Dzwonek Pierwszy miesiąc prenumeraty za 50% ceny Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Co daje potas w uprawach roślin rolniczych?

Uprawa nawożenie
Data publikacji 22.12.2020r.

Ważną funkcją potasu jest jego rola w metabolizmie azotowym roślin. Jon potasu jest niezbędny w procesach pobierania, transportu i produkcji białek przez roślinę. Niedostateczne nawożenie roślin potasem zmniejsza efektywność wykorzystania azotu. Pamiętajmy o współdziałaniu pierwiastków – jony saletrzane azotu wspomagają pobieranie potasu, a jony amonowe wspomagają pobieranie fosforu.

Pozostało 60% artykułu.
Więcej przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Masz już prenumeratę lub dostęp?

Możesz już teraz kupić dostęp do wszystkich treści lub do wybranego artykułu

Kup dostęp Kup ten artykuł za 3,69 zł Kup ten artykuł za 0 złpo wyrażeniu zgód

r e k l a m a

Dzięki optymalnej zasobności w przyswajalny potas rośliny mogą łatwiej przetrwać okresy suszy. Potas poprawia ich zdrowotność, zwiększa mrozoodporność, ale przede wszystkim sterując otwieraniem i zamykaniem aparatów szparkowych efektywnie reguluje gospodarkę wodną roślin.

Niedobór i nadmiar potasu groźny dla roślin

Ale z tą informacją ostrożnie, bo potasu nie można stosować więcej niż potrzebuje roślina. W soku komórkowym roślin potas spełnia rolę kationu towarzyszącego w transporcie azotanów i cukrów i poprzez efekt osmotyczny reguluje turgor komórek. Mówiąc w uproszczeniu – potas steruje otwieraniem i zamykaniem aparatów szparkowych. A ponieważ ponad 90% całej ilości wody transpirowanej przez roślinę przechodzi przez aparaty szparkowe – rola tego pierwiastka jest olbrzymia.

W normalnych warunkach otwieranie i zamykanie aparatów szparkowych odbywa się w cyklu dobowym związanym z cyklem asymilacji. Jest to proces dwufazowy rozpoczynający się wcześnie rano wzrostem stężenia kationu potasowego w komórkach przyszparkowych. W drugiej fazie, w godzinach popołudniowych, o stanie rozwarcia szparek decyduje stężenie sacharozy. W procesie tym kluczowy jest właśnie potas. Gdy go brakuje, mechanizm otwierania i zamykania aparatów szparkowych będzie upośledzony. Roślina nie będzie w stanie obronić się przed stresem niedoboru wody. Zamiast zmniejszać transpirację szybciej straci turgor i zwiędnie.

Pamiętajmy, że potas w roślinach znajduje się niemal wyłącznie w formie jonowej i dlatego jego odpowiednie stężenie w sokach komórkowych czyni rośliny bardziej odpornymi na wymarzanie, susze i wiele czynników stresowych. Przez te swoiste właściwości potasu groźny jest dla roślin jego niedobór, ale i nadmiar. Pierwsze symptomy niedoboru potasu są zazwyczaj niewidoczne „gołym” okiem. Zauważalne objawy niedoboru potasu pojawiają się na roślinach dopiero w sytuacji długotrwałego niedoboru pierwiastka. Obserwuje się wówczas: w zbożach chlorozy na brzegach liści z nekrozami na końcach najstarszych dolnych liści, nekrozy oraz więdnięcie i obumieranie liści. W rzepaku natomiast są to chlorozy przechodzące z żółtych w czerwonobrązowe plamy martwicowe na czubkach i krawędziach liści. W burakach cukrowych najpierw liście fałdują się, a potem żółte krawędzie przechodzą w brązowe nekrozy.

Niedobór potasu w rzepaku na czubkach i krawędziach liści
  • Niedobór potasu w rzepaku na czubkach i krawędziach liści

Potas łatwo ulega wymywaniu

r e k l a m a

Uważa się, że spośród czynników ograniczających żyzność gleb niedobór potasu zajmuje w Polsce drugie miejsce po zakwaszeniu. Potas łatwo ulega wymywaniu, ale też jest pierwiastkiem najszybciej pobieranym przez rośliny, a ponadto pobieranym w sposób luksusowy, czyli w ilościach większych niż potrzebują rośliny.

W okresie intensywnego przyrostu suchej masy rośliny uprawne w zależności od gatunku mogą akumulować dziennie nawet kilkanaście kilogramów tego składnika z hektara. Przenawożenie potasem jest niebezpieczne, ale z uwagi na małą zasobność gleb w ten składnik oraz jego łatwe wymywanie, rzadko ma to miejsce. Najczęściej stwierdza się niedobory tego składnika, który jest kluczowy w regulowaniu gospodarki wodnej przez rośliny. Planując nawożenie potasem trzeba pamiętać o jego antagonizmie w stosunku do magnezu, a przy wyborze nawozów o szkodliwości chlorków dla wielu roślin.

