r e k l a m a

Partner serwisu

Czy przysłowia przewidują pogodę? Naukowcy to sprawdzili!

Wiadomości Ciekawostki
Data publikacji 24.05.2020r.

Kiedy lipiec chłodzi, twarda zima i śnieg nadchodzi lub Gdy luty zimny i suchy, sierpień będzie gorący. To tylko dwa z przysłów, które służyły do prognozy pogody. Naukowcy z Polski sprawdzili 28 z nich, aby określić które najtrafniej przewidują pogodę.

r e k l a m a

Zespół naukowców z Poznania przyjrzał się trafności przysłów

Naukowcy związani z instytucjami z Poznania sprawdzili na ile przysłowia związane z pogoda trafnie prognozują przebieg auty w przyszłości. Kiedyś to na ich podstawie rolnicy planowali zbiory czy zasiewy, a ogrodnikom i sadownikom podpowiadały jak chronić własne sady i plantacje. Czy dzisiaj te przysłowia dalej są użyteczne?

Zadania sprawdzenia tego podjął się interdyscyplinarny zespół złożony m.in. z:

  • prof. Piotra Matczaka z Wydziału Socjologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu,
  • dr Dariusza Graczyka, dr Adama Choryńskiego, dr Iwony Pińskwar z Instytutu Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN,
  • dr Viktorii Takacs z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.

 

Jakie przysłowia wybrali naukowcy?

Chociaż w polskiej kulturze funkcjonuje ponad 200 różnych przysłów związanych z pogodą, to zbadania 28 z nich. Dlaczego akurat te? Zespół wybrał wyłącznie przysłowia odnoszące się do temperatury i jednocześnie wykazujące formułę warunkową, czyli jeśli danego dnia (pory roku) będzie określona aura, to za jakiś czas należy spodziewać się następującej pogody.

Oto lista przysłów zbadanych przez naukowców:

  1. Na Wszystkich Świętych (1.11.) jeśli ziemia skrzepła, cała zima będzie ciepła;
  2. Marek (25.04.) skwarem grozi, Bonifacy mrozi (14.05.);
  3. Październik ciepły, będzie luty skrzepły;
  4. Gdy 10 lutego mróz panuje, jeszcze 40 dni takich zwiastuje;
  5. Pankracy (12.05.) i Serwacy (13.05.), gdy z przymrozkiem staja ̨, zimne lata dają;
  6. Styczeń, gdy z zimnem nie chodzi, marzec i kwiecień wychłodzi;
  7. Jak na Marka (25.04.) człek nie chucha w Ogrodników (12– 14.05.) trza kożucha;
  8. Jeżeli październik srogi to styczeń łagodny;
  9. Gdy luty zimny i suchy, sierpień będzie gorący;
  10. Ciepły marzec, zimny kwiecień;
  11. Mrozy w Trzech Króli (6.01.) potrwają ̨ do Gietruli (17.03.);
  12. Upały lipcowe wróżą mrozy styczniowe;
  13. Barbara po lodzie (4.12.) Boże Narodzenie (25.12.) po wodzie;
  14. Gdy ciepło na Dominika (4.08.), ostra zima nas dotyka;
  15. Gdy październik ciepło trzyma, zwykle mroźna będzie zima;
  16. Święta Katarzyna (25.11.) po lodzie, Boże Narodzenie (25.12.) po wodzie;
  17. Gdy w pierwszym tygodniu sierpnia spieka, zima ciężka, śnieżna, długa czeka;
  18. Styczeń mrozi, lipiec skwarem grozi;
  19. Od Cypriana (10.02.) aż do Jana Kapistrana (28.03.), gdy pogoda jest zasrana, to od Jana (28.03.) do Jerzego (19.04.) ciągle jeszcze nic nowego;
  20. Gdy po gorącym lipcu sierpień chłodzi, twarda zima i duży śnieg zaszkodzi;
  21. Kiedy Gromniczna (2.02.) zimę traci, to św. Maciej (24.02.) ją wzbogaci;
  22. Gdy ciepło w luty, zimno w marcu bywa, paszy trzeba zachować, by jej potem nie kupować;
  23. Kiedy na Barbarę (4.12.) błoto, to na Boże Narodzenie (25.12.) sanna jak złoto;
  24. Kiedy lipiec chłodzi, twarda zima i śnieg nadchodzi;
  25. Święta Katarzyna (25.11.) po wodzie, Boże Narodzenie (25.12.) po lodzie;
  26. Jak ciepło na Macieja (24.02.) to już wiosny nadzieja;
  27. Gdy Zbigniew i Patryk (17.03) mrożą ludziom uszy, zima jeszcze 2 niedziele mrozem i śniegiem prószy;
  28. Gdy Maciej święty (24.02.) cokolwiek lodu nie stopi, będą długo chuchali w zimne ręce chłopi.

