Wyższe wsparcie dla grup i organizacji producentów
Dodatkowy nabór wniosków o rekompensaty, wyższy limit zwrotu dla grup producentów rolnych, którym skupy nie wypłaciły pieniędzy. Zniesienie kar za brak złożenia deklaracji przez podmioty skupujące. To zmiany w ustawie o Funduszu Ochrony Rolnictwa, które 17 kwietnia przyjął Sejm. Nowelizacja czeka na podpis prezydenta Karola Nawrockiego.
Nowelizacja wprowadza dodatkowy nabór wniosków o rekompensaty, który ma odbywać się w terminie od 1 lipca do końca sierpnia danego roku. Obecnie wnioski składa się w jednym terminie od lutego do 31 marca.
Ważną zmianą, szczególnie dla grup producentów rolnych, spółdzielni rolników oraz organizacji producentów, jest podniesienie z 50 do 300 tys. euro rekompensaty z tytułu nieotrzymania zapłaty za sprzedane podmiotowi skupującemu produkty rolne, które zostały nabyte od członków. Obecny stan prawny ogranicza wypłatę rekompensat do równowartości 50 tys. euro w okresie trzech lat, tj. w wysokości limitu dla rolników. Nowelizacja zakłada, że grupy, spółdzielnie lub organizacje, które złożyły wnioski o rekompensaty, będą mogły mieć uwzględniony wyższy pułap pomocy de minimis, jeśli złożą oświadczenia albo zaświadczenia dotyczące tej pomocy oraz informacje niezbędne do jej udzielenia.
Środki Funduszu pochodzą z wpłat realizowanych przez podmioty skupujące (będące podatnikami VAT) w wysokości 0,125% wartości nabytych produktów rolnych. Obecnie na rachunku Funduszu znajduje się ponad 261 mln zł. Nowe przepisy wprowadzą także ważną zmianę dla podmiotów skupujących, tj. odstąpienie od wymierzania kary za nieterminowe złożenie rocznej deklaracji o wysokości naliczonych wpłat na Fundusz Ochrony Rolnictwa.
Zasady ubiegania się o środki z FOR
O rekompensatę do KOWR z FOR mogą starać się rolnicy oraz, od ubiegłego roku, grupy producentów, spółdzielnie oraz organizacje producentów, które sprzedały swoje i swoich członków płody rolne, a podmiot skupujący stał się niewypłacalny i nie zapłacił za towar. Muszą oni złożyć wniosek o wypłatę rekompensaty do oddziału terenowego KOWR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę. Kwota rekompensaty stanowi wartość kwoty netto wynikającej z faktur, za które rolnik lub grupa nie otrzymali zapłaty. Wartość ta nie może być wyższa niż dostępny dla wnioskodawcy limit pomocy.
Weryfikacja kontrahenta i statystyki wypłat
Informacje na temat niewypłacalności podmiotu skupującego najprościej sprawdzić w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Jest to publiczny i powszechnie dostępny portal internetowy. Wystarczy wpisać numer KRS albo NIP podmiotu skupującego. System pokaże, czy wobec tej firmy toczy się postępowanie upadłościowe lub restrukturyzacyjne, czyli czy została ona uznana za niewypłacalną.
W 2025 r. do KOWR wpłynęły 632 wnioski o przyznanie rekompensaty. Po ich weryfikacji do wypłaty zostało zakwalifikowanych 396 wniosków i przyznano rekompensaty w łącznej wysokości 31,87 mln zł. Od 1 stycznia do 20 kwietnia 2026 r., podmioty skupujące wpłaciły na Fundusz 153,1 mln zł, a do KOWR wpłynęło 944 wnioski o rekompensatę na kwotę 69,5 mln zł.
Magdalena Szymańska
fot. M. Szymańska
