Mniej rąk do pracy w polu
Jak podaje Eurostat w raporcie „Kluczowe dane dotyczące europejskiego łańcucha żywnościowego – wydanie 2025”, w 2023 roku w sektorze rolnym UE (włączając łowiectwo i powiązane usługi) pracowało 8,4 miliona osób. Liczba ta spada od lat, a udział rolnictwa w całkowitej sile roboczej UE zmniejszył się z 5,2% w 2013 roku do 3,9% w 2023 roku.
Eksperci podkreślają, że powód tych zmian to m.in. technologie oszczędzające pracę – mechanizacja, automatyzacja oraz inne innowacje, które stopniowo, acz skutecznie zmieniają sposób, w jaki funkcjonuje obecne rolnictwo w Europie.
Udział rolnictwa w całkowitym zatrudnieniu w UE
Eurostat informuje, że w latach 2013–2023 udział rolnictwa w całkowitym zatrudnieniu malał we wszystkich krajach UE. Największy spadek odnotowano w Rumunii – aż o 8,9 punktu procentowego z najwyższego poziomu 29,6%. Znaczne zmniejszenie udziału zatrudnienia w rolnictwie miało miejsce także w Chorwacji i Portugalii, gdzie spadki wyniosły po 4,7 punktu procentowego.
Eurostat zaznacza przy tym, że formalne liczby zatrudnionych mogą być niższe od rzeczywistej liczby osób pracujących w rolnictwie, ponieważ w statystykach nie zawsze uwzględnia się członków rodzin gospodarzy, pracowników sezonowych czy osoby zatrudnione w niepełnym wymiarze godzin.
Technologia zmienia rolnictwo
Mechanizacja i automatyzacja nie tylko ograniczają liczbę potrzebnych pracowników, ale także wpływają na strukturę gospodarstw rolnych i wybory ludzi dotyczące kariery zawodowej. I choć innowacje w rolnictwie prowadzą do większej efektywności, to jednak zmniejszają tradycyjne miejsca pracy, co w dłuższej perspektywie zmienia społeczny obraz rolnictwa w UE.
Podsumowując, spadki zatrudnienia w rolnictwie nie są tylko problemem pojedynczych krajów, ale trendem ogólnoeuropejskim. Zobaczmy zatem, jak sytuacja wygląda w poszczególnych krajach członkowskich. Bazujemy przy tym na opublikowanym przez Eurostat wykresie zatrudnienia w rolnictwie, łowiectwie i powiązanych usługach w UE w latach 2013 i 2023.
Jak wypada Polska na tle UE?
Rumunia jest liderem w UE pod względem udziału rolnictwa w zatrudnieniu – w 2013 roku ponad 29%, w 2023 roku spadło do ok. 20–21%, co nadal jest najwyższym wynikiem w UE.
Bułgaria zajmuje drugie miejsce – udział w 2013 roku ok. 18–19%, w 2023 roku spadek do około 14%.
Grecja i Polska plasują się na wysokich pozycjach, z udziałem w granicach 10–12% w 2013 roku, spadając do 8–9% w 2023 roku.
Łotwa, Słowenia, Portugalia i Litwa mają średni udział rolnictwa w zatrudnieniu – między 5% a 8% w 2023 roku, spadki od 1–3 punktów procentowych w stosunku do 2013 roku.
Irlandia, Chorwacja i Włochy utrzymują udział około 4–5% w 2023 roku, z niewielkim spadkiem w porównaniu do 2013 roku.
Hiszpania, Cypr, Węgry, Austria, Czechy, Francja, Finlandia, Holandia, Dania, Słowacja, Estonia, Szwecja, Niemcy, Belgia, Malta, Luksemburg – zwykle poniżej 3–4%, gdzie spadki w latach 2013–2023 są stosunkowo niewielkie.
Islandia, Norwegia i Liechtenstein – najmniejszy udział rolnictwa w zatrudnieniu, poniżej 2%, przy czym dane z 2013 roku dla Islandii i Liechtensteinu są zbliżone.
źródło: Eurostat
oprac. Agnieszka Sawicka
