Utrzymanie czystości i porządku wokół chlewni jest kluczowym elementem bioasekuracji, mającym na celu zapobieganie chorobom (w tym ASF). Właściwa higiena zewnętrzna zmniejsza ryzyko przeniesienia patogenów do wnętrza budynku przez ludzi, zwierzęta lub sprzęt. Między pozostawionymi w pobliżu budynków niepotrzebnymi przedmiotami jest dużo kryjówek dla gryzoni, w których mogą tworzyć gniazda. Dlatego nie wolno gromadzić rzeczy przy chlewni. Trzeba usunąć wszystkie opakowania, materiały budowlane, palety, maszyny rolnicze, drewno, które często leżą przy ścianach i są kryjówkami dla gryzoni. Również nieużywane urządzenia czy sprzęt są miejscem ich gniazdowania.
Pas żwirowy wokół chlewni jako bariera biologiczna
Teren wokół chlewni powinien być utwardzony, czysty i uporządkowany, co ułatwia mycie i dezynfekcję. Należy regularnie usuwać chwasty, śmieci oraz resztki pasz i dbać o nisko przyciętą trawę w najbliższym sąsiedztwie budynków inwentarskich. Wokół budynku powinien być pas wolny od roślin, a przy samej chlewni utwardzona opaska z kamieni, żwiru lub betonu o szerokości najlepiej 1 m, która utrudnia przedostawanie się do chlewni gryzoni, które migrują do gospodarstw w poszukiwaniu schronienia oraz pożywienia i odgrywają istotną rolę w rozprzestrzenianiu patogenów.
Bałagan w gospodarstwie sprzyja gryzoniom
Należy zapewnić nie tylko usunięcie gryzoni z pomieszczeń inwentarskich, ale także zabezpieczyć przed ich przedostaniem się. Chodzi o takie wykończenie i przystosowanie budynków, które uniemożliwi gryzoniom wejście do wnętrza chlewni, wędrówkę po pomieszczeniach, wyszukiwanie wody i pokarmu. W celu zabezpieczenia chlewni przed gryzoniami dookoła budynków w wyznaczonych miejscach powinny być rozmieszczone stacje deratyzacyjne z trutką na gryzonie, sprawdzane i uzupełniane co dwa tygodnie, najpóźniej co miesiąc. Monitoring deratyzacyjny musi być prowadzony regularnie.
Konieczne jest przeprowadzanie okresowych (od kwietnia do listopada każdego roku) zabiegów dezynsekcji i zgodnie z planem bioasekuracji posiadanie dokumentacji wykonywania tych zabiegów w budynkach inwentarskich. Jeśli pomimo wykonywania programu zwalczania owadów wystąpi wzmożenie problemu much w chlewni, rolnik jest zobowiązany zastosować plan awaryjny.
Zarówno pasza, jak i woda mogą być nośnikiem chorób. Z tego też względu należy powziąć środki zabezpieczające. Wszystkie magazyny pasz i komponentów muszą być szczelne i zabezpieczone przed dostępem zwierząt dzikich. Miejsce wokół silosów paszowych musi być czyste, a rozsypana pasza natychmiast sprzątana, aby nie przyciągać dzikiego ptactwa i gryzoni. Magazyny powinny mieć murowaną podłogę, co zapobiegnie drążeniu nor, a worki z paszą ułożone nie bezpośrednio na podłodze, a na paletach i z dala od ściany.
Bezpieczne przechowywanie padłych zwierząt
Należy ograniczyć również dostęp gryzoni i ptaków do miejsc magazynowania padliny. Pojemnik na padłe sztuki powinien być zabezpieczony, najlepiej zamykany. Punkt odbioru padliny najlepiej usytuować na granicy stref brudnej oraz ryzyka i wystawić poza ogrodzenie, aby firma utylizacyjna odbierała materiał bez wjazdu na teren gospodarstwa. Dopuszczalne jest również usytuowanie wewnątrz strefy brudnej, w bezpiecznej odległości od strefy czystej.
Materiał powinien być dobrze zabezpieczony przed dostępem zwierząt dzikich i domowych, zorganizowany w sposób zapewniający brak kontaktu sprzętu i personelu fermy z firmą odbierającą padlinę.
Można zastosować oddzielny przedział czasowy do manipulacji padliną dla obsługi chlewni i firmy utylizacyjnej. Miejsce odbioru padliny powinno być zorganizowane i wykonane w sposób zapewniający utrzymanie higieny, mieć wyznaczone miejsce do wykonywania sekcji zwłok możliwe do mycia i dezynfekcji.
Rampy przeładunkowe powinny być wykonane z materiałów łatwych do umycia i dezynfekcji. Powinny być poddawane tym zabiegom po każdym użyciu, bez zbędnej zwłoki, przy czym gnojowica z mycia rampy powinna mieć osobny odpływ zapobiegający mieszaniu się z gnojowicą magazynowaną w budynkach inwentarskich. Postępowanie z gnojowicą musi być odpowiednie, aby nie dochodziło do wycieków na teren w okolicy chlewni.
Dominika Stancelewska
