Dzwonek Letnia promocja - Czytaj za 1 zł Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Upał w chlewni zwiększa straty rolnika. Jak temu zapobiec?

Upał w chlewni zwiększa straty rolnika. Jak temu zapobiec?
Hodowla Zwierząt Świnie
Data publikacji 29.06.2019r.

Mikroklimat w chlewni wpływa na zdrowie i produkcyjność zwierząt, a mimo to często rolnicy szukając oszczędności przy inwestycji rezygnują z rozwiązań, które pozwalają utrzymać właściwą temperaturę i ochłodzić powietrze w okresie gorącego lata.

r e k l a m a

Odpowiednia wentylacja to jeden z najważniejszych elementów chlewni

W naszym klimacie musimy mierzyć się z dużymi wahaniami temperatur (od -20 do +40°C), dlatego trzeba przygotować tak budynek, by zwierzęta mogły dobrze funkcjonować zarówno w jednych, jak i w drugich warunkach. Konieczne są specjalne systemy wentylacji, służące poprawianiu jakości powietrza w chlewni. Wentylacja, obok systemu utrzymania, jest najistotniejszym elementem wyposażenia budynku, a skutki niedomagań w tym zakresie można zaobserwować najczęściej poprzez pogorszenie zdrowotności zwierząt. Poza parą wodną i ciepłem w chlewni powstają również szkodliwe gazy, jak dwutlenek węgla, amoniak i siarkowodór, które muszą być usuwane na zewnątrz.

Nie tylko temperatura jest istotna

Aby ustalić czy wentylacja i warunki dla zwierząt są dobre, należy brać pod uwagę trzy parametry jednocześnie: temperaturę, wilgotność oraz prędkość przepływu powietrza. Wilgotność względna dla trzody chlewnej powinna być na poziomie 50–80%. Powyżej tej wartości wzrasta ryzyko chorób. Natomiast poniżej 50% wzrasta poziom pyłu i pojawiają się problemy oddechowe, a także rośnie koszt wentylacji. Nadmierna wilgotność wpływa na zwiększenie ochładzania w niskich temperaturach bądź jego zmniejszenie w podwyższonej temperaturze.

Zwiększona wilgotność powietrza w połączeniu z wysoką temperaturą powoduje zahamowanie w oddawaniu ciepła z organizmu, zaburza przemianę materii, obniża produkcyjność i odporność, zwiększając podatność na schorzenia układu pokarmowego i oddechowego. Wzrost wilgotności może powodować u tuczników zwiększenie zużycia paszy nawet o 30% i spadek przyrostów do 25%.


System wentylacji dla loch „na nos”, czyli rury nad kojcami porodowymi, jest rzadko wykorzystywany w naszych chlewniach
  • System wentylacji dla loch „na nos”, czyli rury nad kojcami porodowymi, jest rzadko wykorzystywany w naszych chlewniach
Zbyt niska zawartość pary wodnej w powietrzu zwiększa z kolei podatność świń na zranienia oraz obniża strawność paszy. Wilgotność oddziałuje na ilość pyłów i mikroorganizmów w powietrzu. W chlewniach zawartość pary wodnej w powietrzu wynika z wielkości obsady zwierząt, temperatury, wymiany powietrza i systemu utrzymania.

Zanim powietrze wejdzie

r e k l a m a

Nawet w zimie trzeba utrzymywać choćby minimalny dopływ świeżego powietrza, które jest niezbędne dla organizmu i odprowadzenia szkodliwych gazów.

Niejednokrotnie w okresie chłodnych dni lub nocy rolnicy zamykają szczelnie otwory nawiewne, czego nie należy robić. Dochodzi do nagromadzenia szkodliwych gazów, a po ponownym uruchomieniu wentylacji, tworzą się przeciągi i mikroklimat jest bardzo zmienny. Równie częstym błędem jest wyłączanie wentylatorów w nocy, gdyż rolnicy obawiają się zbytniego wychłodzenia pomieszczenia. Wentylacja powinna pracować przynajmniej na poziomie 10% niezależnie od tego, jak niska jest temperatura na zewnątrz, gdyż odpowiednio dobrane sterowniki i zaprogramowany komputer będą w stanie utrzymać właściwy mikroklimat – twierdzi Adam Rogala z firmy Polnet.


Najlepszym rozwiązaniem w porodówkach oraz odchowalniach są sufity perforowane, przez które powietrze wchodzi do pomieszczenia
  • Najlepszym rozwiązaniem w porodówkach oraz odchowalniach są sufity perforowane, przez które powietrze wchodzi do pomieszczenia
Dla zwierząt istotna jest prędkość oraz kierunek ruchu powietrza. Duży ruch powietrza w niskich temperaturach zwiększa ochładzanie i przez to przemianę materii. Powoduje to straty paszy na dodatkową produkcję ciepła. W okresie letnim dzieje się odwrotnie, gdyż zwiększony ruch powietrza pozwala łatwiej pozbyć się nadmiaru ciepła. Gdy jest gorąco, zbytnie otwarcie wlotów powietrza powoduje jednak zawirowania i przeciągi. Jeśli mamy za dużo otwartych przestrzeni, to wloty mogą stać się wylotami powietrza i tak naprawdę nie trafi ono do przestrzeni dla zwierząt.

W nowoczesnym budownictwie inwentarskim stosuje się najczęściej system wlotów powietrza, których sterowanie odbywa się za pomocą czujników temperatur podpiętych pod komputer sterujący klimatem w chlewni. Mogą być też montowane specjalne systemy schładzania i zraszania stosowane do obniżania temperatury w bardzo upalne dni.

Takie systemy wykorzystuje się przede wszystkim w pomieszczeniach dla loch prośnych lub luźnych oraz dla tuczników. Rekomendujemy zraszanie wysokociśnieniowe, przy którym budynek inwentarski wypełniamy mgiełką, co zmniejsza temperaturę powietrza w pomieszczeniu nawet o 5–6°C. Dysze można umieścić w dowolnym miejscu. Ważne, by były powyżej wlotu powietrza. Całość jest sterowana tym samym sterownikiem co wentylacja –wyjaśnia Adam Rogala.


– Nawet w chłodnie dni trzeba utrzymywać choćby minimalny dopływ świeżego powietrza – podkreśla Adam Rogala
  • – Nawet w chłodnie dni trzeba utrzymywać choćby minimalny dopływ świeżego powietrza – podkreśla Adam Rogala
W przypadku porodówek, takie rozwiązania można zastosować w korytarzu przejściowym, z którego powietrze jest wprowadzane do komór porodowych. Nie jest natomiast zalecane zraszanie małych prosiąt. Bardzo dobrym rozwiązaniem w porodówkach oraz odchowalniach prosiąt są sufity perforowane, wówczas powietrze nie jest wprowadzane bezpośrednio z zewnątrz, a poprzez system kanałów, w których bądź to się ochładza latem, bądź też ogrzewa zimą. Kanały wprowadzające powietrze mogą być umiejscowione pod wannami gnojowicowymi lub w ścianach bocznych budynku. Czasami powietrze dociera tylko do korytarza przejściowego i z niego do pomieszczenia, niekoniecznie przechodząc przez perforowany sufit, ale to już wystarcza, aby temperatura w centralnym korytarzu była poniżej wymaganej w komorze.

Rodzaje wentylacji w chlewni

Wentylacja grawitacyjna wykorzystywana jest między innymi w chlewniach z kurtynami umieszczonymi w ścianach bocznych budynku na całej ich długości. Dostarczanie świeżego powietrza odbywa się poprzez obniżanie kurtyn. Zależnie od temperatury panującej wewnątrz są one przesuwane przez komputer, dając odpowiednią szerokość otworów wlotowych. W kalenicy znajdują się natomiast kominy wyprowadzające powietrze. Chlewnie z wentylacją kurtynową pozwalają w naszych warunkach klimatycznych na wymianę powietrza w tuczarni na wystarczającym poziomie i pozwalają zaoszczędzić na kosztach energii elektrycznej.

