Jak szkodniki uodparniają się na insektycydy?

Uprawa Środki ochrony roślin
Data publikacji 29.11.2017r.

Niedawno w kilku artykułach poruszaliśmy problemy odporności chwastów na herbicydy i sprawców chorób na fungicydy. Niestety, nie mniejsza jest skala problemu odporności szkodników na insektycydy i dotyczy najczęściej gospodarstw wielkoobszarowych i nadużywania pyretroidów.

To wymusza rozszerzenie wiedzy o zakres aktualnego poziomu wrażliwości szkodników na stosowane substancje aktywne i selektywność tych substancji w stosunku do organizmów pożytecznych. Konieczne jest wdrażanie strategii zapobiegania zjawisku odporności, a rozwiązania w tym zakresie starają się dostarczać same koncerny chemiczne.

Insektycydy stosowane


na plantacjach wielkoobszarowych trafiają na ogromne liczebnie populacje owadów, a to stwarza warunki dla działania tzw. doboru różnicującego. W wyniku tego część populacji przeżywa i są to osobniki o pewnych określonych wartościach cech, sterujących ich rozwojem i metabolizmem. Intensywna ochrona insektycydowa powtarzana podobnymi substancjami aktywnymi (o takim samym mechanizmie działania) przez wiele lat powoduje, że z pokolenia na pokolenie przy życiu pozostaje coraz większa liczba szkodników o zwiększonej tolerancji lub odporności na konkretną toksynę lub grupę toksyn.

Szybkość powstawania populacji odpornych uzależniona jest głównie od czynników genetycznych zwalczanego gatunku. Poza genetyką owadów, ich odporność mogą modyfikować i przyspieszać inne czynniki – duża powierzchnia chronionych upraw, liczba zabiegów insektycydowych, właściwości stosowanych substancji aktywnych.

W Polsce przykładami ważnych gospodarczo szkodników, o największym potencjale wykształcania odporności, są stonka ziemniaczana i słodyszek rzepakowy, ale także mszyce. Gatunki te w wielu rejonach Polski wykształciły populacje odporne na substancje aktywne, głównie z grup chemicznych związków fosforoorganicznych i pyretroidów.

Wieloletnie badania

nad mechanizmami odporności stonki ziemniaczanej i słodyszka rzepakowego oraz nad toksykologią i mechanizmami działania substancji aktywnych stosowanych w środkach do ich zwalczania pozwalają na aktualizowanie strategii zapobiegających skutkom tego zjawiska i sterowanie zwalczaniem szkodnika. Strategie zapobiegające tworzeniu odporności opierają się na stałym monitoringu poziomu wrażliwości omawianych szkodników, badaniach nad działaniem substancji aktywnych insektycydów oraz mechanizmami ich detoksykacji.

W świetle badań prowadzonych w IOR-PIB w Poznaniu można stwierdzić, że grupą chemiczną, w której istnieje największe ryzyko odporności lokalnych populacji słodyszka rzepakowego i stonki ziemniaczanej są pyretroidy. Głównym mechanizmem odpowiedzialnym za gorszą skuteczność zabiegów chemicznych przeprowadzanych przy użyciu pyretroidów jest enzymatyczny metabolizm oksydacyjny prowadzący do szybkiego rozkładu tych związków chemicznych w organizmach wymienionych gatunków. W zależności od wydajności metabolizmu szkodników, zastosowanej substancji aktywnej oraz warunków środowiskowych, zabieg insektycydowy może przeżyć od 20% do nawet 80% chrząszczy lub larw.

Artykuł podzielony na strony, czytasz 1 z 2 stron.

Czytaj dalej

Partner serwisu