Pomocnik rolnika a KRUS. Kiedy trzeba zgłosić pracownika?
W okresie zbiorów wielu rolników korzysta z dodatkowych rąk do pracy. Najczęściej są to sąsiedzi, znajomi, członkowie rodziny lub pracownicy sezonowi. Niektórzy gospodarze nadal uważają, że jeśli ktoś pomaga tylko przez kilka dni, formalności można odłożyć na później. To błąd, bo przepisy nakładają na rolnika obowiązek zgłoszenia pomocnika do KRUS w ciągu 7 dni od zawarcia umowy o pomocy przy zbiorach. Zgłoszenie musi nastąpić najpóźniej przed zakończeniem okresu, na jaki umowa została zawarta.
Obowiązek ten dotyczy każdego pomocnika wykonującego pracę na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach.
Kto może zostać pomocnikiem rolnika?
Pomocnikiem rolnika może być każda osoba pełnoletnia, która odpłatnie pomaga przy zbiorach:
- owoców,
- warzyw,
- chmielu,
- tytoniu,
- ziół,
- roślin zielarskich.
Nie ma znaczenia, czy taka osoba jest ubezpieczona w ZUS, prowadzi własne gospodarstwo, podlega KRUS z innego tytułu albo pobiera emeryturę czy rentę. Rolnik nadal ma obowiązek zgłoszenia jej do odpowiednich ubezpieczeń.
Umowa o pomocy przy zbiorach musi być na piśmie
Pomoc przy zbiorach nie może odbywać się wyłącznie na podstawie ustnych ustaleń.
Przed rozpoczęciem pracy strony powinny podpisać umowę o pomocy przy zbiorach. Dokument powinien zawierać m.in. dane stron, zakres wykonywanych czynności, miejsce pracy, okres świadczenia pomocy oraz wysokość wynagrodzenia. To szczególnie ważne w przypadku ewentualnych sporów lub kontroli.
Brak zgłoszenia pomocnika do KRUS
Największe ryzyko nie pojawia się podczas kontroli, lecz w momencie, gdy dochodzi do nieszczęśliwego zdarzenia.
Praca przy zbiorach często wymaga korzystania z drabin, skrzyniopalet, przyczep czy maszyn rolniczych. Wystarczy chwila nieuwagi, aby doszło do upadku lub poważnego urazu.
Jeżeli pomocnik nie został zgłoszony do KRUS, nie będzie objęty ochroną wynikającą z obowiązkowego ubezpieczenia. To właśnie wtedy sytuacja może stać się problematyczna zarówno dla pracownika, jak i dla samego rolnika.
Po wypadku zapłacisz z własnej kieszeni
Jeżeli niezgłoszony pomocnik dozna urazu podczas wykonywania pracy, może dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnej. A to może skutkować żądaniem pokrycia kosztów leczenia, rehabilitacji, utraconych zarobków czy wypłaty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
Ile wynoszą składki za pomocnika rolnika w 2026 roku?
Rolnik zgłaszający pomocnika do KRUS musi opłacać składki na obowiązkowe ubezpieczenia.
W II kwartale 2026 r. składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie wynosi 78 zł miesięcznie.
Dodatkowo należy opłacić składkę zdrowotną w wysokości 277 zł miesięcznie.
Łącznie daje to 355 zł miesięcznie za pomocnika objętego obowiązkowymi ubezpieczeniami.
Warto pamiętać, że składka zdrowotna jest niepodzielna i należy ją opłacić w pełnej wysokości niezależnie od liczby dni przepracowanych w danym miesiącu.
Do kiedy trzeba opłacić składki za pomocnika?
Składki za pomocników rolnika należy opłacać do 15. dnia następnego miesiąca.
Limit pracy pomocnika rolnika
Przepisy przewidują również ograniczenie dotyczące czasu wykonywania pomocy przy zbiorach.
Łączny okres pracy pomocnika na podstawie jednej lub kilku umów zawartych z jednym albo wieloma rolnikami nie może przekroczyć 180 dni w roku kalendarzowym.
Przed podpisaniem umowy warto więc poprosić pomocnika o oświadczenie dotyczące liczby dni przepracowanych wcześniej na podstawie takich umów.
źródło: KRUS, tygodnik-rolniczy
oprac. Agnieszka Sawicka
