Chwościk buraka jest najgroźniejszą chorobą prowadzącą do drobnienia i deformacji korzeni na skutek tworzenia wciąż nowych liści. Porażone buraki źle się przechowująMałgorzata Wyrzykowska
StoryEditorOgród

Ogród zasypia na zimę, ale choroby tylko czekają. Sprawdź, gdzie się ukrywają

15.11.2026., 11:00h

Jeśli wyeliminujemy źródła infekcji, zmniejszymy ryzyko zakażenia i choroby wiosną. Patogeny mogą zimować na pędach, liściach i korzeniach. Sprawdź, gdzie się ukrywają.

Rak atakuje także drzewa owocowe

Choroby zimujące na pędach roślin sadowniczych oraz pędach bylin widoczne są w postaci nekrotycznych plam, zgorzeli i zrakowaceń. Jako przykład może posłużyć rak bakteryjny atakujący rośliny pestkowe, jak czereśnia, brzoskwinia czy wiśnia. Innym patogenem występującym na pędach jest rak drzew owocowych (na jabłoni), a także zgorzel kory jabłoni, drzew i krzewów ozdobnych.

image
Ogród

Sadzą te czereśnie, a potem dziwią się, że są robaczywe. Wszystko przez wybór odmiany

Wycinaj pędy z widocznymi zmianami chorobowymi, a rany czyść

Na pędach zimują także sprawcy kędzierzawości liści brzoskwiń i torbiel śliw. Między łuskami pąków skrywają się sprawcy mączniaka prawdziwego (jabłoni, drzew i krzewów ozdobnych, porzeczek i agrestu). Bakterie odpowiedzialne za zarazę ogniową zimują na granicy zdrowej i porażonej tkanki. W przypadku wszystkich wyżej wymienionych patogenów należy wycinać pędy z widocznymi zmianami chorobowymi, a rany zgorzelinowe należy oczyścić, wycinając do zdrowej tkanki, aby wyeliminować formujące się owocniki.

Miejsca po wyciętych pędach i oczyszczonych ranach należy pokryć Funabenem Plus lub Eko, maścią ogrodniczą lub wykonaną samemu miksturą z farby emulsyjnej z dodatkiem fungicydu (na litr farby 20 ml Miedzianu 50 WP lub Topsinu 500 SC).

W opadłych liściach zimują grzyby porażające wiosenne liście

Opadłe liście są miejscem zimowania grzybów porażających liście roślin sadowniczych, warzywnych oraz ozdobnych. Typowym przykładem są patogeny wywołujące parcha jabłoni i gruszy, które wykształcają owocniki wypełnione zarodnikami zakażającymi pojawiające się wiosenne liście. Na liściach zimują również patogeny wywołujące czerwoną plamistość liści truskawek, opadzinę liści porzeczek i agrestu, chwościka buraka, czerń krzyżowych, septoriozę selera, czerwoną plamistość śliwy. Można opryskać je 5-procentowym roztworem mocznika jesienią lub wczesną wiosną, w fazie bezlistnej, zastosować miedź i siarkę. Nie kompostować porażonych liści.

Siedliskiem chorób są też gleba i resztki pożniwne

Siedliskiem wielu chorób jest także gleba i tu do głosu dochodzą choroby zimujące m.in. na korzeniach. Na resztkach pożniwnych mogą zimować guzowatość korzeni, kiła kapusty, zaraza ziemniaka, zgorzel siewek, uwiąd roślin (fuzariozy, fytoftorozy, werticiliozy).

Przekopywanie gleby i stosowanie płodozmianu pomoże walczyć z patogenami

Należy pamiętać o usuwaniu resztek pozbiorczych z objawami porażenia i przekopywaniu gleby, które powoduje eliminowanie ze strony większości mikroorganizmów. Należy pamiętać o stosowaniu płodozmianu, by przerwać łańcuch porażenia, szczególnie chorobami grzybowymi atakującymi system korzeniowy.

Choroby warzyw czyhają na nasionach

Są również sprawcy chorób zimujący na nasionach. Te są źródłem zakażenia już w najwcześniejszej fazie rozwoju. Głównie narażone na infekcję są warzywa, które mogą paść ofiarą bakteriozy obwódkowej fasoli, kanciastej plamistości ogórka, zgorzeli siewek. Najważniejszą profilaktyką jest stosowanie nasion kwalifikowanych, wolnych od patogenów. Jeśli sami zbieramy nasiona z własnych upraw, to powinniśmy unikać nasion z roślin ze zmianami chorobowymi. Niektórzy stosują termoterapię, czyli kąpiele w gorącej wodzie, ale może to obniżyć siłę kiełkowania.

image
Owoce i drzewa

Po co i kiedy bielić drzewa owocowe?

Usuwanie porażonych liści i ich częci to podstawa

Podstawową zasadą na wyeliminowanie źródeł infekcji jest usuwanie porażonych roślin lub ich części w trakcie sezonu wegetacyjnego, a po zbiorach przekopywanie grządek.

Małgorzata Wyrzykowska

©℗ Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy AgroHorti Media Sp. z o.o.

KUP LICENCJĘ

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
15. listopad 2026 11:02