r e k l a m a

Partner serwisu

Jakimi czynnikami kierować się wybierając mieszanki zbożowe?

Uprawa Zboża
Data publikacji 23.03.2020r.

Każdy gatunek zboża jarego w różnych konfiguracjach można uprawiać w mieszankach. Skład mieszanki powinien wynikać z tego, jakie przeznaczenie będzie miał uzyskany plon (pasza dla bydła, trzody, czy drobiu).

Zarejestruj się, i zaloguj aby przeczytać kolejne 3 artykuły.
Wszystkie przeczytasz dzięki prenumeracie lub kupując dostęp.

Zarejestruj się lub Zaloguj się

Czytaj bez ograniczeń

Kup dostęp

r e k l a m a

Najważniejszy w mieszance zbożowej jest oczywiście jej skład gatunkowy, ale duże znaczenie ma także  dobór odmian. Warto wybierać do mieszanek odmiany najlepiej wypadające w doświadczeniach PDO,  odporne na choroby i z List Odmian Zalecanych do uprawy w naszym rejonie. W przypadku jęczmienia warto wybierać do mieszanek odmiany o dłuższej słomie.

Im gorsze gleby, tym plonowanie zbóż w mieszankach będzie wyższe

Argumentem najważniejszym, aby uprawiać mieszanki zbożowe jest możliwość uzyskania większego lub co najmniej takiego samego plonu ziarna, w porównaniu do średniego plonu komponentów mieszanki uprawianych w czystym siewie. Uprawę mieszanek uzasadnia też bardziej stabilne ich plonowanie w stosunku do siewów czystych. Im w gospodarstwie mamy gorsze gleby, charakteryzujące się dodatkowo dużą zmiennością i mozaikowatością, tym plonowanie zbóż w mieszankach będzie wyższe, niż przy ich uprawie w czystym siewie.

Mieszanki wyżej i stabilniej będą plonowały w latach posusznych, z okresowymi niedoborami wody. Jeżeli mamy jednak dobre gleby, w dobrej kulturze, zasobne w wodę i składniki pokarmowe i o uregulowanym odczynie pH – lepsze rezultaty może dać uprawa dobrej odmiany jednego gatunku. Plon taki można będzie ponadto sprzedać w lepszej cenie (ziarno jakościowe),  niż ziarno mieszanki (w założeniu paszowe).

Na najsłabszych glebach w mieszance zbożowej przynajmniej w 35% powinien występować owies

r e k l a m a

Warunkiem powodzenia w uprawie mieszanek zbożowych jest przestrzeganie norm wysiewu poszczególnych komponentów. Zalecenia w tym zakresie zawarte w „Metodyce integrowanej ochrony mieszanek zbożowych” przedstawiamy w tabeli. To zestawienie uwzględnia wady i zalety poszczególnych komponentów, ich konkurencyjność oraz kompleks glebowy. Pamiętajmy komponując własną mieszankę, że gatunek bardziej agresywny zawsze dominuje i po zbiorze plonu udział ziarna tego gatunku może być znacznie większy niż oczekujemy. Mieszanka powinna składać się z dwóch gatunków, a jeśli ma być to mieszanka złożona z trzech gatunków, minimalny udział każdego komponentu powinien wynosić 25%, a podstawą takiej mieszanki zawsze powinien być owies.  

Co najmniej jeden gatunek użyty w mieszance powinien mieć wymagania odpowiadające stanowisku, warunkom glebowym i wodnym.  Na najsłabszych glebach, w gospodarstwach, gdzie zmianowanie jest wadliwe i występuje duży udział zbóż w strukturze zasiewów, ze względów fitosanitarnych w mieszance powinien występować owies w ilości co najmniej 35% mieszanki siewnej. Gatunek użyty w mieszance i najlepiej plonujący na danym stanowisku powinien stanowić minimum 50% jej składu, ale nie więcej niż 75%. Jeżeli z różnych przyczyn mieszanki zbożowej nie możemy wysiać w optymalnym terminie – musimy zmienić jej skład i proporcje. Do opóźnionego siewu najlepiej jest użyć mieszanki jęczmienia z owsem, przy czym  udział jęczmienia powinien wynosić 60 do 75% (im późniejszy siew, tym więcej jęczmienia).

