Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Genetyka i żywienie wpływają na mleczność lochy

Genetyka i żywienie wpływają na mleczność lochy
Hodowla Zwierząt świnie
Data publikacji 30.09.2019r.

Maciora po porodzie musi produkować odpowiednio dużo mleka, gdyż zadecyduje to o powodzeniu w odchowie prosiąt. Niestety, większość cech związanych z rozrodem i laktacją jest u trzody chlewnej nisko lub średnio odziedziczalna. W związku z tym w dużym stopniu są one uzależnione od warunków środowiskowych, w tym żywienia.

r e k l a m a

Oczywiście, w takich samych warunkach utrzymania i żywienia lepsze wyniki uzyska się od zwierząt bardziej wartościowych genetycznie. W celu poprawy mleczności loch powinniśmy wykorzystywać w rozrodzie nowoczesne genotypy. Wysoka mleczność macior nie ogranicza się jednak tylko do wyboru odpowiedniej genetyki czy właściwego postępowania z loszkami. Kluczową rolę odgrywa żywienie – nie tylko w okresie laktacji, ale na każdym z etapów cyklu produkcyjnego.

Zbyt obfite żywienie lochy w czasie ciąży prowadzi do nadmiernego otłuszczenia. Skutkuje to zmniejszeniem liczby komórek wydzielniczych w gruczole mlekowym, a w konsekwencji – obniżeniem produkcji siary i mleka. Po porodzie u zatuczonej lochy obserwuje się gorsze pobieranie paszy, co prowadzi do dalszego spadku produkcji mleka. Dotyczy to w szczególności loch, u których zawartość tłuszczu w organizmie pod koniec ciąży przekracza jedną trzecią ich masy ciała.

Funkcjonowanie gruczołu sutkowego u loch

Pasza dla loch powinna zawierać odpowiednią ilość włókna surowego, gdyż reguluje ono perystaltykę przewodu pokarmowego, zapobiega zaparciom i syndromowi gorączki oraz bezmleczności poporodowej (MMA). Stosowanie w tym okresie obniżonej ilości energii i białka w dawce pokarmowej oraz podawanie dodatków zakwaszających, probiotyków, witaminy E i selenu zapobiega MMA oraz zwiększa ilość produkowanej siary.

Bezmleczność może być efektem stresu poporodowego. Dlatego podanie lochom oksytocyny w czasie trwania porodu wpływa korzystnie na przebieg porodu i zapobiega wystąpieniu problemów z laktacją. W początkowej fazie wydzielania mleka nieodessana siara może powodować powstawanie stanów zapalnych gruczołów sutkowych. Prowadzi to do pogorszenia jakości siary, a później mleka.

Skutki MMA są groźne nie tylko dla samych loch, ale przede wszystkim dla odchowywanych przez nie prosiąt. W zależności od postaci choroby może nastąpić częściowe lub całkowite zatrzymanie produkcji mleka. W przypadku postaci podklinicznej na ogół mamy do czynienia jedynie ze zmniejszonym wydzielaniem mleka w części gruczołu mlekowego. W przypadku postaci podostrej występuje zatrzymanie produkcji mleka w części wymienia objętego stanem zapalnym. Ostra postać choroby może nieść ze sobą całkowite zaprzestanie wydzielania mleka.

Czynników wpływających na mleczność loch jest bardzo wiele. Są to zarówno czynniki żywieniowe (odpowiedni skład mieszanki paszowej, ilość pobieranej paszy, swobodny dostęp do wody), zdrowotne (dobra kondycja loch, prawidłowo rozwinięte wymię), jak i organizacyjne (konstrukcja kojca porodowego, temperatura w porodówce). Szczególnie ważny jest stan gruczołu mlekowego, liczba sutków (zwłaszcza czynnych), ich wielkość oraz dostępność dla prosiąt. Ponieważ liczba prosiąt w miocie coraz częściej jest większa niż liczba sutków, oseski często nie mogą jednocześnie pobierać siary, a dodatkowo słabe wymię oznacza zbyt niską produkcję siary i mleka. Prawidłowo zbudowane gwarantuje wystarczającą ilość mleka w całym okresie karmienia.

