Stres cieplny u cieląt
Stres cieplny może mieć nie tylko wpływ na obecną kondycję i zdrowie cieląt, ale może też zadziałać długofalowo, wpływając na przyszłą produkcję rosnących cieliczek. Dlatego tak ważne jest montowanie wentylatorów również w cielętnikach, co spowalnia tempo oddychania cieląt oraz zwiększa ich przyrosty nawet o 15%, jak dowodzą badania. Natomiast przy budkach typu igloo w upalne dni mogą pomóc konstrukcje zacieniające, znacznie obniżające temperatury panujące wewnątrz budek.
Podobnie jak krowy w okresie laktacji, cielęta również zużywają mniej paszy podczas fali upałów. Liczne badania dowodzą, że cielęta urodzone podczas upałów mają obniżone stężenie immunoglobulin we krwi, ponieważ krowy na skutek stresu cieplnego wytwarzają w siarze niższy poziom immunoglobulin. Ponadto zdolność cielęcia do wchłaniania białek odpornościowych jest również zmniejszona.
Wpływ stresu cieplnego na cielęta rozwijające się w łonie matki
Najsilniej udokumentowany jest wpływ stresu cieplnego na cielęta rozwijające się jeszcze w łonie matki. Jeżeli krowa ciężarna, zwłaszcza w ostatnim trymestrze, przeżywa silne upały, płód może wolniej rosnąć, a jego rozwój gruczołu mlekowego może zostać zaburzony. Takie cielęta często rodzą się lżejsze, mają słabszą odporność i mogą osiągać gorsze przyrosty.
Badania wskazują, że córki krów narażonych na stres cieplny przed urodzeniem mogą w przyszłości mieć niższą wydajność mleczną, później się cielić lub wykazywać gorszą trwałość użytkowania. Oznacza to, że ochrona cielęcia przed upałem zaczyna się jeszcze przed jego narodzinami – od właściwego zarządzania krowami zasuszonymi i ciężarnymi.
Wpływ stresu cieplnego po urodzeniu na późniejszą produkcję mleka jest bardziej złożony i zależy od czasu trwania oraz nasilenia problemu. Krótkotrwały, łagodny stres nie musi trwale ograniczyć wydajności, ale długotrwałe zahamowanie pobrania paszy i przyrostów może opóźnić rozwój cielęcia, wiek pierwszego wycielenia i prawidłowe wytworzenie gruczołu mlecznego. Dlatego okres upałów może mieć konsekwencje odczuwalne nie tylko tu i teraz, ale i w przyszłości.
Andrzej Rutkowski