Udział jęczmienia w mieszance zbożowej powinien być jak największy

Podobnie jak zboża jare w czystym siewie, również ich mieszanki powinny być wysiane jak najwcześniej. Oczywiście nie zawsze jest to możliwe. Pamiętajmy, że najbardziej na opóźnienie siewu reagują mieszanki, w których składzie dominuje owies, pszenica i pszenżyto. Mniejszą reakcją na opóźniony siew odznaczają się mieszanki z udziałem jęczmienia. Jeżeli siew mieszanki będzie opóźniony – udział jęczmienia w mieszance powinien być możliwie jak największy (60 do 75%). 

Ważną rolę plonotwórczą spełnia w agrotechnice mieszanek zbożowych nawożenie. W przypadku fosforu i potasu dawki zawsze powinny wynikać z zasobności gleb w te składniki. Biorąc pod uwagę to, że pod mieszanki przeznacza się zwykle gorsze stanowiska, powinniśmy na 1 ha zastosować do 60 kg P2O5 i do 80 kg K2O. Dawka azotu nie powinna być wyższa niż 80 kg N/ha. Za optymalne i efektywne dawki azotu w przypadku mieszanek uznaje się dawki w przedziale 50 – 70 kg N/ha. Przy czym 60% tej dawki najlepiej jest zastosować przed siewem i resztę w fazie strzelania w źdźbło.

Najważniejsze stabilne plonowanie mieszanki na lata

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Uprawa czereśni

Uprawa czereśni

Płacisz tylko

36,00 zł

Cena regularna 45,00 zł

SPRAWDŹ
Wieloletnie badania i obserwacje pokazują, że najwyższe plony ziarna z hektara dać może mieszanka owsa z pszenżytem, pszenicy z pszenżytem i owsa z pszenicą. Może, ale nie jest to regułą. Dla rolnika bardziej istotna powinna być stabilność plonowania mieszanki w latach. Najlepszą stabilnością plonowania w latach charakteryzują się mieszanki jęczmienia z owsem, owsa z pszenżytem i jęczmienia z pszenicą.
 
Biorąc pod uwagę te dwa swoiste rankingi, mieszanką, która daje wysokie plony i charakteryzuje się zarazem stabilnością plonowania w latach jest owies z pszenżytem. Wadą tego połączenia jest najpóźniejszy ze wszystkich kombinacji termin zbioru. Pamiętajmy jednak, że na stanowisku, na którym problemem jest owies głuchy wykluczyć należy niestety uprawę mieszanek zbożowych z udziałem owsa.

Najlepszym partnerem w mieszankach zbożowych dla jęczmienia jest owies

Jęczmień jary  jest najbardziej agresywnym partnerem w mieszankach zbożowych. Krzewi się szybko i silnie, dobrze wykorzystując i gospodarując wodą.  Dominuje w mieszankach z owsem albo pszenicą, wykształcając w takim połączeniu dorodniejsze kłosy i ziarno niż w siewie czystym. Najlepszym partnerem dla jęczmienia jest owies. Dzięki najlepszemu wśród zbóż gospodarowaniu zapasami wody przy opóźnionych siewach mieszanek udział jęczmienia powinniśmy zwiększyć nawet do 75%.

Owies jest najlepszym komponentem w mieszankach na najsłabszych, lekko kwaśnych glebach. Jest ważnym komponentem mieszanek w każdej kombinacji, ale najlepsze warunki wzrostu znajduje przy boku pszenicy – wtedy wykształca dorodniejsze wiechy i ziarno, niż w siewie czystym. W mieszankach z jęczmieniem ustępuje temu gatunkowi – wykształca mniejsze wiechy, ale ziarno dorodniejsze niż w siewie czystym. W sąsiedztwie pszenżyta rośnie dobrze. W warunkach posusznych zawsze ustępuje roślinie towarzyszącej, co wynika z dużego apetytu owsa na wodę.

Pszenica jara ma niestety największe wymagania glebowe i pokarmowe ze zbóż jarych i dlatego jest komponentem mieszanek o najmniejszym znaczeniu praktycznym. Na glebach średnich można ją uprawiać w mieszance z pszenżytem. Dobrym partnerem jest oczywiście owies, ale pszenica w jego sąsiedztwie wykształca mniejsze kłosy niż w siewie czystym. Pszenica najgorzej znosi partnerstwo jęczmienia – przegrywa rywalizację o wodę i przestrzeń życiową. Taka mieszanka jest też wadliwa ze względów fitosanitarnych (choroby płodozmianowe).