 

Dane o temperaturze z ponad 60 lat do weryfikacji przysłów o pogodzie

r e k l a m a

– W tym badaniu przeprowadziliśmy kompleksowe badania dotyczące polskich przysłów związanych z pogodą, badając stopień powodzenia ich przewidywań, a także przeanalizowaliśmy chronologiczną i geograficzną przygodność przewidywań przysłów – można przeczytać w artykule w amerykańskim periodyku „Weather, Climate and Society”, gdzie przedstawiono wyniki badania przysłów.

Naukowcy do weryfikacji przydatność poszczególnych przysłów wykorzystali dane meteorologiczne z 20 stacji z Polski i krajów sąsiednich z 62 lat (1951–2012).

 

Które z przysłów jest najbardziej trafna?

Z badań poznańskich naukowców wynika, że tylko ​​tylko kilka z wybranych przysłów zapewnia stosunkowo wiarygodne prognozy, choć i ta się zmienia.

Największą sprawdzalność miały dwa, niezbyt popularne, przysłowia:

  • Gdy Zbigniew i Patryk (17.03) mrożą ludziom uszy, zima jeszcze 2 niedziele mrozem i śniegiem prószy – ono ma według wyliczeń naukowców 83% sprawdzalności.
  • Gdy Maciej Święty (24.02) cokolwiek lodu nie stopi, będą długo chuchali w zimne ręce chłopi – 66% trafności.

Jak podają naukowcy, aż 17 przysłów wykazało prawdopodobieństwo mniejsze niż 25% dla udanych prognoz.

 

Skąd takie przysłowia, skoro się nie sprawdzają?

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Rolnictwo precyzyjne od A do Z

Rolnictwo precyzyjne od A do Z

Płacisz tylko

25,00 zł

Cena regularna 50,00 zł

SPRAWDŹ

Jak zauważają poznańscy naukowcy, sprawdzalność przysłów maleje wraz z biegiem lat i w latach 60. XX wieku była większa niż obecnie. Prawdopodobnie wynika to z dwóch czynników.  

Może to być związane ze zmianą klimatu. Ale eksperci zwracają uwagę na jeszcze jedną możliwość. Wiele z tych przysłów liczy sobie kilkaset lat, a po drugiej wojnie światowej Polacy zostali przesiedleni o około 200 km na zachód.

– Zatem przysłowia mogą odnosić się do klimatu obszarów bardziej na wschód w porównaniu z obecnymi granicami Polski, czyli obszarów obecnie na Białorusi, Litwie i Ukrainie – uważają naukowcy.

Ta teza zdaje się mieć potwierdzenie w danych. Otóż spośród stacji meteorologicznych przysłowia o najwyższej dokładności zaobserwowano w Mińsku (Białoruś), Wilnie (Litwa) i Suwałkach (Polska).

Paweł Mikos

Fot. Pixabay

Widziałeś już nasze video "Izydroy 2020 - które firmy są przyjazne rolnikom?"?

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody