Rolnicy pytają o przyszłość dopłat i dotacji na rozwój wsi
Nowa Wspólna Polityka Rolna ma obowiązywać od 2028 do 2034 roku. Komisja Europejska proponuje duże zmiany w sposobie podziału unijnych pieniędzy. Wsparcie dla rolników ma zostać połączone z innymi funduszami w ramach jednego dokumentu – Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego (PPKR).
To właśnie w tym planie Polska ma określić, na jakie działania przeznaczy dostępne środki. Chodzi nie tylko o dopłaty do gospodarstw, ale także o inwestycje w rolnictwie, rozwój wsi i inne przedsięwzięcia finansowane przez Unię Europejską.
O szczegóły przygotowań zapytała Podlaska Izba Rolnicza. W piśmie z 24 września 2026 roku zwróciła się do Krajowej Rady Izb Rolniczych z prośbą o informacje, na jakim etapie są prace nad planem, jakie będą jego priorytety i kto uczestniczy w jego opracowywaniu.
Izba chciała też wiedzieć, kto reprezentuje województwo podlaskie w zespole przygotowującym dokument.
– Uważamy, że przejrzysta informacja o kierunkach podziału środków unijnych na lata 2028–2034 oraz o podmiotach uczestniczących w ich kształtowaniu ma istotne znaczenie dla przyszłości rolnictwa i obszarów wiejskich województwa podlaskiego – napisali przedstawiciele izby.
Krajowa Rada Izb Rolniczych przekazała pytania do Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej. W piśmie z 12 października podkreśliła, że od przyszłego planu będą zależały zarówno pieniądze na wsparcie dochodów rolników, jak i inwestycje na obszarach wiejskich.
Polska ma otrzymać 123,3 mld euro. Ile trafi do rolników?
Na wystąpienie samorządu rolniczego odpowiedział 29 października Jacek Karnowski, wiceminister funduszy i polityki regionalnej.
Z przekazanych informacji wynika, że według propozycji Komisji Europejskiej Polska ma otrzymać 123,3 mld euro w ramach Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego na lata 2028–2034. Ministerstwo wskazało także, jaką część pieniędzy przewidziano już na określone cele:
- co najmniej 24,6 mld euro na płatności bezpośrednie dla rolników,
- 0,2 mld euro na wspólną politykę rybołówstwa,
- 8,8 mld euro na Społeczny Fundusz Klimatyczny,
- 1,9 mld euro na bezpieczeństwo, ochronę granic, migrację i azyl.
Jak wyjaśnia resort, po uwzględnieniu tych kwot do podziału pomiędzy Wspólną Politykę Rolną i politykę spójności pozostaje 112,4 mld euro. O jej podziale trzeba będzie dopiero zdecydować.
Jakie dopłaty będą dostępne po 2027 roku? Ministerstwo Rolnictwa wyjaśnia
Więcej informacji o przyszłych formach wsparcia przedstawiło Ministerstwo Rolnictwa. Z materiałów resortu wynika, że mimo zmian w sposobie finansowania WPR rolnicy mają nadal korzystać z wielu znanych już dopłat, m.in.:
- Degresywne obszarowe wsparcie dochodów – nowa forma pomocy dochodowej, w której zasady przyznawania pieniędzy mają uwzględniać między innymi wielkość gospodarstwa.
- Dopłaty związane z produkcją – wsparcie kierowane do wybranych rodzajów produkcji rolniczej.
- Płatności ONW – pomoc dla gospodarstw położonych na obszarach z ograniczeniami naturalnymi.
- Płatność dla małych gospodarstw – uproszczona forma wsparcia przeznaczona dla mniejszych producentów.
- Działania rolno-środowiskowe i klimatyczne – w tym wsparcie rolnictwa ekologicznego.
- Dotacje na inwestycje – pomoc dla rolników i posiadaczy lasów.
- Wsparcie młodych rolników oraz rozwoju małych gospodarstw.
- Instrumenty zarządzania ryzykiem – rozwiązania mające pomóc gospodarstwom w radzeniu sobie z zagrożeniami dla produkcji i dochodów.
To jednak nie wszystkie planowane dopłaty. Ministerstwo informuje również, że w nowej perspektywie będzie można finansować działalność grup producentów rolnych, doradztwo i szkolenia, scalanie gruntów oraz inicjatywy LEADER służące rozwojowi lokalnych społeczności.
Dopłaty dla rolników będą wyglądać inaczej
Jedną z najważniejszych zmian proponowanych przez Komisję Europejską jest wprowadzenie degresywnego obszarowego wsparcia dochodów. Oznacza to, że wraz ze wzrostem kwoty należnych dopłat część wsparcia będzie stopniowo zmniejszana. Nowe zasady mają przede wszystkim ograniczyć płatności dla największych gospodarstw.
Zgodnie z propozycją Komisji Europejskiej pełna kwota dopłat przysługiwałaby do 20 tys. euro. Powyżej tego progu zaczęłyby obowiązywać następujące ograniczenia:
- 25% – dla części płatności przekraczającej 20 tys. euro,
- 50% – dla części płatności przekraczającej 50 tys. euro,
- 75% – dla części płatności przekraczającej 75 tys. euro.
Komisja proponuje również maksymalny limit wsparcia w wysokości 100 tys. euro. Po uwzględnieniu wcześniejszych obniżek limit ten miałby w pełni dotyczyć gospodarstw, w których kwota płatności przed zastosowaniem ograniczeń przekracza 255 tys. euro.
Zdaniem Komisji Europejskiej takie rozwiązanie ma zapewnić bardziej sprawiedliwy podział unijnych pieniędzy i pozwolić na skierowanie większego wsparcia do gospodarstw, które najbardziej go potrzebują.
Kiedy będą znane nowe zasady dopłat? Ministerstwo podało terminy
Ministerstwo Funduszy przedstawiło również harmonogram przygotowania Planu Partnerstwa Krajowego i Regionalnego. Projekt planu ma być gotowy do końca marca 2027 roku.
Następnie, w drugim kwartale 2027 roku, przewidziano oceny środowiskowe, konsultacje publiczne, uzgodnienia międzyresortowe oraz rozmowy techniczne z Komisją Europejską.
Po tych etapach dokument ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i przekazany Komisji Europejskiej. Formalne negocjacje mają rozpocząć się po zatwierdzeniu unijnych przepisów dotyczących nowego budżetu.
Ministerstwo podkreśla również, że przygotowanie planu odbywa się z udziałem administracji rządowej, samorządów i partnerów społecznych.
Jednocześnie resort prowadzi prace nad założeniami do PPKR, które mają określić ramy dalszego przygotowywania dokumentu.
Kamila Szałaj
