Minister podpisał nowe ogłoszenie w sprawie cen nawozów
Ministerstwo rolnictwa ponownie przeliczyło ceny referencyjne nawozów wykorzystywane do ustalania wysokości nadzwyczajnej pomocy dla rolników. O podpisaniu nowego ogłoszenia poinformował minister rolnictwa Stefan Krajewski w mediach społecznościowych.
Jak wyjaśnił, resort zmienił metodę ustalania stawek, ponieważ wcześniejsze wyliczenia wywołały liczne zastrzeżenia producentów rolnych.
– Właśnie podpisałem ogłoszenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczące cen referencyjnych wykorzystywanych przy pomocy nawozowej. Jest to odpowiedź na wniosek rolników, organizacji rolniczych, żeby ponownie przeanalizować te ceny referencyjne. Dokonaliśmy zmiany – powiedział Stefan Krajewski w opublikowanym nagraniu.
Najważniejsza zmiana dotyczy źródła danych. Dotychczasowe stawki przygotowano na podstawie danych statystycznych i średnich cen z IV kwartału 2025 roku. Teraz ministerstwo sięgnęło po informacje zebrane przez doradców rolniczych bezpośrednio w punktach sprzedaży nawozów.
– Ceny zostały ustalone w oparciu o dane zebrane przez doradców rolniczych w punktach sprzedaży zamiast danych przygotowanych przez GUS. Dziękuję wszystkim rolnikom, organizacjom za zgłoszone uwagi. Tak jak obiecałem, dokonaliśmy zmian, bo pomoc rolnikom musi opierać się na realiach, a nie tylko na statystykach – podkreślił minister.
Krajewski zaznaczył również we wpisie na Facebooku, że przy nowych wyliczeniach uwzględniono różnice cen pomiędzy województwami.
Jakie są nowe ceny referencyjne nawozów?
12 listopada minister rolnictwa ustalił następujące Ceny brutto (z VAT) za 1 tonę nawozu:
- Fosforan amonu 18% N, 46% P₂O₅ – 3359,26 zł/t
- Amonofoska i inne nawozy NPK 4-16-18 – 2003,45 zł/t
- Lubofoska, Tarnogran i inne nawozy NPK o zawartości 4–6% N – 1928,03 zł/t
- Polifoska i inne nawozy NPK 6-20-30 – 2714,33 zł/t
- Polifoska i inne nawozy NPK 8-24-24 – 2840,37 zł/t
- Mocznik i inne nawozy o zawartości od 38% N – 2333,24 zł/t
- RSM i inne nawozy o zawartości 24–32% N – 1398,24 zł/t
- Saletra amonowa i inne nawozy o zawartości od 30% N – 1730,53 zł/t
- Saletrzak i inne nawozy o zawartości 26–28% N – 1571,47 zł/t
- Siarczan amonu i inne nawozy o zawartości do 21% N – 1761,55 zł/t
- Siarczan potasu – 3351,25 zł/t
- Sole potasowe – 1770,58 zł/t
- Superfosfat do 20% P₂O₅ – 1533,07 zł/t
- Superfosfat 24–46% P₂O₅ – 2552,40 zł/t
Po ponownym przeliczeniu ministerstwo obniżyło ceny referencyjne 12 z 14 rodzajów nawozów, a dwie stawki pozostawiło bez zmian. Największą obniżkę odnotowano w przypadku siarczanu potasu – o 887,60 zł/t (z 4238,85 do 3351,25 zł/t), natomiast cena referencyjna saletry amonowej spadła o 199,07 zł/t (z 1929,60 do 1730,53 zł/t), a mocznika o 242,06 zł/t (z 2575,30 do 2333,24 zł/t).
Rolnicy protestowali. Przy pierwszych stawkach dopłaty mogły być symboliczne
Pierwsze ceny referencyjne, opublikowane przez resort pod koniec września, wywołały duże niezadowolenie wśród rolników. Problem polegał na tym, że ceny przyjęte przez ministerstwo jako punkt odniesienia do obliczania pomocy bywały znacznie wyższe od cen nawozów, jakie producenci płacili pod koniec 2025 roku. Przykładem była saletra amonowa. Ministerstwo ustaliło pierwotnie jej cenę referencyjną na poziomie 1929,60 zł/t.
Damian Murawiec, rolnik z województwa warmińsko-mazurskiego, pokazywał natomiast faktury dokumentujące zakupy nawozów po znacznie niższych cenach.
– Jakie 1929 zł? Skąd wzięła się taka cena? Przecież to jest jakaś granda – komentował.
Rolnik wyliczał, że przy zastosowaniu pierwotnych stawek pomoc dla jego ponad 400-hektarowego gospodarstwa mogłaby wynieść zaledwie kilkaset złotych.
Zastrzeżenia zgłaszały również izby rolnicze. Wielkopolska Izba Rolnicza wskazywała, że według jej monitoringu średnia cena saletry amonowej w IV kwartale 2025 roku wynosiła 1685,17 zł/t. Była zatem o około 244 zł niższa od pierwotnej ceny referencyjnej ministerstwa.
Z kolei Krajowa Rada Izb Rolniczych domagała się ponownego przeliczenia stawek, uwzględnienia średniorocznych cen nawozów z 2025 roku oraz przedstawienia metodologii wyliczeń.
Dlaczego ceny referencyjne są tak ważne dla wysokości dopłat?
Ceny referencyjne służą do obliczania pomocy związanej ze wzrostem kosztów zakupu nawozów mineralnych w 2026 roku. Mechanizm polega na porównaniu ceny faktycznie zapłaconej przez rolnika z ceną referencyjną ustaloną przez ministerstwo.
Im niższa cena referencyjna przy tej samej cenie zakupu, tym wyższa może być wyliczona pomoc. Z kolei zbyt wysoka cena odniesienia zmniejsza różnicę, od której naliczane jest wsparcie, a w niektórych przypadkach może spowodować, że dopłata nie wystąpi. Właśnie dlatego rolnicy od początku kwestionowali sposób wyznaczania stawek.
Ministerstwo jeszcze 1 października zapowiedziało ich ponowną weryfikację. Wyjaśniało wówczas, że pierwsze zestawienie zostało przygotowane przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB według metody stosowanej we wcześniejszych programach pomocy.
Prawie 170 tys. rolników złożyło wnioski o dopłaty do nawozów
Zmiana cen referencyjnych ma szczególne znaczenie, ponieważ nabór wniosków o pomoc już się zakończył. Rolnicy mogli ubiegać się o wsparcie od 1 do 23 października 2026 roku. Pomoc dotyczy nawozów mineralnych zakupionych między 1 marca a 31 sierpnia 2026 roku w związku ze wzrostem kosztów produkcji wywołanym kryzysem na Bliskim Wschodzie.
Według końcowego podsumowania ARiMR w październikowym naborze zarejestrowano 397,2 tys. wniosków o pomoc do nawozów i paliwa rolniczego.
Z tej liczby:
- 169,6 tys. rolników ubiega się o dopłaty do zakupionych nawozów,
- 227,6 tys. rolników wystąpiło o wsparcie do paliwa rolniczego.
Kiedy ARiMR wypłaci dopłaty do nawozów?
Rolnicy czekają teraz na rozpatrzenie wniosków i ustalenie ostatecznej wysokości pomocy. Z informacji ARiMR wynika, że decyzje w sprawie przyznania wsparcia mają zostać wydane do 23 listopada 2026 roku.
Po wydaniu decyzji pieniądze będą przekazywane na rachunki bankowe wskazane przez rolników
Kamila Szałaj
