Charakterystyczne przebarwienia na brzegach liści rzepaku powodowane wirusem żółtaczki rzepy. To efekt odwiedzin mszyc infekcyjnych będących wektorem wirusa TuYVMarek Kalinowski
StoryEditorUprawa

Groźny wirus może zaatakować rzepak. Sprawdź, czego szukać na plantacji

17.09.2026., 08:00h

Wektorem wirusa żółtaczki rzepy (TuYV) w rzepaku są mszyce, przede wszystkim mszyca brzoskwiniowo-ziemniaczana i w nieco mniejszym stopniu mszyca kapuściana. Pierwsza bardzo silna presja mszyc i zagrożenia wirusem miała miejsce dekadę temu, jesienią 2016 r., i od tego czasu się powtarza.

Skąd problemy z mszycą w uprawie rzepaku?

W tym pierwszym problematycznym sezonie z powodu zawirusowania rzepaku żółtaczką rzepy wiele plantacji trzeba było zaorać już jesienią. Na szczęście od tamtego czasu wiele się zmieniło, chociaż presja mszyc nie jest mniejsza. W telegraficznym skrócie przypomnę, że przyczyną rozkwitu tego problemu był fakt wycofania zapraw neonikotynoidowych, na co nałożyły się dodatkowo idealne w ostatnich sezonach warunki dla rozwoju mszyc. Sprzyja im upalne lato i ciepła jesień.

Obserwacja plantacji rzepaku kluczem do walki z mszycami

Teraz wiele odmian mieszańcowych rzepaku ma odporność na TuYV, a ponadto zaprawy insektycydowe, nawet jeśli nie mają w rejestracji mszyc, to w pewnym stopniu je ograniczają. O ile w ostatnich sezonach mniej więcej 2/3 rejestrowanych odmian mieszańcowych miało deklarowaną odporność na TuYV, to jednak w odmianach populacyjnych rzepaku odporność na wirusa żółtaczki rzepy nie jest tak powszechna. Niezależnie od tych instrumentów ochrony (odporne odmiany, zaprawy) sytuację trzeba monitorować i w razie konieczności wykonać zabieg insektycydowy. Wszystko zależy od presji mszyc.

Niechemiczne metody ograniczania wirusa żółtaczki rzepy

Tak na przyszłość – z niechemicznych metod ograniczania wirusa żółtaczki rzepy ważna jest izolacja przestrzenna rzepaku ozimego od innych roślin kapustnych i zwalczanie chwastów kapustnych. W przypadku mszycy brzoskwiniowo-ziemniaczanej wielkim zagrożeniem dla rzepaku jest sąsiedztwo z plantacjami późnych odmian ziemniaków. A jeżeli musimy wykonać zabieg, to pamiętajmy, że niestety mszyce zależnie od gatunku siedzą w liściach sercowych rzepaku, ale najczęściej na spodnich częściach blaszek liściowych. To znacznie utrudnia zwalczanie.

M. Kalinowski

Warsaw
wi_00
mon
wi_00
tue
wi_00
wed
wi_00
thu
wi_00
fri
wi_00
17. wrzesień 2026 09:46