Czym jest model żywienia CNCPS i dlaczego zyskuje popularność?
W dniach 11 i 12 maja br. w pabianickiej „Fabryce Wełny”, firma Zinpro – wiodący, światowy dostawca unikalnych form pierwiastków śladowych dla zwierząt, w tym dla bydła mlecznego – zorganizowała dwudniowe szkolenie poświęcone modelowi żywienia krów – CNCPS i izokwasom oraz ich praktycznemu zastosowaniu. W spotkaniu uczestniczyli zarówno przedstawiciele firm paszowych, jak i doradcy oraz hodowcy zainteresowani nowymi technologiami. Tajniki modelu żywienia CNCPS (Cornell Net Carbohydrate and Protein System) pomagał zrozumieć jego współtwórca – dr Tom Tylutki, prezes zarządu i twórca programu AMTS, który opiera się na modelu CNCPS.
Co to jest model CNCPS?
Ekspert podkreślił, iż model ten nie jest wyłącznie kolejnym systemem układania dawek, ale sposobem myślenia o żywieniu opartym o biologię zwierzęcia i fermentację żwacza. W praktyce pomaga odpowiedzieć na pytanie co i ile zjadła krowa, ale przede wszystkim, jak zostanie to wykorzystane w żwaczu i całym organizmie krowy. Model CNCPS zakłada, że każda krowa jest inna i jej potrzeby zależą m.in. od masy ciała, wieku i numeru laktacji, wydajności mlecznej, składu mleka oraz etapu fizjologicznego np. ciąży.To ważne, ponieważ współczesne krowy mleczne są większe, bardziej wydajne i szybciej zmieniają się genetycznie niż zwierzęta, na których opierały się starsze systemy żywienia – tłumaczył dr Tom Tylutki.
Fermentacja w żwaczu kluczowym elementem modelu CNCPS
W CNCPS centrum uwagi stanowi fermentacja w żwaczu, dlatego model zakłada, że optymalne żywienie powinno maksymalizować wzrost bakterii żwaczowych, produkcję białka mikrobiologicznego oraz wykorzystanie energii z fermentacji. Co interesujące, uwzględnia również aktywność zwierząt, odległość od miejsca doju i przemieszczanie się krów, stres cieplny, warunki utrzymania.
Izokwasy w żywieniu krów mlecznych – jak wspierają pracę żwacza?
Najnowsza wersja modelu CNCPS (dostępna w Polsce od ubiegłego roku) uwzględnia interakcje zachodzące w żwaczu jako kluczowy czynnik. Określa również zapotrzebowanie na izokwasy, stanowiące ważny składnik modelu i bilansowania dawki. Stąd też wykład dr. Huw McConochie – dietetyka bydła mlecznego z działu Wsparcia Technicznego Zinpro, którego tematem były właśnie izokwasy, czyli naturalnie produkowane w żwaczu rozgałęzione lotne kwasy tłuszczowe (BCVFA).
Należą do nich: kwas izomasłowy, 2-metyloizomasłowy i izowalerianowy, które pochodzą z rozkładu rozgałęzionych amonokwasów, takich jak: walina, leuzyna i izoleucyna. Ich obecność jest jednym z wielu elementów warunkujących wzrost bakterii celulolitycznych (odpowiedzialnych za trawienie włókna), ponadto wspierają one produkcję białka mikrobiologicznego i wpływają na wykorzystanie energii z dawki pokarmowej. Wiadomym jest, że im więcej i efektywniej syntetyzowane jest białko w żwaczu, tym mniej potrzeba dostarczać go w dawce pokarmowej, co oczywiście zmniejsza koszty żywienia. Najtańszym źródłem aminokwasów dla krowy jest zawsze białko bakterii i pierwotniaków.