Przy stosowaniu nawozów potasowych nie można aplikować jednorazowo nadmiernych dawek tego składnika nawet na glebach wykazujących jego niedobór. Nadmiar potasu szkodzi bowiem nie tylko glebie, ale i roślinom. Gleba przenawożona staje się zlewna, łatwiej się zaskorupia i traci gruzełkowatą strukturę. Nadmiar potasu w glebie ogranicza również pobieranie przez rośliny wapnia i magnezu, a odkładając się w młodych częściach roślin wpływa niekorzystnie na ich jakość. Dlatego, jeśli dawka potasu przekracza 150 kg/ha, należy podzielić ją na dwie części.

Sól potasowa granulowana otrzymywana jest z nieoczyszczonych soli potasowych, zawierających chlorek potasu. Najczęściej występuje w kolorze czerwonobrunatnym
  • Sól potasowa granulowana otrzymywana jest z nieoczyszczonych soli potasowych, zawierających chlorek potasu. Najczęściej występuje w kolorze czerwonobrunatnym

Gleby ciężkie bogate w potas

Najwięcej potasu zawierają gleby ciężkie, najmniej gleby organiczne. Przy bardzo niskiej i niskiej zasobności gleb w przyswajalny potas wskazane jest dążenie w planie nawożenia do podniesienia zasobności. Bez badania gleby nie da się nawozić potasem optymalnie. Pracę nad podniesieniem zasobności gleby w potas trzeba poprzedzić uregulowaniem odczynu pH, podniesieniem (w razie potrzeby) zasobności w magnez i rozluźnieniem gleb (wprowadzanie materii organicznej).

Okazuje się bowiem często, że samo rozluźnienie gleby i sezon pracy nad poprawą struktury powoduje nagły i duży skok zawartości przyswajalnych form potasu. Dotyczy to oczywiście gleb cięższych, bo piach potasu nie zatrzyma. W bieżących planach nawożenia pamiętajmy natomiast, że znaczącym źródłem potasu są resztki pożniwne, nawozy zielone, a przede wszystkim nawozy naturalne. Z badań i analiz wynika, że przeciętnie obornik bydlęcy i od trzody chlewnej zawiera 0,65% K2O, natomiast obornik koński i owczy jest bogatszy w ten pierwiastek, z zawartością odpowiednio 0,9 i 1,19% K2O.

Chlorków ziemniak nie lubi

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Czapka z daszkiem - Tygodnik Poradnik Rolniczy

Czapka z daszkiem - Tygodnik Poradnik Rolniczy

Płacisz tylko

27,00 zł

Cena regularna 35,00 zł

SPRAWDŹ
I nie tylko ziemniak, ale spora grupa roślin, dla których duże ilości chloru z soli potasowych są toksyczne. W przypadku ziemniaków chlorki obniżają potencjalny plon bulw, ale najbardziej zmniejszają parametry jakościowe plonu. Obniżając zawartość kwasów organicznych pogarszają smak ziemniaków. Zmniejszają w bulwach zawartość skrobi i białka. Powodują większe gromadzenie wody w bulwach co znacznie zmniejsza ich zdolność przechowalniczą. Ziemniaki (zwłaszcza skrobiowe) i inne rośliny wrażliwe na chlorki należy nawozić potasem w formie siarczanu potasu.

Ale są też rośliny chlorkolubne, jak: buraki cukrowe, buraki pastewne, seler. Roślinami tolerującymi chlorki są: zboża, kukurydza, rzepak, szparagi, kapusta głowiasta, buraczki ćwikłowe, rabarbar, użytki zielone, mieszanki trawy i koniczyny, soja. Roślinami częściowo tolerującymi chlorki (można stosować nawozy zawierające chlor, ale tylko przed rozpoczęciem wegetacji) są: słonecznik, winorośl, czarna porzeczka, ziemniaki sadzeniaki i spożywcze, pomidory, rzodkiew, rzodkiewki, kalarepa, kapusta, groszek, szpinak, marchew, por, chrzan, cykoria, ogórek.

Roślinami najbardziej wrażliwymi na chlorki (nawozy potasowe powinny być stosowane wyłącznie w formie siarczanowej) są: ziemniaki skrobiowe, tytoń, czerwona porzeczka, agrest, malina, chmiel, truskawka, jeżyna, brzoskwinia, czereśnia, fasola, bób, ogórek, melon, cebula, sałata.

Oczywiście rynek mineralnych nawozów potasowych bardzo się zmienił. Kiedyś zdominowany był właśnie przez sole i to pyliste. Dziś do 35% zużywanego w Polsce potasu pochodzi z soli potasowych, a reszta z nawozów wieloskładnikowych PK i NPK.

Forma nawozów potasowych musi być dopasowana do uprawianej rośliny. W przypadku ziemniaków, zwłaszcza skrobiowych i wielu warzyw wrażliwych na chlorki, wykluczone jest stosowanie soli potasowej
  • Forma nawozów potasowych musi być dopasowana do uprawianej rośliny. W przypadku ziemniaków, zwłaszcza skrobiowych i wielu warzyw wrażliwych na chlorki, wykluczone jest stosowanie soli potasowej


Marek Kalinowski
Zdjęcia: Marek Kalinowski

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody