Grypa ptaków wraca do zagłębia drobiu
Wysoce zjadliwa grypa ptaków (HPAI) ponownie mocno uderza w północne Mazowsze. Najtrudniejsza sytuacja dotyczy powiatów żuromińskiego, mławskiego i sierpeckiego – obszarów o dużej koncentracji produkcji drobiu.
To właśnie tam Główny Lekarz Weterynarii skierował specjalny zespół ds. dochodzeń epizootycznych, który od 22 kwietnia wspiera terenowe służby weterynaryjne. Decyzja zapadła po gwałtownym wzroście liczby ognisk.
Jak poinformowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, tylko między 13 a 21 kwietnia potwierdzono:
- 5 ognisk w powiecie żuromińskim,
- 7 ognisk w powiecie mławskim,
- 1 ognisko w powiecie sierpeckim.
Minister rolnictwa Stefan Krajewski wprost przyznał, że celem jest uniknięcie powtórki z 2021 r.
- Wszyscy pamiętamy sytuację z 2021 r., kiedy właśnie w tych powiatach zamykano jedną fermę po drugiej, a zakłady nie nadążały z utylizacją padłego drobiu oraz ptaków przeznaczonych do likwidacji. (…) na tych terenach odnotowano aż 403 ogniska – przypomniał minister.
Ponad 4 mln sztuk drobiu uśmiercone
Skala działań prowadzonych przez służby jest bardzo duża. Z danych Głównego Inspektoratu Weterynarii wynika, że w samym woj. mazowieckim prewencyjnemu uśmierceniu poddano już 4 028 273 sztuki drobiu w 67 gospodarstwach. Podobne działania prowadzone są także w woj. warmińsko-mazurskim. Tam wybito prewencyjnie kolejne 344,5 tys. sztuk drobiu w 18 gospodarstwach.
GIW podkreśla, że prewencyjne uśmiercanie stad jest jednym z narzędzi, które ma przerwać łańcuch zakażeń w regionach o wyjątkowo dużej koncentracji ferm.
Na tym jednak działania się nie kończą. Po wykryciu ogniska uruchamiane są obowiązkowe procedury administracyjne:
- wybicie drobiu w zakażonym gospodarstwie,
- utylizacja zwłok oraz produktów pochodzenia zwierzęcego,
- wyznaczenie obszaru objętego ograniczeniami w promieniu minimum 10 km od ogniska,
- zakaz przemieszczania zwierząt i produktów z takich terenów,
- dochodzenie epizootyczne mające ustalić źródło zakażenia i możliwe powiązania między gospodarstwami.
Jak poinformował GIW, transport martwych ptaków do zakładów utylizacyjnych odbywa się obecnie w konwojach policyjnych. Samochody muszą spełniać wymogi weterynaryjne, są szczelnie zabezpieczane, a po opuszczeniu gospodarstw przechodzą obowiązkową dezynfekcję.
Nowe przepisy bioasekuracji dla hodowców drobiu – zaostrzone wymagania od 18 marca
Ministerstwo Rolnictwa przypomina jednocześnie, że od 18 marca obowiązuje nowe rozporządzenie dotyczące zwalczania chorób drobiu, które zaostrzyło część wymagań bioasekuracyjnych. Hodowcy muszą m.in.:
- zabezpieczać drób przed kontaktem z dzikimi ptakami,
- chronić paszę, wodę i ściółkę przed gryzoniami oraz dzikimi zwierzętami,
- stosować maty i niecki dezynfekcyjne przy budynkach i wjazdach na fermę,
- prowadzić dokumentację dotyczącą dezynfekcji, transportu i padnięć drobiu.
W większych gospodarstwach, utrzymujących średniorocznie ponad 350 sztuk drobiu, wymagany jest również formalny plan bioasekuracji.
Na terenach objętych ograniczeniami obowiązuje dodatkowo zasada „cały kurnik pełny albo cały kurnik pusty”, która ma ograniczyć mieszanie stad i dalsze rozprzestrzenianie wirusa.
Resort przypomina także, że hodowcy powinni natychmiast zgłaszać lekarzowi weterynarii zwiększoną śmiertelność ptaków, spadek poboru paszy i wody, problemy oddechowe czy nagły spadek nieśności.
Kolejne przypadki wirusa
Od czasu naszej ostatniej aktualizacji listy ognisk grypy ptaków GIW potwierdził kolejne przypadki:
- 93. ognisko – 46 836 kur niosek, woj. mazowieckie, powiat żuromiński, gmina Bieżuń, miejscowość Zgliczyn Pobodzy
- 94. ognisko – 61 390 kur niosek, woj. mazowieckie, powiat mławski, gmina Radzanów, miejscowość Zgliczyn-Glinki
- 95. ognisko – 26 692 kur niosek, woj. mazowieckie, powiat żuromiński, gmina Bieżuń, miejscowość Gołuszyn
- 96. ognisko – 32 426 kur hodowlanych, woj. mazowieckie, powiat żuromiński, gmina Żuromin, miejscowość Poniatowo
- 97. ognisko – 91 245 kur niosek, woj. mazowieckie, powiat mławski, gmina Szreńsk, miejscowość Ługi
- 98. ognisko – 38 003 indyków rzeźnych, woj. mazowieckie, powiat mławski, gmina Stupsk, miejscowość Żmijewo Kuce
- 99. ognisko – 17 282 kur niosek, woj. mazowieckie, powiat mławski, gmina Radzanów, miejscowość Gradzanowo Zbęskie
- 100. ognisko – 11 218 gęsi hodowlanych i rzeźnych, woj. kujawsko-pomorskie, powiat lipnowski, gmina Lipno, miejscowość Barany
- 101. ognisko – 8 997 indyków rzeźnych, woj. warmińsko-mazurskie, powiat iławski, gmina Iława, miejscowość Stradomno
Priorytet to zatrzymanie wirusa
Łącznie od początku roku w Polsce potwierdzono już 101 ognisk HPAI, a liczba drobiu objętego ogniskami przekroczyła 6,79 mln sztuk. To wyraźny wzrost względem połowy kwietnia, gdy liczba drobiu objętego ogniskami przekroczyła 5,5 mln sztuk, a branża apelowała o nowe instrumenty wsparcia.
W połowie miesiąca w Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa odbyło się spotkanie przedstawicieli MRiRW, ARiMR, GIW oraz IERiGŻ dotyczące szacowania strat i możliwych form pomocy dla producentów. Wtedy rozmowy koncentrowały się głównie na wsparciu finansowym. Dziś priorytetem jest zatrzymanie wirusa, zanim sytuacja ponownie zacznie przypominać kryzys z 2021 roku.
Oprac. Maria Khamiuk na podst. MRiRW, GIW, Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie środków zwalczania chorób u drobiu
