Kontrole dopłat 2026 ruszają. Kogo sprawdzi ARiMR? Co zmieniło się w tym roku?

Rolników czekają kontrole dopłat. ARiMR wyjaśnia, co będzie sprawdzane w 2026 roku

Po zakończeniu naboru wniosków o dopłaty bezpośrednie za 2026 r. rozpoczyna się kolejny etap kampanii – ich weryfikacja. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zapewnia, że zasady kontroli pozostają takie same jak przed rokiem. Są jednak ważne zmiany dotyczące części gospodarstw w zakresie warunkowości.

Kontrole dopłat bez zmian, ale z ważnymi wyjątkami

Jak poinformowało Biuro Prasowe ARiMR w odpowiedzi na pytania naszej redakcji, w kampanii 2026 prowadzone będą trzy podstawowe rodzaje kontroli: administracyjne, kontrole na miejscu oraz kontrole metodą FOTO.

– Złożonych w tym roku wniosków o dopłaty bezpośrednie i obszarowe dotyczą standardowe kontrole: administracyjne, na miejscu i FOTO. Ich zasady, zakres i metody nie uległy zmianie w porównaniu z kampanią 2025 – przekazała Agencja.

Jednocześnie ARiMR zwraca uwagę na kilka uproszczeń obowiązujących od tegorocznej kampanii.

Mniejsze gospodarstwa z ulgami

Najważniejsze zmiany dotyczą kontroli związanych z warunkowością. Jak informuje ARiMR:

• beneficjenci płatności dla małych gospodarstw są wyłączeni z systemu kontroli warunkowości (czyli połowa wszystkich rolników ubiegających się o dopłaty) 
• gospodarstwa o powierzchni do 10 ha zostały zwolnione z kontroli i kar administracyjnych związanych z warunkowością,
• gospodarstwa do 30 ha nie podlegają inspekcjom i sankcjom dotyczącym zmianowania oraz dywersyfikacji upraw.

Jednocześnie Agencja podkreśla, że nadal kluczowe znaczenie przy przyznawaniu dopłat mają status aktywnego rolnika oraz faktyczne użytkowanie gruntów.

Jak wyglądają kontrole?

Kontrole administracyjne polegają na analizie danych zawartych we wnioskach oraz ich porównaniu z informacjami znajdującymi się w systemach ARiMR.

Kontrole na miejscu prowadzone są natomiast w gospodarstwach. Mogą być realizowane w formie tradycyjnej inspekcji terenowej albo metodą FOTO. W pierwszym przypadku kontrolerzy wykonują pomiary działek i przeprowadzają wywiad w gospodarstwie, najczęściej z wykorzystaniem odbiorników GPS. Z kolei metoda FOTO opiera się na analizie ortofotomap i zobrazowań lotniczych lub satelitarnych, uzupełnianej – w razie potrzeby – wizytą w terenie. Gospodarstwa do kontroli wybierane są losowo lub na podstawie analizy ryzyka.

Czy rolnik zostanie wcześniej powiadomiony?

Jak wyjaśnia ARiMR, również w tym zakresie nie ma zmian.

– Gdy obecność rolnika podczas niej jest niezbędna, zostanie powiadomiony z odpowiednim wyprzedzeniem (osobiście, telefonicznie lub e-mailowo) – poinformowało Biuro Prasowe.

Agencja przypomina jednocześnie, że warto przygotować dokumenty potwierdzające realizację zadeklarowanych działań, zwłaszcza dotyczących ekoschematów.

Z informacji opublikowanych przez ARiMR wynika również, że co do zasady kontrole na miejscu nie powinny być wcześniej zapowiadane. Wyjątkiem są sytuacje, gdy obecność rolnika jest niezbędna do ich przeprowadzenia. W przypadku kontroli metodą FOTO rolnik zazwyczaj nie jest wcześniej informowany o rozpoczęciu czynności kontrolnych.

Co warto przygotować przed kontrolą?

ARiMR zaleca, aby rolnicy mieli przygotowaną dokumentację potwierdzającą spełnienie warunków zadeklarowanych we wniosku. W zależności od rodzaju wsparcia mogą to być m.in. dokumenty dotyczące realizacji ekoschematów, ewidencje zabiegów czy inne dokumenty wymagane do potwierdzenia wykonanych działań. W razie potrzeby Agencja lub firmy działające na jej zlecenie mogą kontaktować się z rolnikami telefonicznie, osobiście lub drogą elektroniczną w celu uzupełnienia dokumentacji.

Kamila Szałaj