Żywienie jest jednym z istotnych elementów wpływających na rozród krów. Obok energii ważną rolę odgrywa białko, a dokładniej – aminokwasy, z których jest zbudowane. U bydła mlecznego do aminokwasów często ograniczających produkcję należą metionina i lizyna. Dlatego ich precyzyjne bilansowanie w dawce ma duże znaczenie.
Wysokowydajna krowa około 50–60% aminokwasów czerpie z białka mikroorganizmów (bakterii i pierwotniaków), które powstaje w żwaczu, a następnie jest trawione w jelicie cienkim. Pozostałą część należy dostarczyć z paszą. Ilość białka mikroorganizmów zależy między innymi od dostępności energii pochodzącej z trawienia w żwaczu skrobi oraz od ilości białka dostarczanego mikroorganizmom.
Białko w dawce to nie wszystko. Liczy się to, czego nie widać
Zdaniem prof. Phila Cardoso, specjalisty w dziedzinie żywienia i rozrodu bydła z Uniwersytetu Illinois, białko ogólne nie jest najlepszym samodzielnym wskaźnikiem oceny żywienia krów zasuszonych. Wartość ta odzwierciedla zawartość azotu w paszy, ale nie informuje o profilu aminokwasowym białka. Nie oznacza to jednak, że można pomijać poziom białka ogólnego. Jego nadmiar, a w konsekwencji nadmierna podaż azotu, może niekorzystnie wpływać na rozród. Jak wskazują przywoływane badania amerykańskie, krowy z wyższym stężeniem azotu mocznikowego we krwi rzadziej zachodziły w ciążę po pierwszej inseminacji. Prof. Cardoso podkreśla, że w żywieniu krów zasuszonych warto koncentrować się na podaży aminokwasów. Według jego zaleceń, przed wycieleniem należy dostarczać krowom około 1200 g białka metabolizowanego dziennie, uwzględniając również potrzeby związane z produkcją siary.
Okres okołoporodowy pod lupą
W okresie przejściowym kondycja i funkcjonowanie wątroby krów mogą się znacznie różnić. Jednym z czynników wpływających na ten stan jest profil aminokwasów w dawce. Badania krwi opisywane przez naukowców wskazują, że krowy otrzymujące metioninę chronioną przed rozkładem w żwaczu łagodniej przechodziły z ciąży do laktacji. Obserwowano u nich lepsze funkcjonowanie wątroby, większe pobranie paszy w okresie okołoporodowym i wyższą produkcję mleka. Wykazywały także silniejszą odpowiedź układu odpornościowego. Suplementacja metioniny może mieć również znaczenie dla zdrowia macicy. U krów otrzymujących ją przez cały okres przejściowy obserwowano mniej zapalne środowisko macicy po pierwszych 15 dniach laktacji. Może to wskazywać na korzystny wpływ metioniny na mechanizmy odpornościowe macicy i jej zdolność do przeciwdziałania chorobom.
Co dzieje się z zarodkiem po suplementacji metioniną? Naukowcy sprawdzili
Zespół prof. Cardoso badał także wpływ suplementacji metioniną podawaną od 30 dni przed porodem do 73 dni po porodzie na jakość zarodków. Zaobserwowano, że metionina korzystnie wpływała na metabolizm tłuszczów w zarodku i wiązała się z większą zawartością lipidów oraz kwasów tłuszczowych. Korzystne zmiany stwierdzono również u samych krów. Wykazywały one większą zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych, które mogą być wykorzystywane do podtrzymania ciąży. Zaobserwowano także tendencję do intensywniejszego metabolizmu białka, co może sprzyjać lepszej jakości tkanek łożyska.
Badania prof. Cardoso obejmowały również wpływ metioniny na rozród krów w laktacji – zarówno pierwiastek, jak i wieloródek. Między 28. a 61. dniem po inseminacji nie stwierdzono strat ciąż u pierwiastek, niezależnie od tego czy otrzymywały metioninę. W przypadku wieloródek krowy suplementowane metioniną utrzymywały jednak więcej ciąż niż zwierzęta, które jej nie otrzymywały.
Beata Dąbrowska