Tego typu rozwiązania bardzo dobrze sprawdzają się w Stanach Zjednoczonych oraz krajach Ameryki Południowej, gdzie nie ma takich wahań temperatury, a raczej przez cały czas jest gorąco. Przy spadkach temperatury do 0 lub –5°C bardzo dobrze funkcjonują, ale u nas czasami temperatura wynosi –15 czy –20°C. Jednak mimo wszystko coraz więcej rolników budujących chlewnie w tuczu nakładczym decyduje się na tego typu rodzaj wentylacji. W takim modelu nie daje się już zastosować żadnego systemu schładzania latem ze względu na minimalny przepływ powietrza. Zimą w przypadku zbyt małej obsady zwierząt może być problem z utrzymaniem właściwej temperatury wewnątrz budynku – przekonuje specjalista z Polnetu.

Najczęściej wykorzystywaną obecnie w produkcji trzody chlewnej jest wentylacja mechaniczna podciśnieniowa – ruch powietrza następuje dzięki wentylatorom poprzez zmianę ciśnienia. System jest sterowany komputerowo, zależnie od panującej temperatury. W modelu tym wentylatory zasysają zanieczyszczone powietrze z budynku, a na jego miejsce otworami nawiewnymi napływa świeże powietrze. Średnica wentylatorów jest uzależniona od typu budynku, powierzchni pomieszczenia oraz grupy technologicznej zwierząt. Wentylatory dodatkowo mogą być wyposażone w specjalną kratkę, która zapobiega wprowadzaniu zimnego powietrza w czasie, gdy wentylator nie pracuje. Dodatkowo uniemożliwia ona dostęp wody w trakcie deszczu oraz nie wprowadza promieni słonecznych do środka budynku.


Dobrym rozwiązaniem jest kierowanie powietrza z zewnątrz najpierw do korytarza przejściowego, a następnie do poszczególnych pomieszczeń
  • Dobrym rozwiązaniem jest kierowanie powietrza z zewnątrz najpierw do korytarza przejściowego, a następnie do poszczególnych pomieszczeń
Ważne jest umiejscowienie wlotów powietrza oraz wentylatorów na odpowiedniej wysokości. W przypadku tych pierwszych chodzi o to, by chłodne powietrze nie spadało bezpośrednio na zwierzęta, natomiast wentylatory muszą sprawnie usuwać je na zewnątrz. Ponadto złe usytuowanie otworów względem wentylatorów grozi powstawaniem tzw. martwych miejsc, w których powietrze się zawiesza – nie miesza się i pozostaje cały czas w tym samym miejscu.

W przypadku macior na porodówkach, które wymagają znacznie niższej temperatury niż prosięta, można zastosować tzw. wentylację na nos, czyli rurę, z reguły PCV, o odpowiedniej średnicy, umieszczoną nad głową maciory.

System jest dobry, choć trudno określić na ile dokładny i raczej rzadko wykorzystywany w naszych krajowych chlewniach – mówi Adam Rogala.

Konsekwencje upałów

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Zdrowie świń, prewencja i terapia

Zdrowie świń, prewencja i terapia

Płacisz tylko

189,00 zł

Cena regularna 289,00 zł

SPRAWDŹ
Przegrzanie organizmu świni jest równie niebezpieczne co wychłodzenie. Zbyt wysoka temperatura wywołuje niepokój, otępienie, przyspieszony oddech, zwiększenie wydzielania moczu i śliny. W rozrodzie dochodzi do zaburzeń w owulacji i trudności w zapłodnieniu.

W tuczarniach dzięki sterowanym czujnikami wlotom napływa świeże powietrze do chlewni
  • W tuczarniach dzięki sterowanym czujnikami wlotom napływa świeże powietrze do chlewni

Przy wysokich temperaturach, czyli takich, które znacząco przewyższają temperaturę komfortu termicznego (dla prosiąt odsadzonych około 25°C, dla tuczników 18–20°C), zwierzęta pobierają mniej paszy i spadają dzienne przyrosty u tuczników oraz produkcja mleka u macior. Zbyt duże wahania temperatur, zła wilgotność powietrza i przeciągi mogą być również przyczyną kanibalizmu u świń, podobnie jak wysokie stężenie szkodliwych gazów spowodowane niedostateczną wentylacją.

Dominika Stancelewska

Widziałeś już nasze video "Kołodziejczak: rolnicy muszą mieć silny i niezależny związek zawodowy [WYWIAD]"?

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody