Preparaty mlekozastępcze dla cieląt - zalety
Dodatkowo, przewód pokarmowy nowo urodzonych cieląt cechuje się wysoką zdolnością wykorzystania tłuszczów, co sprzyja ich efektywnemu trawieniu i wchłanianiu. Ma to szczególne znaczenie we wczesnym okresie życia, kiedy żwacz dopiero się rozwija, a możliwości trawienia włókna są jeszcze ograniczone. Zastosowanie wysokotłuszczowych preparatów mlekozastępczych pozwala wykorzystać tę naturalną predyspozycję cieląt, wspierając intensywny wzrost, bez negatywnego wpływu na rozwój wymienia. Produkty tego typu są komponowane tak, by możliwie jak najwierniej odzwierciedlać skład mleka pełnego, które w suchej masie zawiera około 28–30% tłuszczu. Standardowe preparaty mlekozastępcze mają zazwyczaj niższą zawartość tłuszczu, często na poziomie 16% s.m., co może ograniczać pobranie energii i tempo rozwoju młodych zwierząt.
Jakich składników musi dostarczać preparat mlekozastępczy?
Ważne jest, aby preparat mlekozastępczy dostarczał odpowiedniej ilości niezbędnych kwasów tłuszczowych. Uczestniczą one w budowie kluczowych tkanek organizmu, w tym ośrodkowego układu nerwowego. Tłuszcz w diecie wspomaga także wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), które są kluczowe dla właściwego funkcjonowania układu odpornościowego i ogólnego stanu zdrowia cieląt. Dodatek określonych kwasów tłuszczowych, takich jak kwas masłowy czy kaprynowy, dodatkowo wspiera kondycję przewodu pokarmowego. Związki te sprzyjają kształtowaniu prawidłowej mikroflory jelit, stymulują rozwój pożytecznych mikroorganizmów oraz poprawiają funkcjonowanie komórek nabłonka jelitowego. W efekcie zmniejsza się częstotliwość występowania biegunek i innych zaburzeń trawiennych. Wysoki udział tłuszczu w dawce pokarmowej w pierwszych tygodniach życia jest również kluczowy dla utrzymania właściwej temperatury ciała, zwłaszcza w warunkach niskiej temperatury otoczenia. Dostarczona w tłuszczu energia pomaga ograniczyć ryzyko wychłodzenia, na które młode cielęta – ze względu na niższą masę ciała i ograniczoną zdolność do produkcji ciepła – są szczególnie narażone.
Kiedy nieprzekarmiać jałówek?
Dodatkowe zwiększenie dziennych przyrostów masy możliwe jest wówczas, gdy podawanie "tłustych" preparatów mlekozastępczych łączy się z wczesnym wprowadzeniem wysokiej jakości starterów. Ich stosowanie wspomaga rozwój żwacza i przygotowuje cielę do bardziej intensywnego wykorzystania pasz stałych. Pamiętajmy jednak, że w okresie od odsadzenia do 9. miesiąca życia niewskazane jest przekarmianie energetyczne jałówek, bowiem prowadzić może ono do nieodwracalnych uszkodzeń gruczołu mlekowego. W tym okresie wzrostu zachodzi tzw. wzrost allometryczny, czyli przekierowanie składników pokarmowych do rozwijającej się gruczołowej tkanki wymienia. Nadmiar energii powoduje otłuszczenie tkanki wymienia, czego nie da się później cofnąć.
Beata Dąbrowska