Gruczoły sutkowe ssane w pierwszej laktacji charakteryzują się większą szerokością gruczołu w porównaniu z tymi, które nie były ssane. Sutki ssane w kolejnych laktacjach rozwijają się lepiej od zasuszonych (niessanych), dlatego zawsze należy zwracać uwagę na rozmasowanie całego gruczołu mlekowego u pierwiastek.

Skoncentrowana pasza w okresie ciąży i laktacji 

Wysoka mleczność loch powoduje znaczny ubytek z organizmu tłuszczu, białka, witamin i składników mineralnych. Dlatego samicom w tym okresie należy podawać paszę o dużej koncentracji składników i wysokiej strawności. Najlepiej, by pasza była granulowana, gdyż zwiększa się w ten sposób jej wyjadanie, co ma wpływ na utrzymanie prawidłowej kondycji. Wykazano, że pełne pokrycie potrzeb pokarmowych w okresie ciąży i laktacji zwiększa w mleku znacząco ilość białka i tłuszczu, szczególnie w początkowym okresie laktacji.

Podniesienie poziomu energii w dawce pokarmowej dla lochy karmiącej (poprzez natłuszczanie paszy lub dodatek glukozy) powoduje zwiększenie zawartości suchej masy i tłuszczu w mleku przy nieznacznym spadku ilości białka. Locha produkuje pokarm o bardzo wysokiej wartości odżywczej. W porównaniu z mlekiem innych gatunków ssaków jest ono bogatsze w składniki. Zawiera wszystkie niezbędne do życia aminokwasy, witaminy i większość składników mineralnych. Wartość mleka lochy jest tak wysoka, że prosięta w prawidłowych warunkach odchowu najwcześniej ze wszystkich osesków zwierząt gospodarskich podwajają swoją masę ciała.

Na 1 kg przyrostu prosięta zużywają średnio 3–4 kg mleka, przy czym ilość ta zależy od wieku. Młodsze zwierzęta lepiej wykorzystują pobierany pokarm i tempo ich wzrostu jest intensywniejsze, dlatego na 1 kg przyrostu muszą pobrać mniej mleka niż prosięta starsze.

Kluczem do wysokiej produkcji mleka jest odpowiednio duże pobranie paszy przez lochę. Wykazano, że na produkcję 1 l mleka locha zużywa ponad 0,5 kg paszy. Przyjmuje się, że w drugim tygodniu życia prosiąt potrzeby bytowe lochy karmiącej zaspokaja pobranie paszy w dawce 2 kg na dobę. Ponadto na wykarmienie każdego prosięcia maciora musi pobrać dodatkowe 0,5 kg paszy.
Zawartość podstawowych składników pokarmowych w mleku wybranych gatunków
Gatunek Białko (%)   Tłuszcz (%) Laktoza (%)
locha 5,6 8,3 5,0
krowa 3,2 3,7 4,6
klacz 1,9 1,3 6,9

Optymalne warunki temperaturowe w trakcie karmienia

r e k l a m a

Mleczność loch wzrasta w kolejnych cyklach, osiągając szczyt w 2., 3. lub 4. laktacji, a następnie stopniowo się obniża. Jednym z wielu czynników obniżających mleczność macior są mikotoksyny (aflatoksyna, ochratoksyna A, zearalenon), dlatego stosowane pasze muszą być prawidłowo przechowywane i pozbawione grzybów.

Mleczność macior pośrednio zależy także od warunków panujących na porodówce. W głównej mierze dotyczy to temperatury powietrza. Optimum termiczne dla loch karmiących wynosi około 18°C. Wraz ze wzrostem temperatury pogarsza się apetyt loch, a tym samym ilość produkowanego mleka. Wykazano, że 1°C powyżej temperatury optymalnej to produkcja mleka niższa o 120 g na dobę.

Mleczność loch

  • Mleczność loch decyduje o kondycji oraz zdrowiu odchowywanych prosiąt. Jest wiele czynników, które wpływają na ilość produkowanego mleka



Dominika Stancelewska
Zdjęcie: Dominika Stancelewska


r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody