Lepsze trawienie skrobi i mniejsze straty energii
Ta różnica w stosunku do zbioru tradycyjnego wynika z lepszego rozdrobnienia ziarniaków kukurydzy, ich lepszej obróbki pod kątem trawienia. Ziarno kukurydzy zawiera dużą ilość skrobi, ale jego zewnętrzna warstwa jest stosunkowo odporna na rozkład. Jeżeli nie zostanie dostatecznie rozdrobnione, część skrobi może przejść przez przewód pokarmowy niewykorzystana.
Intensywne rozcieranie charakterystyczne dla Shredlage zwiększa powierzchnię ziarna i ułatwia dostęp enzymów trawiennych do skrobi. Może to poprawić jej wykorzystanie zarówno w żwaczu, jak i w dalszych odcinkach przewodu pokarmowego. W praktyce często obserwuje się mniejsze ilości całych lub słabo uszkodzonych ziaren w kale. Oznacza to lepsze wykorzystanie energii zawartej w paszy i możliwość ograniczenia strat składników pokarmowych.
Nie należy jednak zakładać, że sama technologia automatycznie poprawi wartość każdej kiszonki. Efekt zależy także od terminu zbioru, zawartości suchej masy, odmiany, ustawień zgniatacza oraz prawidłowego zakiszania.
Jak działa technologia Shredlage? Walce i długość cięcia
W tradycyjnej technologii kukurydzę najczęściej tnie się na odcinki o długości około 10–20 mm, a ziarno jest zgniatane przez zgniatacz umieszczony w sieczkarni. W technologii Shredlage materiał roślinny jest cięty na dłuższe fragmenty, zwykle około 20–30 mm, natomiast ziarno poddaje się znacznie intensywniejszemu rozcieraniu.
Kluczową rolę odgrywa specjalny zgniatacz wyposażony w walce o zróżnicowanej geometrii powierzchni. Walce obracają się z większą różnicą prędkości niż w standardowym rozwiązaniu, dzięki czemu nie tylko zgniatają ziarna, ale również rozrywają i rozwarstwiają łodygi. W efekcie powstaje pasza o dłuższej strukturze, w której ziarno jest bardzo dokładnie uszkodzone, a włókno pozostaje bardziej pocięte i rozdzielone.
Struktura włókna a ochrona żwacza i wyższa wydajność mleczna
W porównaniu z tradycyjnie przygotowaną kiszonką Shredlage zapewnia zwykle dłuższą i bardziej efektywną strukturę. Rozdzielenie i rozwarstwienie łodyg zwiększa fizyczną efektywność włókna, czyli jego zdolność do stymulowania przeżuwania i produkcji śliny. Ma to szczególne znaczenie w dawkach o wysokiej koncentracji pasz treściwych, w których łatwo o niedobór odpowiedniej struktury. Dobrze przygotowany Shredlage może wspierać utrzymanie prawidłowego pH żwacza i ograniczać ryzyko jego nadmiernego zakwaszenia. Jest to istotne, zwłaszcza w stadach wysokowydajnych, gdzie krowy pobierają duże ilości pasz treściwych.
Lepsze wykorzystanie skrobi i korzystniejsza struktura mogą przełożyć się na większą wydajność mleczną, lepsze wykorzystanie paszy oraz mniejsze straty energii. W niektórych gospodarstwach możliwe jest częściowe ograniczenie dodatku pasz strukturalnych lub korekta udziału pasz treściwych. Nie jest to jednak reguła, ponieważ każda dawka pokarmowa powinna być bilansowana indywidualnie.
Andrzej Rutkowski