Pszenżyto jare dobrze rośnie i plonuje w mieszankach zbożowych. Podstawową wadą tego gatunku jest późne dojrzewanie. Najlepiej uprawiać jest pszenżyto z owsem i pszenicą. Połączenie z jęczmieniem jest dobre, ale bardzo ryzykowne (jęczmień dojrzewa najszybciej ze zbóż jarych, pszenżyto najpóźniej). Decydując się na taki wariant należałoby wybrać najpóźniejsze odmiany jęczmienia i najwcześniej dojrzewające odmiany pszenżyta.

Normy wysiewu zbóż w kg/ha w mieszankach zbożowych

Kompleks glebowy

Warianty mieszanek (wysiew ziarna w kg/ha)

Pszenny dobry

jęczmień oplewiony (63–68) + pszenica (117–123)

jęczmień nagoziarnisty (68–72) + pszenica (118–125)

jęczmień oplewiony (40–42) + pszenica (73–76) + owies oplewiony (56–59)

Żytni bardzo dobry
i zbożowo-pastewny mocny

jęczmień oplewiony (66–70) + pszenica (120–126)

jęczmień nagoziarnisty (72–75) + pszenica (122–127)

jęczmień oplewiony (42–44) + pszenica (78–82) + owies nagoziarnisty (54–58)

jęczmień oplewiony (42–45) + pszenica (76–78) + owies oplewiony (58–62)

pszenica (118–123) + owies oplewiony (96–100)

Żytni dobry i pszenny wadliwy

jęczmień oplewiony (66–70) + owies nagoziarnisty (88–92)

jęczmień oplewiony (68–72) + owies oplewiony (95–100)

jęczmień oplewiony (45–47) + owies nagoziarnisty (56–60) + pszenżyto (80–83)

Żytni słaby i zbożowo-pastewny słaby

jęczmień oplewiony (69–73) + owies nagoziarnisty (90–95)

jęczmień oplewiony (74–77) + owies oplewiony (101–105)

jęczmień oplewiony (47–50) + owies nagoziarnisty (58–63) + pszenżyto (84–87)

jęczmień oplewiony (47–50) + owies oplewiony (64–68) + pszenżyto (84–87)

Ważne zasady w plonowaniu mieszanek zbożowych

Podobnie jak w przypadku uprawy zbóż w czystym siewie, komponentami mieszanek zbożowych powinno być ziarno kwalifikowane dobrych odmian, oczyszczone, odpylone i zaprawione przed wysiewem.

Pamiętajmy, że gatunek zbożowy bardziej agresywny zawsze dominuje i po zbiorze plonu udział ziarna tego gatunku może być znacznie większy niż oczekujemy.
Mieszanka powinna składać się z dwóch gatunków, a jeśli ma być to mieszanka złożona z trzech gatunków, minimalny udział każdego komponentu powinien wynosić 25%, a  podstawą takiej mieszanki powinien być owies.
  
Co najmniej jeden gatunek użyty w mieszance powinien mieć wymagania odpowiadające stanowisku, warunkom glebowym i wodnym. 

Na najsłabszych glebach, w gospodarstwach, gdzie zmianowanie jest wadliwe i występuje duży udział zbóż w strukturze zasiewów, ze względów fitosanitarnych w mieszance powinien występować owies w ilości co najmniej 35% mieszanki siewnej (pod warunkiem, że stanowisko jest wolne od owsa głuchego).

Gatunek użyty w mieszance i najlepiej plonujący na danym stanowisku powinien stanowić minimum 50% jej składu, ale nie więcej niż 75%.

Jeżeli z różnych przyczyn mieszanki zbożowej nie możemy wysiać w optymalnym terminie – musimy zmienić jej skład i proporcje. Do opóźnionego siewu najlepiej jest użyć mieszanki jęczmienia z owsem, przy czym  udział jęczmienia powinien wynosić 60 do 75% (im późniejszy siew, tym więcej jęczmienia).

Składnikami mieszanek powinny być odmiany najlepiej wypadające w doświadczeniach PDO i  odporne na choroby. W przypadku jęczmienia warto wybierać do mieszanek odmiany o dłuższej słomie. 

Marek Kalinowski
Zdjęcie Główne: Marek Kalinowski

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody