Jak pamiętamy, tegoroczny nabór wniosków o premię dla młodych rolników (1 czerwca-31 lipca br.) przerósł oczekiwania. Jak wynika z danych ARiMR złożono ponad 7,2 tys. podań w tej sprawie, czyli dwa razy więcej niż rok temu. Ale z drugiej strony, nie ma się co dziwić. To był ostatni taki nabór w bieżącej perspektywie finansowej, tj. w ramach PS WPR 2023-2027.
Warto zaznaczyć, że w tym roku obowiązywały zmiany wprowadzone przez resort rolnictwa, których celem było lepsze dostosowanie warunków wsparcia do potrzeb młodych gospodarzy. Jedną z najważniejszych było zwiększenie wysokości premii dla gospodarstw prowadzących lub planujących produkcję zwierzęcą z 200 tys. zł do 300 tys. zł. Z podsumowania wynika, że blisko 60% wszystkich złożonych wniosków dotyczy właśnie gospodarstw prowadzących lub planujących produkcję zwierzęcą. Konkretnie – jak informowała naszą redakcję Agencja – 3000 wniosków dotyczyło premii 200 tys. zł, a 4275 premii 300 tys. zł.
Przy okazji warto dodać, że zostały też złożone również 1144 wnioski o aneks w ramach wsparcia, o które młodzi rolnicy mogli się ubiegać w 2025 r. O taki aneks mogli się ubiegać młodzi gospodarze, którzy chcieli skorzystać z premii podwyższonej do 300 tys. zł.
Było 647 mln zł, potrzeba prawie 1,9 mld zł. Resort znalazł dodatkowe pieniądze
W sumie, jak policzono, młodzi rolnicy ubiegają się w tym roku o wsparcie o łącznej wartości blisko 1,9 mld zł. Tymczasem dostępnych w tym naborze środków było jedynie ok. 647 mln zł. Gdy redakcja pytała w sierpniu br. ARiMR o to, czy są szanse na zwiększenie tej kwoty, tak, aby wsparcie dotarło do wszystkich wnioskujących - otrzymaliśmy wówczas odpowiedź, że „trwają prace nad zwiększeniem limitu środków na tę unijną pomoc”. I – jak wynika z dostępnych dokumentów – resort rolnictwa znalazł właśnie dodatkowe pieniądze dla młodych rolników.
- Zapotrzebowanie na środki wynikające ze złożonych wniosków przekracza dostępną alokację interwencji o ponad 210 mln euro. Na tym etapie proponowane jest zasilenie budżetu tego instrumentu wsparcia o 165 mln euro. Dzięki temu objętych wsparciem zostanie dodatkowo ok. 2,7 tys. młodych rolników – czytamy w uchwale Komitetu Monitorującej PS WPR 2023-2027.
Jak też wynika z tego dokumentu, dodatkowe pieniądze na premie dla młodych rolników przesunięto m.in. z takich interwencji jak: Inwestycje poprawiające dobrostan bydła i świń (budżet zmniejszono o 168 mln euro), Rozwój małych gospodarstw (o ok. 120,3 mln euro) oraz Inwestycje w OZE i efektywność energetyczną (o 87 mln euro). Wg resortu rolnictwa, przeszacowano bowiem zainteresowanie rolników tego rodzaju wsparciem.
Ciągniki, ziemia i bydło. Na to młodzi rolnicy najczęściej wydają premię
Premia dla młodych rolników jest jednym z kluczowych instrumentów wspierających rozpoczęcie działalności rolniczej. Otrzymane środki mogą zostać przeznaczone m.in. na zakup gruntów rolnych, maszyn i urządzeń, rozwój produkcji oraz inwestycje zwiększające potencjał gospodarstw. Mogą być – a no co są przeznaczane najczęściej? - zapytaliśmy w ARiMR.
- Gdy przyjrzeć się inwestycjom planowanym przez przyszłych beneficjentów, w czterech naborach z Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 większość biznesplanów uwzględnia zakup: ciągników rolniczych i sadowniczych, przyczep uniwersalnych i specjalistycznych, kosiarek, opryskiwaczy polowych i sadowniczych, gruntów rolnych oraz zwierząt hodowlanych (najczęściej bydła) – informuje redakcję w odpowiedzi Agencja.
Młodych rolników ma być więcej. Nowa WPR postawi też na kobiety
Jak podaje ARiMR, w 2025 r. złożono 3531 wniosków o premię dla młodego rolnika, w 2024 r. - 2770 wniosków, a w 2023 r. - 358. Do tej pory zawarto 8,1 tys. umów na 1,74 mld zł. Wśród ubiegających się o premię, rośnie odsetek kobiet: w tym roku 21 proc. złożonych wniosków – to podania od młodych rolniczek. Dla porównania w 2025 r. było to 18,4 proc., w 2024 r. - 18 proc. a w 2023 r. - 17,2 proc.
Tegoroczny nabór był ostatnim realizowanym w ramach obecnego harmonogramu interwencji „Premie dla młodych rolników” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Resort rolnictwa informuje, że prowadzi prace nad rozwiązaniami dla kolejnej perspektywy finansowej.
- Doświadczenia z realizacji tegorocznego naboru oraz skala zainteresowania wsparciem będą istotnym elementem tych prac. Celem jest przygotowanie skutecznych instrumentów, które będą odpowiadały na potrzeby młodych rolników rozpoczynających działalność i rozwijających gospodarstwa – czytamy w komunikacie.
I pewnie tak będzie. Z analizy dostępnych dokumentów już dziś wiadomo, że nowa WPR na lata 2028–2034 będzie mocno stawiać na odnowę pokoleniową w rolnictwie, w tym na młodych rolników. Wśród grup priorytetowych są też małe gospodarstwa, ale po raz pierwszy wprost wskazano także kobiety zajmujące się rolnictwem. Zaproponowano m.in. wprowadzenie specjalnych rocznych płatności, a także preferencyjne traktowanie kobiet w innych instrumentach WPR. Jak będzie w warunkach polskich naprawdę – przekonamy się już wkrótce.
Agnieszka Kozłowska
