Bor w rzepaku: kiedy podać i dlaczego dawki muszą być dzieloneJacek Daleszyński
StoryEditorRzepak i rośliny oleiste

Bor w rzepaku: kiedy podać i dlaczego dawki muszą być dzielone

06.03.2026., 13:30h

Rzepak jest gatunkiem wyjątkowo wrażliwym na niedobory boru. To skutek m.in. tego, że roślina w krótkim czasie przybiera duża masę. Tymczasem bor to składnik odpowiedzialny m.in. za sklejanie ścian komórkowych. Brak boru zatem powoduje, że ściany komórkowe są słabo sklejone, a roślina traci swoją odporność mechaniczną.

Dlaczego bor trzeba podawać w dawkach dzielonych?

Z drugiej strony bor to mikroelement o bardzo małej mobilności w roślinie. Oznacza to, że nie ulega tzw. redystrybucji, jak to ma miejsce w przypadku większości makroelementów. Redystrybucja polega na przemieszczeniu składnika z organów starszych, gdzie staje się on zbędny, do młodych. Bor tak się nie zachowuje i dlatego trzeba go podawać w dawkach dzielonych, tak aby był do pobrania na kolejnych liściach na różnych etapach rozwoju roślin.

Czy zabieg nalistny borem jest konieczny?

Dlaczego jednak w ogóle podawać bor nalistnie i czy glebowy zasób i pobieranie korzeniowe nie wystarczą? Otóż nasze gleby, w znaczniej większości, są bardzo ubogie w bor. Ponadto na polach, na których uprawia się dużo gatunków o wysokich potrzebach co do boru, jak burak, ziemniak i warzywa, bor wywożony jest z pola z plonem i w konsekwencji jest go coraz mniej. Choć po rzepaku często wraca on na pole w słomie, ale i tak warto tam podawać go nalistnie. Druga przyczyną konieczności podawania boru nalistnie, to większe niż kiedyś potrzeby roślin. Wynikają one z wyższych plonów, a system korzeniowy nie jest w stanie zaspokoić je w pełni efektywnie.

Bor zatem trzeba podawać w dawkach dzielonych. Ma to dodatkową zaletę – w jednorazowym zabiegu dawka składnika nie jest wysoka i łatwiej go mieszać z innymi agrochemikaliami niż dawkę rzędu 800–1000 g/ha. Trudność mieszania boru wynika m.in. z tego, że należy on do mikroelementów o ujemnym ładunku jonu (niemetal lub półmetal). Powoduje to, że w roztworze wodnym podnosi pH. Tymczasem znaczna większość środków stosowanych metodą opryskiwania wymaga odczynu kwaśnego.

Dawki dzielone boru

W rzepaku dawki boru powinny być dzielone na kilka zabiegów, z czego trzy wykonujemy wiosną:

  • jesienią w fazie od 3 liścia właściwego: 200–250 g/ha;
  • wiosną, gdy są objawy niedoborów już w pierwszym tygodniu: 250 g/ha;
  • wiosną, gdy nie ma objawów niedoborów po pierwszym tygodniu od ruszenia wegetacji: 150–200 g/ha lub
  • w fazie rozwoju pędu głównego (BBCH 30) przed pąkowaniem (rośliny ok. 15 cm): 100–150 g/ha;
  • na początku fazy pąkowania rzepaku (BBCH 50–52): 100–150 g/ha;
  • w fazie kwitnienie nie stosuje się już boru.

Tomasz Czubiński

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
06. marzec 2026 16:19