Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Sprawdź

r e k l a m a

Partner serwisu

Spada liczba ognisk ASF w Polsce. Walka z epidemią przynosi efekty, ale nie można tracić czujności

Dominika Stancelewska
Kategoria: Hodowla Zwierząt
Spada liczba ognisk ASF w Polsce. Walka z epidemią przynosi efekty, ale nie można tracić czujności
Hodowla Zwierząt ASF
Data publikacji 16.09.2022r.

Pomimo że mieliśmy sezon żniw i nasilonych prac polowych, liczba ognisk afrykańskiego pomoru świń stwierdzonych w chlewniach wynosi jedynie 13, choć mamy już początek września. W ubiegłym roku do września mieliśmy 76 ognisk ASF w kraju, a w całym 2021 roku aż 124 ogniska, natomiast w 2020 roku – 103. Może to sugerować, że liczba zakażeń wykazuje tendencję spadkową, co jest pozytywną wiadomością potwierdzającą, że walka z epidemią choroby daje efekty. Jednak zagrożenie związane z afrykańskim pomorem świń wciąż pozostaje wysokie.

Pomimo mniejszej ilości ognisk, wirus ASF nadal jest obecny w środowisku

Stopniowe wygasanie afrykańskiego pomoru świń może spowodować uśpienie czujności i tym samym zaniechanie działań. Eksperci przestrzegają przed takim postępowaniem, podając przykład Estonii, gdzie po 4 latach względnego spokoju w chlewniach wystąpiło ognisko w stadzie wielkotowarowym. Zachorowania mogą bowiem pojawić się w gospodarstwach nawet po wielu miesiącach. Choroba w populacji dzików może odradzać się nawet po kilku latach od jej potencjalnego wygaszenia. Dlatego na obszarach uznanych za wolne odnotowuje się ponowne pojawianie się ognisk u dzików.

Służby i myśliwi nie powinni zmniejszać intensywności prowadzonych działań regulujących populację dzików, gdyż być może właśnie dzięki temu obserwowane jest zmniejszenie liczby ognisk i zagrożenia dla gospodarstw. Wirus krąży w środowisku i na wschodzie Polski mamy do czynienia z endemiczną postacią choroby, co oznacza, że ASF będzie utrzymywał się w środowisku przez bardzo długi czas na stałym poziomie. Pojawia się także w zupełnie nowych regionach, dotychczas wolnych od choroby.

Ogniska ASF u świń w Polsce

Rok  Liczba ognisk
2014 2
2015 1
2016 20
2017 81
2018 109
2019 48
2020 103
2021 124
2022 13

r e k l a m a

Niekontrolowany wirus ASF może się odradzać

Na przestrzeni lat zmieniła się też sezonowość występowania ognisk afrykańskiego pomoru świń. Na samym początku epidemii w Polsce najwięcej zakażeń u dzików wykrywano latem. Od dwóch lat obserwujemy ich natężenie na początku wiosny i jesienią. Może to wynikać z tego, że latem dziki szybciej się rozkładają i trudniej jest znaleźć zakażone szczątki. Trzeba jednak pamiętać, na co ciągle zwracają uwagę eksperci, że aby utrzymać efektywność walki z ASF, należy drastycznie redukować populację dzików na odpowiednio szerokim obszarze, gdyż następuje ciągłe odradzanie się jej pomimo intensyfikacji odstrzału, zwłaszcza w strefach białych.

Powinniśmy iść za przykładem Niemiec – Saksonia ogłosiła niedawno, że zostanie uruchomiony projekt zwiększający intensywność polowań na dziki, pomimo że analizy Instytutu Friedricha-Loefflera pokazują, iż jest coraz mniej dzików zarażonych wirusem. Wykonanie odstrzałów ma potrwać do wiosny 2023 roku i przeznaczone zostanie na nie 1,5 mln euro. Choć jakiś czas temu Komisja Europejska odrzuciła wniosek Niemiec o skrócenie okresu obowiązywania stref z ograniczeniami w Badenii-Wirtembergii z powodu ognisk choroby u świń, ministerstwo rolnictwa poinformowało o złożeniu kolejnego wniosku dotyczącego skrócenia czasu trwania obostrzeń w strefach ASF w Dolnej Saksonii, aby tamtejsi rolnicy mogli sprzedać poprzerastane świnie.

Mała liczba ognisk ASF w stadach świń w tym roku nie powinna usypiać czujności rolników i służb. Przede wszystkim nie wolno rezygnować z ciągłej redukcji populacji dzików

  • Mała liczba ognisk ASF w stadach świń w tym roku nie powinna usypiać czujności rolników i służb. Przede wszystkim nie wolno rezygnować z ciągłej redukcji populacji dzików

Aby walka z wirusem była skuteczna, musi być prowadzona równolegle na wielu płaszczyznach. Nie wystarczy wprowadzenie bioasekuracji w gospodarstwach. Niezbędne jest również znaczące ograniczanie populacji dzików, która jest rezerwuarem patogenu, oraz ciągłe uświadamianie zagrożeń. Dlatego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności już po raz trzeci organizuje kampanię #StopASF, by ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa. Grupą docelową akcji są rolnicy, myśliwi i lekarze weterynarii. Jej celem jest walka z ASF poprzez podnoszenie świadomości na temat obecności afrykańskiego pomoru świń w europejskich stadach świń. Akcja prowadzona jest we współpracy z władzami lokalnymi i obejmuje w tym roku aż 18 krajów: Albanię, Bośnię i Hercegowinę, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię, Grecję, Węgry, Kosowo, Łotwę, Litwę, Czarnogórę, Macedonię Północną, Polskę, Rumunię, Serbię, Słowację i Słowenię. Więcej informacji na temat choroby i zabezpieczenia się przed wirusem można znaleźć na stronie: https://multimedia.efsa.europa.eu/asf/#/pl/.

Wietnamska szczepionka przeciwko ASF nie działa?

Jak poinformowała agencja Reuters, Wietnam tymczasowo zawiesił stosowanie swojej pierwszej szczepionki przeciwko afrykańskiemu pomorowi świń po tym, jak dziesiątki zaszczepionych świń padły w ostatnim miesiącu. Ministerstwo rolnictwa powołało grupę roboczą w celu zbadania przyczyn śmierci zwierząt w poszczególnych prowincjach. Od lipca przeznaczono 600 tys. dawek szczepionki do użytku w stadach. Jednocześnie prowadzono monitoring reakcji zwierząt na iniekcję i dopiero po pozytywnych rezultatach obserwacji ministerstwo rolnictwa miało rozważyć wydanie zalecenia do stosowania szczepionki na skalę krajową.

Szczepionkę o nazwie NAVET-ASFVAC opracowała wietnamska firma Navetco we współpracy z naukowcami z Instytutu Badań Rolniczych Stanów Zjednoczonych. Badania prowadzone były w Wietnamie od lutego 2020 roku, a ich wyniki wietnamskie ministerstwo rolnictwa przedstawiło w czerwcu br., przekonując, że szczepionka jest bezpieczna i skuteczna. Szczepionka firmy NAVETCO jest pierwszą dopuszczoną do komercyjnego obrotu na świecie. Miała dawać odporność na 6 miesięcy. W warunkach produkcyjnych uzyskało ją 80% zaszczepionych zwierząt, a podczas testów laboratoryjnych 100% zaszczepionych świń wykazało się odpornością na wirusa. Do końca tego roku planowano w Wietnamie zarejestrować dwie kolejne szczepionki przeciwko ASF opracowane przez AVAC Vietnam Co. i Dabaco Group.

Afrykański pomór świń został wykryty w Wietnamie w lutym 2019 roku i szybko rozprzestrzenił się na wszystkie prowincje w kraju. Z powodu wirusa wybito około 6 mln świń, czyli 20% pogłowia. W tym roku epidemia rozprzestrzeniała się w 47 prowincjach i doprowadziła do zabicia ponad 36 tys. świń.

Spada liczba ognisk ASF w Polsce. Walka z epidemią przynosi efekty, ale nie można tracić czujności

  • Spada liczba ognisk ASF w Polsce. Walka z epidemią przynosi efekty, ale nie można tracić czujności

r e k l a m a

Pierwsze ognisko ASF w 2022 roku w Rosji

Wirus ASF zaatakował też pierwszy raz w 2022 roku dużą fermę trzody chlewnej w Rosji. Przynajmniej takie są oficjalne informacje rosyjskich służb. Z powodu wybuchu ogniska w regionie Kostroma zostało zabitych prawie 6 tys. świń w gospodarstwie, które uważane jest za duże, ponieważ produkcja trzody chlewnej na tym obszarze nie jest tak rozwinięta jak w innych częściach Rosji. Jak poinformował rosyjski organ nadzoru weterynaryjnego Rosselchoznadzor, od początku 2022 roku w Rosji zarejestrowano ponad 80 ognisk ASF, z czego mniej niż połowa wystąpiła w przydomowych chlewniach, podczas gdy reszta dotyczy dzików. Zdaniem służb sytuacja jest stabilniejsza niż w latach 2020 i 2021, a ASF w Rosji nie stwarza obecnie ryzyka ograniczenia produkcji wieprzowiny, jak to miało miejsce w zeszłym roku.

Dominika Stancelewska
Zdjęcia: Dominika Stancelewska

Artykuł ukazał się w Tygodniku Poradniku Rolniczym 37/2022 na str. 37. Jeśli chcesz czytać więcej podobnych artykułów, już dziś wykup dostęp do wszystkich treści na TPR:  Zamów prenumeratę.

r e k l a m a

r e k l a m a

r e k l a m a