Co drugi rolnik wybiera płatność dla małych gospodarstw. Ale to się może zmienić
Jak pokazują najnowsze dane ARiMR, rolnicy rezygnują z ekoschematów i wybierają łatwiejsze do otrzymania płatności. Dziś już niemalże co drugi rolnik wybiera płatność dla małych gospodarstw. Ale w przyszłym roku to się może zmienić.
W kampanii dopłat bezpośrednich w 2026 roku rolnicze wnioski w systemie ARiMR osiągnęły łączną liczbę około 1,16 miliona. O płatność dla małych gospodarstw ubiega się – jak wynika z przekazanych redakcji najnowszych statystyk ARiMR dotyczących bieżącego roku – 526 658 rolników. Oznacza to, że dziś już co drugi rolnik wybiera płatność dla małych gospodarstw.
Płatności dla małych gospodarstw cieszą się rosnącą popularnością. Porównując dane z 2025 i 2026 roku - liczba wniosków wzrosła rok do roku o 3,3 proc. Ale jeśli posłużyć się tu danymi za 2024 rok, wychodzi na to, że w ciągu dwóch lat liczba wniosków o płatność dla małych gospodarstw wzrosła o ponad 150 proc. – z 210 444 w 2024 r. do 526 658 w 2026 r.
Dlaczego rolnicy wybierają płatność dla małych gospodarstw?
Odpowiedź jest prosta – żeby ominąć konieczność realizacji często kłopotliwych ekoschematów. To są co prawda dobrowolne praktyki, ale jeśli rolnik ich nie zastosuje w swoim gospodarstwie, musi się liczyć z tym, że dostanie w sumie niższe dopłaty bezpośrednie. Zaznaczając w eWnioskuPlus chęć uzyskania płatności dla małych gospodarstw zapewnia sobie gwarantowane 225 euro do ha dopłaty, czyli w przeliczeniu na złotówki w tym roku będzie to 941,42 zł/ha. Do tego może także ubiegać się o przyznanie przejściowego wsparcia krajowego, płatności ONW, płatności ekologicznych, płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, płatności zalesieniowych.
To się może zmienić już w 2027 roku
Już w przyszłym roku, dane o liczbie ubiegających się o płatność dla małych gospodarstw mogą się bardzo zmienić. Czy będą to korzystne zmiany, czas pokaże. Tymczasem trzeba mieć na uwadze to - jak wynika z dostępnych przekazów – że w ocenie resortu rolnictwa za dużo małych gospodarstw korzystało z dedykowanego im wsparcia. Dlatego MRiRW postanowiło wprowadzić zmiany.
Nowy ekoschemat obniży stawki płatności dla małych gospodarstw
Jak już o tym informowaliśmy, w przyszłym roku będzie można ubiegać się o dopłaty w ramach nowego ekoschematu: Niskoemisyjna produkcja bydła. Stawka dopłaty w tym nowym ekoschemacie ma wynieść 82 euro/DJP, ale dodatkowe pieniądze dla jednych rolników oznaczają niższe płatności dla innych. Resort planuje bowiem obniżyć podstawowe wsparcie dochodów oraz właśnie płatność dla małych gospodarstw.
800 zł zamiast 960 zł płatności dla małych gospodarstw
Jak czytamy w przesłanym do zaopiniowania projekcie uchwały Komitetu Monitorującego PS WPR 2023-2027, środki finansowe na nowy ekoschemat zostaną wygospodarowane przez odpowiednie zmniejszenie planowanych stawek płatności w ramach następujących interwencji:
- podstawowe wsparcie dochodów o ok. 8,3 euro/ha (do ok. 107,5 euro/ha) oraz
- płatności dla małych gospodarstw o ok. 16 euro/ha (do ok. 209 euro/ha).
Co oznacza, że (biorąc pod uwagę zapisy PS WPR przewidujące szacowanie „widełek” min-max) płatność dla małych gospodarstw może wynieść nawet tylko 187,8 euro/ha (ok. 800 zł/ha), zamiast wcześniejszych 225 euro/ha (ok. 960 zł/ha).
- Zmniejszenie wysokości wsparcia małych gospodarstw ma na celu zachowanie status quo odnośnie do liczby rolników korzystających z tych płatności (oraz wspieranych powierzchni), a także nietworzenie zachęt do wnioskowania o płatność dla małych gospodarstw – czytamy w uzasadnieniu do procedowanej uchwały KM.
Co trzeba też dodać, w omawianym dokumencie znalazł się również zapis, że w związku z obniżeniem stawki w tej interwencji, planuje się umożliwić, w celu podniesienia ambicji środowiskowych takim gospodarstwom, ubieganie się o przyznanie płatności do ekoschematów.
Agnieszka Kozłowska