Jeśli w żwaczu krów izokwasów jest za mało, to zahamowany jest wzrost bakterii trawiących włókno, pogarsza się strawność NDF, maleje produkcja białka mikrobiologicznego, a tym samym spada efektywność żywienia. Stąd też w nowoczesnym żywieniu krów izokwasy coraz częściej dodawane są do dawki pokarmowej, aby bezpośrednio zasilić żwacz i zoptymalizować produkcję białka. A warto wiedzieć, że zapotrzebowanie na izokwasy rośnie szczególnie wtedy, gdy: dawka zawiera dużo skrobi i łatwo fermentujących węglowodanów, niski jest poziom białka rozkładanego w żwaczu, białko pochodzi z pasz o ograniczonej zawartości aminokwasów.
Dlaczego izokwasy są ważne dla produkcji białka mikrobiologicznego?
– Jeżeli chcemy w pełni wykorzystać potencjał zadawanej dawki, musimy myśleć nie tylko o białku surowym, ale również o tym, czy w żwaczu są odpowiednie warunki do wzrostu bakterii. I właśnie obecność izokwasów jest jednym z kluczowych elementów tych warunków – przekonywał dr Huw McConochie.
Wpływ suplementacji izokwasami na zdrowie i wydajność krów
Tak więc izokwasy, jak np. Zinpro IsoFerm nie są kolejnym „dodatkiem marketingowym”, ale biologicznym wsparciem pracy żwacza. Mało tego, badania potwierdziły, że suplementacja krów izokwasami w czasie zasuszenia istotnie wpływa na proces zmian metabolicznych w najbardziej newralgicznym okresie przejściowym. Dodatek izokwasów może prowadzić do zmniejszenia utraty masy ciała, zwiększenia stężenia glukozy we krwi i zmniejszenia stężenie ß-hydroksymaślanu (BHB), prowadząc do lepszego startu w laktację, a jednocześnie korzystnie wpływając na wydajność mleka.
Precyzyjne żywienie krów mlecznych a rentowność produkcji
W obecnych realiach produkcji mleka, kiedy każdy litr mleka i każda złotówka mają ogromne znaczenie, precyzja w żywieniu staje się koniecznością. I właśnie takie kameralne warsztaty, podczas których uczestnicy mogą zobaczyć program „na żywo”, omówić jego działanie i przećwiczyć najważniejsze elementy pracy z systemem, okazują się być bezcenne.
Szkolenie CNCPS w Polsce – praktyczna wiedza dla hodowców i doradców
Model żywienia CNCPS staje się coraz powszechniejszy, ale pomimo rosnącej popularności, wielu użytkowników programu nie ma bezpośrednio dostępu do specjalistycznej wiedzy, a dodatkową przeszkodą pozostaje bariera językowa, ponieważ materiały szkoleniowe on-line są zazwyczaj w języku angielskim i to wysoce specjalistycznym. I właśnie firma Zinpro wychodząc naprzeciw oczekiwaniom użytkowników postanowiła zorganizować pierwsze i tak bardzo potrzebne, tego typu szkolenie w Polsce, przybliżające sam program, ale przede wszystkim jego praktyczne zastosowanie.
– Zdecydowaliśmy, że spotkanie będzie mieć kameralny, warsztatowy charakter, tak aby uczestnicy mogli swobodnie przejść przez poszczególne elementy programu i omówić konkretne zagadnienia – mówi Agata Łabaz, technical sales manager w firmie Zinpro. Szkolenie ma również przybliżyć nowy moduł, jakim są izokwasy, który został wprowadzony do programu. Nasza firma dostarcza te rozwiązania w przypadku wystąpienia potrzeb, dlatego istotne jest, by użytkownicy rozumieli, kiedy po nie sięgać, a kiedy nie są niezbędne. Ułatwienie dostępu do wiedzy może sprawić, że żywienie w systemie CNCPS przestanie być postrzegane jako trudne i egzotyczne, a stanie się elementem codziennej praktyki żywieniowej, z której coraz więcej osób będzie chciało korzystać. Bo precyzyjne żywienie to klucz do rentowności produkcji mleka – podkreśliła prowadząca szkolenie.
Beata Dąbrowska
