Dotacje na ciągniki zagrożone? Polska zgłasza zastrzeżenia w Brukseli
Podczas posiedzenia Rady UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa (AGRIFISH), które odbyło się 26–27 października 2026 roku w Luksemburgu, Polska zgłosiła zastrzeżenia dotyczące zasad finansowania inwestycji rolniczych w przyszłej Wspólnej Polityce Rolnej.
Chodzi o stosowanie zasady DNSH, czyli „nie czyń poważnych szkód” (Do No Significant Harm), do instrumentów wsparcia przewidzianych na lata 2028–2034. Zasada ta ma zapewniać, że inwestycje finansowane z unijnych pieniędzy nie będą powodowały poważnych szkód dla środowiska.
Problem polega na tym, że jej zastosowanie do rolnictwa może wpłynąć na możliwość uzyskiwania dotacji na niektóre maszyny i urządzenia wykorzystywane w gospodarstwach.
Polski minister rolnictwa Stefan Krajewski ostrzegł, że szczególnie niekorzystne mogą okazać się ograniczenia dotyczące sprzętu zasilanego paliwami kopalnymi.
Ciągnik na olej napędowy bez dotacji? Minister ostrzega przed skutkami
Według polskiego resortu rolnictwa stosowanie zasady DNSH do przyszłych instrumentów WPR mogłoby ograniczyć możliwość finansowania zakupu maszyn i urządzeń rolniczych zasilanych paliwami kopalnymi. W praktyce problem mógłby więc dotyczyć także ciągników napędzanych olejem napędowym, które stanowią podstawowe wyposażenie wielu gospodarstw.
Minister Krajewski zwrócił uwagę, że takie ograniczenia mogłyby utrudnić rolnikom modernizację gospodarstw.
– W naszej ocenie takie ograniczenia mogłyby utrudnić modernizację gospodarstw, zwiększyć koszty produkcji, a w rezultacie osłabić konkurencyjność polskiego i europejskiego rolnictwa. Dlatego apeluję o uwzględnienie specyfiki produkcji rolnej przy opracowywaniu zasad stosowania DNSH. Rolnictwo to nasze bezpieczeństwo żywnościowe – powiedział minister Stefan Krajewski.
Dlaczego nowe wymagania mogą utrudnić modernizację gospodarstw?
Zakup nowoczesnego ciągnika, kombajnu czy innej maszyny rolniczej jest dla wielu gospodarstw jedną z największych inwestycji. Unijne wsparcie może mieć istotne znaczenie przy wymianie starszego sprzętu na nowy, bardziej wydajny.
Polska obawia się, że nadmiernie restrykcyjne stosowanie zasady DNSH ograniczyłoby dostęp do finansowania inwestycji wykorzystujących tradycyjne źródła napędu. Mogłoby to oznaczać konieczność większego finansowania zakupów ze środków własnych lub rezygnację z części planowanych inwestycji.
Polska chce większej swobody w wyborze inwestycji
Zastrzeżenia dotyczące DNSH wpisują się w szersze stanowisko Polski wobec przyszłej Wspólnej Polityki Rolnej. Podczas AGRIFISH minister Krajewski opowiedział się za większą elastycznością państw członkowskich przy projektowaniu działań rolnośrodowiskowych i klimatycznych.
Polska chce, aby rolnicy mogli proponować rozwiązania odpowiadające potrzebom ich gospodarstw, zamiast dostosowywać się do szczegółowo narzuconych modeli produkcji.
– Rolnicy powinni mieć możliwość samodzielnego proponowania rozwiązań dostosowanych do specyfiki ich gospodarstw. Naszym zdaniem państwa członkowskie powinny określać ogólne cele i ramy wsparcia, bez narzucania szczegółowych systemów produkcji – zaznaczył minister Krajewski.
Zdaniem polskiej delegacji sposób realizacji celów środowiskowych powinien uwzględniać lokalne warunki, rodzaj produkcji i możliwości poszczególnych gospodarstw.
Siedem państw chce wyłączenia WPR spod zasady DNSH
Polska nie jest jedynym państwem zgłaszającym zastrzeżenia. W deklaracji ministrów rolnictwa Grupy Wyszehradzkiej oraz Bułgarii, Chorwacji i Rumunii znalazł się postulat wyłączenia wszystkich interwencji WPR z obowiązku stosowania zasady DNSH. Dokument został przyjęty 6 października 2026 roku w Bratysławie, a następnie przedstawiony podczas posiedzenia AGRIFISH.
Sygnatariusze podkreślili, że przyszłe działania środowiskowe i klimatyczne muszą być praktyczne, dostępne i ekonomicznie uzasadnione dla rolników. Ich zdaniem nowe zasady nie powinny powodować nieproporcjonalnych obciążeń administracyjnych ani utrudniać gospodarstwom prowadzenia działalności.
Postulat całkowitego wyłączenia interwencji WPR z obowiązku stosowania DNSH jest jednak stanowiskiem negocjacyjnym tych państw, a nie uzgodnionym już rozwiązaniem unijnym.
Czy od 2028 roku rolnicy kupią ciągniki z dotacją?
Ostateczne zasady finansowania inwestycji w przyszłej WPR nie zostały jeszcze ustalone. Podczas październikowego posiedzenia AGRIFISH ministrowie rolnictwa przyjęli częściowe stanowisko negocjacyjne dotyczące WPR na lata 2028–2034. Otwiera ono drogę do dalszych negocjacji z Parlamentem Europejskim, ale nie przesądza wszystkich warunków przyznawania pomocy.
Kamila Szałaj
