Dopłaty 2026. Jakie praktyki w ekoschemacie „Rolnictwo węglowe”? Punkty i zasady
Kampania dopłat bezpośrednich 2026 rusza 15 marca. Wielu rolników już przygotowuje się do składania wniosków, dlatego sprawdziliśmy w ministerstwie rolnictwa, jakie praktyki będą obowiązywać w tym roku w ekoschemacie „Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi”.
Jak poinformowało nas ministerstwo, w 2026 r. nie planuje się zmian w większości praktyk. System opiera się na punktach przypisanych do konkretnych działań w gospodarstwie (w nawiasie podajemy punkty, które obowiązywały w 2025 roku). Poniżej wyjaśniamy, za co można je dostać.
Ekstensywne użytkowanie TUZ z obsadą zwierząt – 5 pkt
Punkty można otrzymać za utrzymanie trwałych użytków zielonych z odpowiednią obsadą zwierząt. Warunki są dwa:
- użytki zielone muszą być poza obszarem Natura 2000,
- w gospodarstwie musi być obsada od 0,3 do 2 DJP na hektar TUZ.
Wlicza się tu m.in. bydło, owce, kozy, konie, bawoły, alpaki, lamy czy jelenie. Zwierzęta muszą być zarejestrowane w systemie IRZplus w okresie od 1 kwietnia do 30 września. W czasie realizacji praktyki nie wolno zaorać trwałych użytków zielonych.
Międzyplony ozime lub wsiewki śródplonowe – 5 pkt
To jedna z popularniejszych praktyk w ekoschemacie. Rolnik może zdobyć punkty, jeśli:
- wysieje międzyplon ozimy między 1 lipca a 1 października i utrzyma go co najmniej do 15 lutego,
- albo zastosuje wsiewkę śródplonową, która będzie utrzymywana minimum 8 tygodni po zbiorze plonu głównego.
Międzyplon musi być mieszanką co najmniej dwóch gatunków roślin, np. zbóż, bobowatych, roślin pastewnych czy miododajnych. Nie może to być mieszanka złożona wyłącznie ze zbóż. Na międzyplonach obowiązuje zakaz stosowania środków ochrony roślin w okresie ich utrzymania.
Plan nawożenia – 1 lub 3 pkt
Ta praktyka ma dwa warianty:
- wariant podstawowy – 1 pkt,
- wariant z wapnowaniem – 3 pkt.
Rolnik musi:
- wykonać analizę gleby (P, K, Mg i pH),
- przygotować plan nawożenia,
- prowadzić rejestr zabiegów agrotechnicznych.
Plan można opracować np. w narzędziu INTER-NAW. Ale UWAGA! Jak przekazało nam ministerstwo rolnictwa, od 2026 r. wariant z wapnowaniem nie będzie mógł być realizowany na obszarach objętych normą GAEC 2.
Zróżnicowana struktura upraw – 3 pkt
Punkty można dostać, jeśli w gospodarstwie są co najmniej trzy różne uprawy.
Dodatkowo:
- największa uprawa nie może zajmować więcej niż 65% gruntów ornych,
- najmniejsza musi mieć minimum 10% powierzchni,
- co najmniej 20% areału powinny stanowić rośliny poprawiające bilans materii organicznej w glebie.
Łączny udział zbóż nie może przekraczać 65%.
Wymieszanie obornika z glebą w ciągu 12 godzin – 2 pkt
Rolnik może dostać punkty, jeśli po rozrzuceniu obornika, pomiotu ptasiego lub produktu pofermentacyjnego szybko wymiesza je z glebą. Na wykonanie zabiegu jest maksymalnie 12 godzin. Potwierdzeniem realizacji praktyki są zdjęcia geotagowane lub oświadczenie złożone w ARiMR.
Stosowanie płynnych nawozów naturalnych innymi metodami niż rozbryzgowo – 3 pkt
Praktyka polega na stosowaniu gnojowicy lub innych nawozów naturalnych płynnych metodami ograniczającymi straty azotu, np.:
- aplikatorami doglebowymi,
- wężami rozlewającymi.
Punkty można uzyskać zarówno na gruntach ornych, jak i trwałych użytkach zielonych.
Uproszczone systemy uprawy – 3 pkt
W tej praktyce chodzi o ograniczenie orki. Rolnik musi stosować:
- uprawę bezorkową lub
- uprawę pasową (strip-till).
Po zbiorze roślin na polu powinny pozostać resztki pożniwne w formie mulczu.
Wymieszanie słomy z glebą – 1 pkt
Najprostsza praktyka w ekoschemacie. Polega na:
- rozdrobnieniu słomy po zbiorze plonu głównego,
- oraz wymieszaniu jej z glebą lub przyoraniu.
Rolnik musi prowadzić rejestr zabiegów agrotechnicznych. W przypadku rozdrobnienia lub wymieszania z glebą słomy pozostałej po zbiorze rzepaku tej praktyki nie łączy się na tej powierzchni z praktyką „Zróżnicowana struktura upraw”
Czy będą zmiany w ekoschemacie "Rolnictwo węglowe" w 2026?
Jak przekazało nam Ministerstwo Rolnictwa, w kampanii dopłat 2026 nie planuje się zmian w większości praktyk ekoschematu rolnictwo węglowe. Jedyna zapowiedziana modyfikacja dotyczy wapnowania w planie nawożenia, które nie będzie możliwe na terenach objętych normą GAEC 2.
Kamila Szałaj
