do końca jesieni kalendarzowej, czyli 21 grudnia.
Przy stosowaniu wieloskładnikowych nawozów mineralnych pod uprawy zakładane jesienią dawka azotu nie może przekroczyć 30 kg N/ha. Trzeba też udokumentować między innymi termin zbioru przedplonu, datę zastosowania nawozu, jego rodzaj i dawkę oraz termin siewu uprawy jesiennej.
Wyjątki nie oznaczają, że każdy rolnik może dowolnie przesuwać terminy. Możliwość późniejszego nawożenia musi wynikać z warunków określonych w przepisach.
Jaka kara grozi za nawożenie niezgodnie z przepisami?
Niezależnie od terminu nawozów nie wolno stosować na glebę zamarzniętą, zalaną wodą, nasyconą wodą ani pokrytą śniegiem. Rolnicy muszą przestrzegać również terminów określonych w programie azotanowym. W 2026 roku maksymalna opłata za stosowanie nawozów niezgodnie z programem azotanowym lub planem nawożenia azotem wynosi 3042,25 zł. Nie oznacza to jednak, że taka kwota jest automatycznie nakładana za każde naruszenie. Program przewiduje wyjątki umożliwiające późniejsze nawożenie, m.in. w określonych sytuacjach związanych z niekorzystnymi warunkami pogodowymi oraz zakładaniem upraw jesiennych po późno zbieranych przedplonach. Skorzystanie z tych możliwości wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach.
Oprac. Agnieszka Sawicka na podstawie informacji MRiRW, ARiMR i programu azotanowego
