Rolnikom łatwo ani nie jest, ani nie będzie. W I kwartale 2026 r. wskaźnik koniunktury w rolnictwie spadł rekordowo, a przychody i nastroje gospodarstw pogorszyły się do poziomu najwyższego od ponad 30 lat. Najwięcej tracą gospodarstwa powyżej 50 ha.
Tak źle w rolnictwie nie było od 30 lat
Jak podaje Konrad Walczyk z Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH, wartość wskaźnika IRGAGR spadła w porównaniu z końcem 2025 roku o 12,6 pkt i jest niższa niż w tym samym okresie rok wcześniej o 7,2 pkt. I choć, wydawać mogłoby się to zjawiskiem typowym w tym okresie wegetacyjnym, to „Spadek wartości IRGAGR jest jednak zbyt duży, by przypisywać go wyłącznie czynnikom sezonowym”, podkreśla Walczyk.
Ekspert zwraca uwagę, że nawet w okresach silnych wstrząsów gospodarczych, takich jak kryzys globalny z lat 2008–2009 czy kryzys energetyczny z 2022 roku, kwartalne spadki wskaźnika były mniejsze (odpowiednio 10, 9,3 i 11,6 pkt).
Dlaczego koniunktura rolna się załamała?
Wg raportu IRG SGH spadek wartości wskaźnika wynika z dwóch głównych czynników:
- zmniejszenia przychodów ze sprzedaży produktów rolnych,
- pogorszenia nastrojów rolników.
„Wartość wskaźnika wyrównanych przychodów pieniężnych, jednej z dwóch składowych ogólnego wskaźnika koniunktury, obniżyła się aż o 15,1 pkt, a wartość wskaźnika zaufania (drugiej składowej) o 7,6 pkt" – podaje Walczyk.
Jak zaznacza ekspert, kwartalne spadki wartości zarówno ogólnego wskaźnika, jak i obu wskaźników cząstkowych są największe w ponad 30-letniej historii badania koniunktury rolnej przez IRG SGH.
Kto najbardziej odczuł kryzys w rolnictwie?
Walczyk informuje, że najbardziej pogorszyła się sytuacja ekonomiczna:
- gospodarstw położonych w makroregionie środkowozachodnim, największych (powyżej 50 ha) i zajmujących się uprawą roślin innych niż wieloletnie.
Natomiast najmniej odczuły kryzys:
- małe gospodarstwa (do 7 ha) w makroregionie zachodnim, zajmujące się uprawą roślin wieloletnich lub działalnością inną niż uprawa roślin i chów/hodowla zwierząt.
„Żadna z badanych grup gospodarstw rolnych nie odnotowała poprawy koniunktury” – podsumowuje Walczyk.
źródło: Konrad Walczyk, Informacja sygnalna I kwartał 2026, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Instytut Rozwoju Gospodarczego
oprac. Agnieszka Sawicka
