Bardowski o cenach ziemi rolnej w PolsceJustyna Czupryniak-Paluszkiewicz/Canva, FB/Bardowscy

Ceny ziemi

„Jedna licytacja i rynek zwariował”. Bardowski o dzierżawach po 3 tys. zł/ha

W rolnictwie trudno dziś o stabilizację. Wystarczy spojrzeć na ceny dzierżaw i przebieg przetargów, by zobaczyć, jak bardzo rynek ziemi się rozgrzał. Emocje podczas licytacji potrafią zagłuszyć rozsądek, a prawdziwe koszty wychodzą dopiero w rocznym rozliczeniu. O tym, jak łatwo wpaść w spiralę podbijania stawek i jak boleśnie kończy się to w Excelu, mówi rolnik z woj. dolnośląskiego Grzegorz Bardowski.

Bardowskich o dzierżawie ziemi: "Kiedyś to było prostsze"

W kolejnym filmie na swoim kanale na YouTube Grzegorz Bardowski komentuje ceny dzierżaw, które w wielu regionach osiągają poziomy, które jeszcze kilka lat temu wydawały się nie do pomyślenia. Przetargi potrafią rozgrzać atmosferę do czerwoności, a walka o każdy hektar coraz częściej przypomina pojedynek na ambicje, nie na kalkulację.

– W rolnictwie nie jest źle… tylko przy tym zdaniu trzeba dziś postawić duży znak zapytania – mówi Bardowski, odnosząc się do rosnących cen czynszów dzierżawnych. – Kiedyś to było prostsze. Dogadywaliśmy się z sąsiadem, płaciło się podatek, oddało trochę zboża i sprawa była załatwiona. Dziś momentami wygląda to jak giełda. Emocje, licytacje i podbijanie stawek.

Rolnik podkreśla, że nie chodzi o ocenianie kogokolwiek.

– To ma swoje podstawy. Maszyny muszą na siebie pracować, ziemi z KOWR-u ubywa, a każdy chce powiększać gospodarstwo. Tylko pytanie: za jaką cenę? – zaznacza.

Jedna licytacja zmienia rynek?

Bardowski wraca do sytuacji sprzed ponad dekady, gdy kupował ziemię z przetargu. W jego okolicy ceny wynosiły wówczas około 30 tys. zł/ha.

– W licytacji doszło do 40 tys. I w pewnym momencie przestaje się liczyć kalkulacja, a zaczyna ambicja, żeby przebić sąsiada. Sam miałem wyznaczony limit, ale emocje potrafią wyłączyć myślenie – wspomina.

Efekt? Nowy punkt odniesienia dla całej gminy.

– Po tym jednym przetargu każda kolejna sprzedaż była do niego porównywana. Skoro tam poszło po 40 tys., to teraz „ziemia chodzi po 40”. Jedna licytacja i cena rynkowa skoczyła o 10 tys. zł.

Zdaniem Bardowskiego, ten sam mechanizm działa dziś przy dzierżawach – jedna wysoka stawka potrafi „ustawić” rynek na kolejne lata.

Zboże nie wytrzymuje presji czynszów

Bardowski zwraca także uwagę, że różne kierunki produkcji mają różne możliwości finansowe.

– Gospodarstwa warzywnicze, ziemniaczane czy mleczne w ostatnich latach mogły sobie pozwolić na wyższe stawki. I ja to rozumiem. To ogrom pracy i ryzyka. Ale przy typowej produkcji zbożowej trudno z nimi konkurować w przetargach – wyjaśnia Bardowski, dodając, że sezon sezonowi nie jest równy i tak było w latach poprzednich, a teraz wiadomo, że i ci producenci mają problemy finansowe.

Rolnik przywołuje przykładową kalkulację 1 ha pszenicy: plon 7 ton, cena 770 zł brutto. – Wynik? Około 600-700 zł straty na hektarze. Przy 100 ha to już ok. 60 tys. zł na minusie. Jeśli dołożymy do tego 50 ha dzierżawy z wysokim czynszem np. 3000 zł (bo i takie się zdarzają, jak mówi Bardowski), strata może urosnąć do 140, 190, a nawet 240 tys. zł rocznie. I wtedy okazuje się, że pracujemy więcej, a zarabiamy mniej – wylicza.

To pokazuje, że powiększanie areału za wszelką cenę nie zawsze ma sens ekonomiczny.

Dzierżawa czy kredyt?

Przy wysokich czynszach coraz częściej pojawia się pytanie, czy może lepiej kupić ziemię na kredyt?

– Przy cenie 70 tys. zł/ha i kredycie na 15 lat rata może wynosić ok. 7 tys. zł rocznie. To więcej niż czynsz, ale spłacamy kapitał i po latach ziemia jest nasza. W przypadku dzierżawy płacimy co roku i na końcu możemy nie mieć nic – zauważa Bardowski.

Oczywiście nie każdy może pozwolić sobie na taki krok, ale przy stawkach dzierżawy rzędu nawet 3 tys. zł/ha rachunek zaczyna wyglądać inaczej niż kilka lat temu.

Zobacz WIDEO:

Krótka dzierżawa – duże ryzyko

Zdaniem Bardowskiego, szczególnie niebezpieczne są krótkie umowy.

– Wchodzimy w pole z pH 4,5, inwestujemy w wapnowanie, poprawiamy stanowisko. Po trzech latach gleba zaczyna rodzić i nagle słyszymy: „albo tysiąc złotych więcej, albo wchodzę sam”. To bardzo ryzykowny układ – ostrzega rolnik.

Jego zdaniem warto rozważyć rozliczanie czynszu w tonach, a nie w stałej kwocie.

– Cena zboża jest zmienna. Gdy spada, czynsz liczony w decytonach też realnie maleje. Przy stałej kwocie w złotówkach, gdy zboże kosztuje 600 zł, zostaje nam tylko liczyć straty.

Najgorsze są pozorne oszczędności

Na koniec Bardowski przestrzega przed cięciem technologii w imię oszczędności.

– Najgorsze, co możemy zrobić przy słabej koniunkturze, to zacząć ciąć technologię. Pominąć zabieg, dać mniej nawozu. Sam kiedyś zrezygnowałem z T3 w jęczmieniu browarnym i straciłem 30-40 tys. zł, bo surowiec poszedł na paszę. Oszczędności bardzo często są tylko złudzeniem.

Jego rada jest prosta: – Skupić się na plonie. Zadbać o pH, analizę gleby, rolnictwo precyzyjne. Maksymalizować potencjał, a nie schodzić na półśrodki. Bo w dzisiejszych realiach każdy błąd kosztuje podwójnie.

W czasach, gdy ziemia staje się dobrem coraz droższym, a przetargi rozpalają emocje, chłodna kalkulacja może być dziś najważniejszym narzędziem w gospodarstwie.

Jakie są ceny ziemi rolnej?

Jak wynika z najnowszej analizy cen ziemi rolnej na terenie poszczególnych województw autorstwa Głównego Urzędu Statystycznego, 1 ha ziemi rolnej w obrocie prywatnym kosztował w 2025 roku 71 123 zł.

Aktualne ceny gruntów ornych w obrocie prywatnym w poszczególnych województwach są następujące: