UE zapowiada czasowe zawieszenie bezcłowego importu cukru
Komisarz Unii Europejskiej ds. rolnictwa Christophe Hansen planuje czasowe zawieszenie bezcłowego importu taniego cukru. Ma to na celu zmniejszenie presji na unijny rynek cukru. Hansen ogłosił tę decyzję podczas posiedzenia Rady UE ds. Rolnictwa.
– Chodzi o ochronę sektora rolno-spożywczego poprzez aktywne i regularne monitorowanie rynków. W obecnej, delikatnej sytuacji wielu surowców konieczne są skumulowane „kontrole kondycji” rynków i szybkie reagowanie na pojawiające się wyzwania. Szukamy alternatywnych ścieżek wyjścia z trudnej sytuacji – podkreślił Christophe Hansen.
Organizacje plantatorów buraków cukrowych w Unii Europejskiej (CIBE) oraz europejskie cukrownie zrzeszone w CEFS uznają tę zapowiedź za bardzo dobrą wiadomość i dziękują Hansenowi za jego „szybką i odważną decyzję”. Według branży jest to właściwy sygnał dla skrajnie słabego rynku cukru w UE oraz realna ulga dla plantatorów buraka i zakładów przetwórczych w obecnym kryzysie.
Więcej cukru z UE i Polski
Komisja Europejska zapowiedziała tymczasowe zawieszenie możliwości importu cukru do Unii Europejskiej po zerowej stawce celnej w ramach tzw. procedury uszlachetniania czynnego.
Procedura ta umożliwia sprowadzanie cukru spoza UE bez cła w celu jego wykorzystania do produkcji wyrobów przeznaczonych na eksport poza Unię. Zawieszenie tego mechanizmu ma skłonić branżę przetwórczą do szerszego wykorzystania cukru unijnego, w tym cukru produkowanego w Polsce.
Ceny za buraki cukrowe spadły o 30 proc.
Jak komentuje polskie ministerstwo rolnictwa, decyzja Komisji Europejskiej jest odpowiedzią na pogarszającą się sytuację rynkową sektora cukru. W sezonie 2025/26 koncerny cukrownicze zaproponowały plantatorom ceny podstawowe za buraki cukrowe niższe o ok. 30% w porównaniu rok do roku. Było to konsekwencją spadku cen cukru na rynkach światowych i unijnych w stosunku do rekordowo wysokich poziomów cen notowanych w 2023 r.
W 2025 r. ceny cukru na rynku krajowym utrzymywały się na niskim poziomie. W grudniu 2025 r. średnia cena sprzedaży cukru białego konfekcjonowanego (1 kg) w Polsce wyniosła 2 223 zł za tonę i była o prawie 9% niższa w porównaniu do ceny cukru przed wybuchem wojny na Ukrainie pomimo równoczesnego, znacznego wzrostu kosztów produkcji (nawozów, energii).
Import poza kontyngentami wywarł silną presję cenową
W sezonie 2024/25 (od października 2024 do września 2025) do Unii Europejskiej bezcłowo zaimportowano łącznie 587 tys. ton cukru surowego i 155 tys. ton cukru białego. Ponad 90% tego taniego cukru pochodziło z Brazylii.
Absurd tej sytuacji polega na tym, że w sezonie 2024/25 przez te „tylne drzwi” do UE trafiło trzykrotnie więcej brazylijskiego cukru surowego, niż będzie to w przyszłości możliwe w ramach umowy handlowej z krajami Mercosur. Zgodnie z zapisami tego porozumienia Brazylia będzie mogła eksportować do UE bez cła 180 tys. ton cukru surowego rocznie.
Ile cukru produkuje Unia Europejska?
Jak dodaje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w sezonie 2024/25 kraje zrzeszone w UE wyprodukowały 16,6 mln ton cukru, z czego 2,6 mln ton wyprodukowano w Polsce. Wg wstępnych prognoz w sezonie 2025/26 produkcja w UE spadnie do ok. 16,0 mln ton, w tym w Polsce do 2,3–2,4 mln ton.
MRiRW podkreśla, że Polska odpowiada za ok. 15% unijnej produkcji cukru, jest trzecim producentem w UE oraz eksporterem netto. Każdego roku krajowi producenci eksportują od 700 do 900 tys. ton cukru, co stanowi ok. 30% krajowej produkcji. Niskie ceny cukru na świecie wpływają na pogorszenie kondycji branży, co podkreślano na unijnym forum.
Branża mówi wprost o luce w systemie celnym
Zdaniem niemieckiego stowarzyszenia branżowego Wirtschaftliche Vereinigung Zucker (WVZ) obowiązujący system celny stał się faktyczną „luką” umożliwiającą napływ taniego, importowanego cukru, którego produkcja nie spełnia unijnych norm społecznych i środowiskowych.
Do maja 2016 roku producenci z UE korzystający z procedury celnej byli zobowiązani do eksportowania gotowych produktów poza Unię Europejską. Obecnie mogą oni sprzedawać swoje wyroby także na rynku unijnym, jednak w takim przypadku powinni zapłacić cła importowe. Nie jest jednak jasne, ile tego wolnego od cła cukru w postaci napojów bezalkoholowych, ciastek czy słodyczy, faktycznie opuszcza UE, co oznacza, że równie dobrze może trafić na rynek europejski.
Źródło: topagrar.com, MRiRW
