Zmiany wynikają z nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt z 3 lipca 2026 r. Przepisy określają nie tylko wyjątki od zakazu uwięzi, lecz także zasady utrzymywania psów poza domem – na ogrodzonym terenie i w kojcu. Wskazują również, kiedy pies musi mieć budę. Nowe regulacje wejdą w życie 28 lipca 2027 r.
Nieogrodzone podwórze: czy pies może przebywać w kojcu?
Zgodnie z nowelizacją psu utrzymywanemu poza lokalem mieszkalnym trzeba zapewnić stałą możliwość swobodnego poruszania się po ogrodzonym terenie. Jeżeli nie jest to możliwe z powodu braku ogrodzenia, pies może być utrzymywany w kojcu. Ustawa dopuszcza kojec także wtedy, gdy pies stwarza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia człowieka albo innego zwierzęcia.
Kojcem w rozumieniu nowych przepisów jest miejsce poza lokalem mieszkalnym, w którym pies przebywa na ograniczonej przestrzeni i z którego nie może samodzielnie wyjść, choć nie jest uwiązany. Nie ma znaczenia, czy miejsce to znajduje się na ogrodzonym, czy nieogrodzonym terenie.
Jakie warunki musi spełniać kojec?
Kojec musi mieć powierzchnię pozwalającą psu swobodnie się poruszać i realizować naturalne potrzeby. Jego konstrukcja powinna być trwała i stabilna. Co najmniej dwa boki mają mieć prześwity przepuszczające światło i zapewniające swobodny przepływ powietrza.
Ustawa nie określa minimalnej powierzchni kojca w metrach kwadratowych. Minister właściwy do spraw rolnictwa ma ustalić szczegółowe warunki w rozporządzeniu, po zasięgnięciu opinii Głównego Lekarza Weterynarii. Przy określaniu tych zasad ma uwzględnić wysokość psa w kłębie, liczbę psów w kojcu oraz szczególne potrzeby suki karmiącej szczenięta do trzeciego miesiąca życia.
Pies w kojcu będzie musiał codziennie wychodzić
Odpowiednio urządzony kojec nie zwalnia właściciela z zapewnienia psu ruchu. Nowelizacja wymaga, aby pies codziennie poruszał się poza kojcem. Ruch ma być dostosowany do jego wieku, stanu zdrowia oraz potrzeb gatunkowych i behawioralnych. Nie wystarczy więc zamienić łańcucha na kojec, w którym zwierzę będzie przebywać bez możliwości codziennego wyjścia.
Kiedy trzeba zapewnić psu budę?
Buda będzie obowiązkowa dla psa utrzymywanego w kojcu, nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni. Powinna być wykonana z drewna albo materiałów drewnopochodnych stanowiących barierę termiczną. Musi mieć izolację cieplną, chronić przed warunkami atmosferycznymi i być dostosowana do wielkości psa. Trzeba ją również ustawić tak, aby była izolowana od podłoża.
Jeśli w takich warunkach przebywa więcej psów, każdy musi mieć osobną budę. Wyjątek dotyczy szczeniąt do trzeciego miesiąca życia przebywających z karmiącą je suką – mogą korzystać z budy matki.
Czy psa będzie można uwiązać na krótko?
Nowe brzmienie przepisu stanowi: „Zabrania się trzymania psów i kotów na uwięzi”. Ustawa przewiduje jednak wyjątki dotyczące prowadzenia zwierzęcia na smyczy lub jego uwiązania. Będzie to dopuszczalne na czas transportu, udziału w wystawie, pokazie, konkursie, występie, treningu lub tresurze, a także przeprowadzania zabiegu lekarsko-weterynaryjnego, profilaktycznego lub pielęgnacyjnego.
Poza miejscem stałego bytowania zwierzę będzie można uwiązać krótkotrwale i incydentalnie, o ile nie naruszy to jego dobrostanu. Uwięź będzie dopuszczalna również wtedy, gdy jest niezbędna do zapobieżenia bezpośredniemu zagrożeniu dla życia lub zdrowia człowieka albo innego zwierzęcia bądź wyrządzeniu szkody, a w danych okolicznościach nie można zastosować innego środka. Ten wyjątek także dotyczy sytuacji poza miejscem stałego bytowania zwierzęcia.
Żaden z tych wyjątków nie pozwala na stałe trzymanie psa na łańcuchu przy budzie.
Których psów nie obejmą nowe obowiązki?
Wyjątki mają różny zakres. W przypadku psów wykorzystywanych do celów specjalnych nie stosuje się ani nowego zakazu uwięzi, ani przepisów o utrzymywaniu psów poza domem zapisanych w tej części ustawy.
Do psów pasterskich wykorzystywanych podczas sezonowego wypasu kulturowego – w trakcie wypasu – nie stosuje się przepisów o swobodnym poruszaniu się po ogrodzonym terenie, kojcach, codziennym ruchu poza kojcem i budach. Wyłączenie nie obejmuje jednak zakazu uwięzi.
Taki sam zakres wyłączenia dotyczącego warunków utrzymywania przewidziano dla psów w schroniskach oraz psów utrzymywanych w celach hodowlanych w zakładach wskazanych w ustawie. W przypadku tych zakładów chodzi o podmioty podlegające rejestracji na zasadach określonych w przywołanych przepisach unijnych, w których w ciągu roku kalendarzowego rodzi się więcej niż dwa mioty.
Nowelizację ogłoszono 27 lipca 2026 r. Wejdzie w życie po upływie 12 miesięcy, czyli 28 lipca 2027 r. Do tego czasu właściciel psa utrzymywanego poza domem może sprawdzić, czy warunki w gospodarstwie spełnią wymagania ustawy. Szczegółowe minimalne warunki dotyczące kojców ma określić odrębne rozporządzenie.
Oprac. Agnieszka Sawicka na podst. ustawa z 3 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2026 r. poz. 1005).
