Dzwonek Letnia promocja - Czytaj za 1 zł Skorzystaj

r e k l a m a

Partner serwisu

Sorg ziarnowe – uprawa, odmiany i opłacalność

Kategoria: Uprawa
Sorg ziarnowe – uprawa, odmiany i opłacalność
Uprawa pozostałe rośliny
Data publikacji 27.12.2019r.

Sorgo ziarnowe (Sorghum bicolor L. Moench) należy do gatunku z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Poza tym jest kserofitem tzn. przystosowanym do suchych warunków. Posiada silnie rozwinięty system korzeniowy, pozwalający na pobieranie wody z dużej głębokości. Na liściach i łodygach wytwarza wosk chroniący przed nadmierną ewaporacją.

r e k l a m a

Sorgo ziarnowe pochodzi z rejonów świata o wysokich temperaturach powietrza, dużej suszy glebowej i niskim poziomie wody gruntowej. W Afryce i podobnych rejonach świata spełnia rolę zboża chlebowego, zajmując ponad 50 mln ha.

Sorgo na mąkę bezglutenową

W naszych warunkach klimatycznych sorgo ziarnowe może być wykorzystywane przede wszystkim do produkcji mąki bezglutenowej lub bioetanolu a słomę przeznacza się na cele energetyczne do spalania w formie pelletów lub brykietów. Dotychczas ziarno sorga przeznaczane do produkcji pokarmów bezglutenowych jest importowane z krajów Bliskiego Wschodu.

Mąka bezglutenowa z sorgo może być wykorzystywana do wyrobów niskobiałkowych i żywności funkcjonalnej. Zawiera cenne aminokwasy: lizynę i tryptofan, witaminy z grupy B oraz dużą ilość magnezu i cynku. Całkowicie jest pozbawiona glutenu i dlatego jest bezpieczna dla alergików i osób cierpiących na nietolerancję pokarmową czy też celiakię. Wyroby otrzymane z mąki bezglutenowej są smaczne i mają wyższą wartość odżywczą niż z mąki pszennej. Mąka gryczana jest również bezglutenowa, ale jest bardziej ciemna, o gorzkim smaku w porównaniu z mąką sorga ziarnowego.

Polskie doświadczenia z uprawą

r e k l a m a

W celu oceny przydatności uprawy sorgo ziarnowego w warunkach klimatyczno-glebowych naszego kraju podjęto w 2016 roku doświadczenia polowe pięciu odmian pochodzących z niemieckiej hodowli roślin, w porównaniu z kukurydzą uprawianą na ziarno. Doświadczenia polowe przeprowadzono w latach 2016–2018 w ZD IWNiRZ Stary Sielec pow. Rawicz, położonym w rejonie o małej ilości opadów atmosferycznych (< 550 mm) i niskim poziomie wody gruntowej. Doświadczenia prowadzono na glebach bielicowych zalegających na glinie o pH 5,5–6,5 i średniej zasobności w składniki pokarmowe.

Przedplonem była pszenica, po której wykonywano podorywkę, bronowanie i jesienią orkę na średnią głębokość. Wiosną włókę, bronowanie, wysiew nawozów mineralnych i nasion. Bezpośrednio przed siewem dokonywano nawożenia w kg/ha: 100 N, 60 P₂O₅, 120 K₂O i 30 MgO. Do siewu wykorzystywano 5 odmian sorgo ziarnowego wymienionych w tabeli 1 i 2 w ilości 12 kg/ha zaprawionych nasion oraz kukurydzę Opoka w ilości 80 kg/ha przy rozstawie rzędów 40 cm w dniach 6–7 maja.

Rośliny zbierano w fazie pełnej dojrzałości ziarna 15.09.2016, 29.09.2017 i 18.09.2018 r. W tym samym czasie zbierano również kukurydzę na ziarno. Podczas zbioru pobierano próby nasion i słomy z każdego poletka po 1 kg a następnie ze zmieszanych prób pobierano referencyjną ilość z każdej odmiany do oznaczania wilgotności ziarna i słomy oraz bioetanolu w ziarnie i wartości energetycznej słomy.

Trzeba zaznaczyć, że w latach prowadzenia doświadczeń występowały duże różnice w przebiegu pogody. Szczególnie w 2018 roku ilość opadów wynosiła tylko 285 mm od marca do września, a temp. powietrza w tym roku była wyższa o 2,2°C od średniej wieloletniej wynoszącej 16,3°C. W pozostałych dwóch latach temperatury powietrza i opady były podobne do średniej wieloletniej.

Tabela 1. Plony ziarna sorgo ziarnowego i kukurydzy w latach 2016–2018 w dt/ha
Lp. Odmiany 2016 2017 2018 średnia Wydajność bioetanolu w l/ha
ziarno ziarno ziarno ziarno
1. Sweet Susana 39,9 36,7 86,5 54,4 1269
2. Sweet Karolina 31,3 42,5 65,3 46,4 1038
3. J-018 30,1 38,7 71,2 46,7 1039
4. GK Emese 29,9 43,1 73,3 45,8 1059
5. J-GK-813 24,7 41,5 61,1 42,4 871
6. Kukurydza Opoka 74,9 58,3 68,8 67,3 2243

Czy warto uprawiać sorgo? 

