Dochód z hektara za 2025 rok wynosi 5479 zł
Główny Urząd Statystyczny podał przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego za 2025 rok. Wyniósł on 5479 zł.
Oznacza to wzrost o 50 zł, czyli o 0,9 proc. w porównaniu z dochodem za 2024 rok, który GUS ustalił na poziomie 5429 zł/ha.
Rolnik: chciałbym wiedzieć, gdzie są te pieniądze
Wysokość wskaźnika ponownie wywołuje dyskusję wśród rolników. Zwłaszcza że dla wielu gospodarstw 2025 rok nie był łatwy. Niskie ceny części płodów rolnych, problemy ze zbytem oraz wysokie koszty produkcji sprawiały, że sytuacja gospodarstw znacznie odbiegała od statystycznych wyliczeń.
- Kiedy słyszę, że według GUS mój dochód z hektara wynosi 5479 zł, to chciałbym wiedzieć, gdzie są te pieniądze. Zboże sprzedałem tanio, kukurydzę oddałem za bezcen a marchew zaorałem, bo kupiec jej nie odebrał. Po opłaceniu nawozów, paliwa i innych kosztów człowiek zastanawiał się, jak związać koniec z końcem - mówi nam pan Krzysztof, rolnik z Mazowsza.
Jaki był dochód z hektara w poprzednich latach?
Dochód z hektara obliczany przez GUS w ostatnich latach wynosił:
- 2025 r. – 5 479 zł,
- 2024 r. – 5 429 zł,
- 2023 r. – 5 451 zł,
- 2022 r. – 5 549 zł,
- 2021 r. – 3 288 zł,
- 2020 r. – 3 819 zł,
- 2019 r. – 3 244 zł,
- 2018 r. – 2 715 zł,
- 2017 r. – 3 399 zł,
- 2016 r. – 2 577 zł,
- 2015 r. – 1 975 zł,
- 2014 r. – 2 506 zł,
- 2013 r. – 2 869 zł.
Ważna zmiana. GUS inaczej policzył dochód za 2025 rok
Trzeba jednak zaznaczyć, że GUS zmienił sposób obliczania przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych. Przy wyliczeniu wskaźnika za 2025 rok po raz pierwszy uwzględniono amortyzację.
Do tej pory GUS stosował ujęcie brutto. Zespół powołany przez ministra rolnictwa do prac nad zmianą sposobu ustalania dochodu gospodarstw rolnych zarekomendował jednak, aby amortyzację traktować jako dodatkowy koszt, który pośrednio odzwierciedla nakłady inwestycyjne ponoszone przez gospodarstwa.
GUS przyjął tę rekomendację i przy obliczaniu dochodu za 2025 rok od wartości dodanej brutto odjął amortyzację.
Bez zmiany sposobu liczenia byłoby 6785 zł z hektara
Wpływ zmiany metodologii na wynik jest bardzo duży. Po uwzględnieniu amortyzacji oficjalny przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych wyniósł 5479 zł z 1 ha przeliczeniowego.
GUS podał jednak również, że w ujęciu brutto dochód za 2025 rok wyniósłby 6785 zł/ha. To aż o 1306 zł więcej niż oficjalnie ogłoszony wskaźnik.
Dlaczego GUS zmienił metodę?
Zmiana jest efektem prac Zespołu do określenia możliwości zmiany sposobu ustalania dochodu w indywidualnych gospodarstwach rolnych, powołanego 9 lipca 2026 roku przez ministra rolnictwa.
Zdaniem Zespołu stosowane wcześniej ujęcie brutto było uzasadnione m.in. ze względu na nieregularność inwestycji w gospodarstwach. Sytuacja w rolnictwie jednak się zmieniła. Postępująca koncentracja i specjalizacja produkcji sprawiają, że – w ocenie Zespołu – przy ustalaniu dochodowości należy uwzględniać również koszt amortyzacji.
