KOWR wyliczył średni czynsz na podstawie 2741 umów dzierżawy
Z danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wynika, że średni czynsz za grunty wydzierżawione w pierwszym półroczu 2026 r. wyniósł 13,6 dt pszenicy na hektar. KOWR obliczył średnią na podstawie 2741 umów dzierżawy zawartych w I półroczu 2026 r. Objęły one łącznie 38 514 ha gruntów.
Przy obliczaniu średniego czynszu pominięto grunty zabudowane, nieruchomości o specyficznym charakterze, m.in. ze złożami kopalin lub położone pod wodami, oraz grunty nierolne. Z kalkulacji wyłączono również umowy, w których niektórzy dzierżawcy zaoferowali incydentalnie ponadprzeciętne stawki.
Mazowieckie przed kujawsko-pomorskim. Gdzie czynsze dzierżawne były najwyższe?
Najwyższy średni czynsz za grunty wydzierżawione przez KOWR w pierwszym półroczu 2026 r. odnotowano w województwie mazowieckim. Wyniósł 31,1 dt pszenicy na hektar. Na kolejnych miejscach znalazły się województwa kujawsko-pomorskie i łódzkie.
Średnie czynsze w poszczególnych województwach wyniosły:
- mazowieckie – 31,1 dt pszenicy/ha,
- kujawsko-pomorskie – 30,9 dt pszenicy/ha,
- łódzkie – 28,9 dt pszenicy/ha,
- małopolskie – 27,2 dt pszenicy/ha,
- lubelskie – 18,0 dt pszenicy/ha.
Średnia krajowa wyniosła 13,6 dt pszenicy na hektar.
Podane wartości dotyczą czynszów uzyskanych przy zawieraniu umów w I półroczu 2026 r. Nie oznaczają, że takie stawki obowiązują we wszystkich umowach dzierżawy na terenie poszczególnych województw.
Najwyższy czynsz za dzierżawę w gospodarstwach do 10 ha
KOWR przedstawił również dane dotyczące średniego czynszu w zależności od powierzchni gruntów objętych umową. Najwyższą wartość odnotowano w grupie obszarowej od 1,01 do 9,99 ha.
Średnie stawki i liczba zawartych umów w poszczególnych grupach wyniosły:
- od 1,01 do 9,99 ha – 16,3 dt pszenicy/ha, 1090 umów;
- od 10 do 99,99 ha – 14,5 dt pszenicy/ha, 1171 umów;
- do 1 ha – 12,1 dt pszenicy/ha, 453 umowy.
Ponad milion hektarów gruntów z Zasobu WRSP w dzierżawie
Według stanu na 30 czerwca 2026 r. w dzierżawie pozostawało 1 072 965 ha gruntów z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Obejmowały je 72 891 umowy dzierżawy.
W porównaniu ze stanem na 30 czerwca 2025 r.:
- liczba umów dzierżawy zwiększyła się o 786;
- powierzchnia gruntów pozostających w dzierżawie wzrosła o 2117 ha.
Jak KOWR ustala wysokość czynszu dzierżawnego i terminy płatności?
Zgodnie z informacjami KOWR czynsz dzierżawny może być określony w umowie jako suma pieniężna albo równowartość odpowiedniej ilości pszenicy. W umowach stosuje się m.in. przelicznik wyrażony w decytonach pszenicy na hektar.
Od 1 stycznia 2024 r. pieniężną wartość czynszu określonego w pszenicy ustala się na podstawie średniej krajowej ceny skupu pszenicy za 11 kwartałów poprzedzających półrocze, w którym przypada termin płatności. Cenę ogłasza Prezes Głównego Urzędu Statystycznego w obwieszczeniu publikowanym w „Monitorze Polskim”.
Czynsz jest płatny w ratach półrocznych, w terminach wskazanych w umowie. Termin płatności za I półrocze przypada 30 września, 31 października lub 15 listopada, natomiast za II półrocze – 28 lutego lub 31 marca następnego roku.
Oprac. Agnieszka Sawicka na podstawie danych KOWR