Z porównywanych odmian sorgo ziarnowego najwyższe plony (dane w tabelach) zarówno ziarna (54,4 dt/ha), jak też słomy (473 dt/ha) dała średnio odmiana Sweet Suzanna. Natomiast najniższe plony ziarna (42,4 dt/ha) dała odmiana J-GK-813. Badana wydajność etanolu była na korzyść kukurydzy, natomiast wydajność energetyczna odziarnionej słomy odmian sorgo jest wyższa od średniej wydajności energetycznej słomy kukurydzy. To badania wstępne i warto je kontynuować, zwłaszcza w zakresie poznania przydatności sorgo ziarnowego do produkcji żywności w naszym kraju. Bowiem wysoka wartość przychodów (> 40 tys. zł/ha) ze sprzedaży mąki bezglutenowej sorgo ziarnowego oraz słomy odziarnionej, stanowią uzasadniony ekonomicznie sposób poprawiania rentowności gospodarstw rolnych.

Wyniki badań pokazują większą przydatność ekonomiczną uprawy sorgo ziarnowego od kukurydzy uprawianej na ziarno. W warunkach niedoboru wody w glebie i wysokich temperatur powietrza na przykładzie 2018 roku, plony ziarna sorgo były wyższe od kukurydzy. W pozostałych latach przy większej wilgotności gleby i powietrza, plony ziarna sorgo niektórych odmian były niższe od plonów ziarna kukurydzy. Jednak z uwagi na wyższe ceny rynkowe ziarna sorgo od ziarna kukurydzy, to ostateczne przychody z uprawy sorgo ziarnowego są większe od przychodów z uprawy kukurydzy na ziarno.

Z uwagi na możliwości wykorzystywania ziarna sorgo głównie do produkcji mąki bezglutenowej, której wartość rynkowa jest bardzo wysoka i waha się od 15–17 zł/ kg, to uprawa tej rośliny jako towaru antyimportowego w warunkach ocieplającego się klimatu jest ekonomicznie uzasadniona. Z powyższych powodów uprawa sorgo ziarnowego może stanowić cenną metodę zwiększania przychodów w gospodarstwach rolnych oraz poprawiania rentowności polskiego rolnictwa.
Tabela 2. Plony słomy sorgo ziarnowego i kukurydzy w latach 2016–2018 w dt/ha
Lp. Odmiany 2016 2017 2018 średnia średnia Wydajność energetyczna
w GJ/ha
słoma słoma słoma słoma Wartość energetyczna w GJ/t
1. Sweet Susana 345 566 509 473 16,8 795
2. Sweet Karolina 382 537 459 459 16,3 748
3. J-018 293 498 468 420 16,2 680
4. GK Emese 321 523 480 334 16,6 554
5. J-GK-813 335 557 469 454 16,0 726
6. Kukurydza Opoka 344 409 134 296 20,9 619


Henryk Burczyk
Zdjęcie: Henryk Burczyk
 

Ten produkt może Ciebie zainteresować

Pakiet - Pszenica ozima - przewodnik polowy + Fazy rozwojowe zbóż

Pakiet - Pszenica ozima - przewodnik polowy +  Fazy rozwojowe zbóż

Płacisz tylko

35,00 zł

Cena regularna 69,00 zł

SPRAWDŹ

Widziałeś już nasze video "Jak obniżyć koszty nawożenie azotem – porady ekspertów"?

r e k l a m a

r e k l a m a

Partner serwisu

r e k l a m a

Użytkowniku zadecyduj o wyrażeniu zgody!

Skrollując treść naszego Serwisu, zamykając okno tego komunikatu (X), klikając na elementy strony poza tym komunikatem bez zmian ustawień w zakresie prywatności, zgadzasz się na przetwarzanie danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. (dalej PWR/my) i Zaufanych Partnerów do celów marketingowych, w szczególności na potrzeby wyświetlania reklam dopasowanych do Twoich zainteresowań i preferencji w serwisach PWR i w Internecie. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne a wyrażoną zgodę możesz w każdej chwili cofnąć.
Dowiedz się więcej lub zdecyduj o zgodzie.

Nasz cel to dostarczanie interesujących Ciebie treści, również przez dopasowane do Twoich zainteresowań reklamy. Twoja zgoda na wykorzystanie plików cookies i podobnych technologii w Twojej przeglądarce umożliwi nam dostosowanie przekazu do Twoich preferencji. Pozwoli ograniczyć ilość prezentowanych reklam Brak zmian ustawień przeglądarki jest Twoją zgodą na zapis plików cookies i podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym i wykorzystanie zapisanych w nich informacji. Ustawienia przeglądarki w zakresie cookies możesz zawsze zmienić
(szczegóły w Polityce Prywatności).

Drogi Użytkowniku!

Przez dalsze Aktywne korzystanie z Serwisu, bez zmian ustawień przeglądarki, oznacza, że zgodziłeś się na przechowywanie w Twojej przeglądarce plików cookies i na przetwarzanie gromadzonych dzięki nim danych osobowych przez Polskie Wydawnictwo Rolnicze Sp. z o.o. i naszych Zaufanych Partnerów. Dowiedz się więcej lub wycofaj zgody