W praktyce oznacza to, że część wartości wypracowanej przez gospodarstwo, odpowiadająca zużyciu jego majątku trwałego, pomniejsza obecnie dochód przyjmowany przez GUS do wyliczenia wskaźnika.
Produkcja rolna w 2025 roku wzrosła
Jednocześnie GUS wskazuje, że w 2025 roku wzrosła wartość produkcji rolnej. Produkcja globalna rolnictwa zwiększyła się o 6,2 proc., a w indywidualnych gospodarstwach rolnych o 7,3 proc.
Największy wzrost dotyczył produkcji zwierzęcej. Jej wartość zwiększyła się o 11,6 proc., a w gospodarstwach indywidualnych o 12,4 proc. Wpływ miały m.in. wyższe ceny skupu żywca wołowego – o 28 proc., jaj kurzych – o 21,8 proc., żywca drobiowego – o 17,3 proc. oraz mleka – o 5,4 proc.
W produkcji roślinnej GUS wskazuje m.in. na wzrost cen truskawek o 63,9 proc. i pomidorów o 36,4 proc. Zwiększyła się także wielkość produkcji części warzyw i owoców, m.in. jabłek, buraków, marchwi, kapusty i pomidorów.
Jak GUS wylicza dochód z hektara?
Dochód podawany przez GUS nie jest wyliczany na podstawie rzeczywistych przychodów i wydatków konkretnego gospodarstwa. To wskaźnik statystyczny obliczany dla ogółu indywidualnych gospodarstw rolnych, zgodnie z metodologią stosowaną w rachunkach narodowych.
W uproszczeniu GUS bierze pod uwagę wartość produkcji rolnej oraz dotacje do produktów, a następnie odejmuje koszty zużycia pośredniego. W ten sposób otrzymuje wartość dodaną brutto. Od 2025 roku od tej kwoty odejmowana jest również amortyzacja. Następnie uwzględniane są inne przychody związane z produkcją i dotacje dla producentów, a odejmowane podatki oraz pozostałe zobowiązania finansowe. W ten sposób GUS ustala dochód do dyspozycji netto.
Tak obliczony dochód dla indywidualnych gospodarstw rolnych jest następnie dzielony przez liczbę hektarów przeliczeniowych. W 2025 roku liczba hektarów przeliczeniowych pozostała na takim samym poziomie jak rok wcześniej, dlatego – jak zaznacza GUS – nie miała wpływu na zmianę wysokości wskaźnika.
Dochód z hektara ma znaczenie przy przyznawaniu pomocy
Ogłaszany przez GUS dochód z 1 ha przeliczeniowego ma znaczenie przy ustalaniu sytuacji dochodowej rodzin rolniczych. Jest wykorzystywany m.in. przy ubieganiu się o niektóre świadczenia z pomocy społecznej oraz stypendia socjalne dla studentów.
Od wysokości dochodu z 1 hektara przeliczeniowego zależy m.in.:
- możliwość otrzymania pomocy społecznej,
- możliwość ubiegania się o stypendium socjalne przez studentów będących dziećmi rolników,
- otrzymanie kredytu.
Dlatego wzrost dochodu z hektara może spowodować, że część rolników przekroczy kryteria dochodowe uprawniające do otrzymania określonego wsparcia.
Wysoki dochód z hektara budzi sprzeciw rolników
Wyliczenia GUS od lat wywołują kontrowersje wśród rolników. Zwracają oni uwagę, że statystyczny dochód z hektara nie musi odpowiadać kwocie, która rzeczywiście pozostaje do dyspozycji gospodarstwa.
Ma to szczególne znaczenie w okresach wysokich kosztów produkcji. Jednocześnie wyliczona przez GUS wartość jest brana pod uwagę przy ocenie dochodów rodziny, a tym samym może przesądzić o możliwości skorzystania z części świadczeń i pomocy.
Kamila Szałaj
