Drony rolnicze w centrum uwagi
Drony rolnicze mogą ograniczyć zużycie paliwa, wody i środków ochrony roślin, a także uchronić uprawy przed uszkodzeniami powodowanymi przez ciężki sprzęt. Mimo tych korzyści ich wykorzystanie do wykonywania zabiegów ochrony roślin nadal napotyka bariery prawne. Problem zwrócił uwagę posła Adama Krzemińskiego, który skierował w tej sprawie interpelację do ministra rolnictwa.
Poseł wskazał, że na brak odpowiednich przepisów narzekają zarówno rolnicy, jak i przedsiębiorcy, którzy kupili specjalistyczny sprzęt, przeszli szkolenia i chcieliby świadczyć usługi rolnicze. Każdy kolejny sezon bez zmian oznacza dla nich koszty utrzymania urządzeń, które nie mogą być w pełni wykorzystywane zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem.
Ministerstwo przygotowało pakiet zmian. Co ma się zmienić?
W odpowiedzi na interpelację wiceminister rolnictwa Małgorzata Gromadzka poinformowała, że resort przygotował pakiet propozycji przepisów umożliwiających stosowanie bezzałogowych statków powietrznych w ochronie i nawożeniu roślin.
Pakiet obejmuje trzy akty prawne. Pierwszy to projekt ustawy o zmianie ustawy o nawozach i nawożeniu oraz ustawy o środkach ochrony roślin (UD394), który ma uprościć procedury związane ze stosowaniem środków ochrony roślin za pomocą dronów rolniczych, a także dostosować zasady stosowania nawozów sprzętem lotniczym do specyfiki pracy dronów.
Drugi element to projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie warunków stosowania środków ochrony roślin (nr 280), który ma określić bezpieczne odległości wykonywania zabiegów dronami od obszarów i obiektów wrażliwych. Co ważne, odległości te mają być mniejsze niż obowiązujące przy zabiegach wykonywanych samolotami i śmigłowcami.
Trzecią zmianę już wprowadzono. Chodzi o rozporządzenie opublikowane w Dzienniku Ustaw pod poz. 687 z 2026 r., które ogranicza obowiązek ostrzegania osób postronnych o zabiegu wykonywanym dronem na gruntach rolnych. Ministerstwo uznało, że obowiązek ten, uzasadniony przy stosowaniu środków ochrony roślin samolotami i śmigłowcami w leśnictwie, nie ma takiego uzasadnienia w przypadku dronów wykorzystywanych w rolnictwie.
Dlaczego opryski dronami są ważne dla gospodarstw?
Resort rolnictwa dostrzega korzyści, jakie może przynieść wykorzystanie dronów w gospodarstwach. Wśród nich wymienia przede wszystkim mniejsze zużycie paliwa i wody oraz możliwość precyzyjniejszego wykonywania zabiegów, co może ograniczyć ilość stosowanych środków ochrony roślin i nawozów.
Drony mogą być szczególnie przydatne tam, gdzie wjazd ciągnikiem z opryskiwaczem jest utrudniony. Przy dużej wilgotności gleby ciężki sprzęt może powodować koleiny, niszczyć strukturę gleby i uszkadzać rośliny. Problem dotyczy również upraw takich jak kukurydza czy słonecznik, w których przejazdy opryskiwacza w określonych fazach rozwoju mogą prowadzić do strat.
Ministerstwo podkreśla, że do projektów przepisów dołączono uzasadnienia i oceny skutków regulacji, w których przeanalizowano korzyści wynikające z proponowanych rozwiązań.
Kiedy rolnicy będą mogli legalnie wykonywać opryski dronami?
To jedna z najważniejszych informacji, na którą czekają rolnicy i przedsiębiorcy. Niestety, odpowiedź ministerstwa nie przynosi konkretnej daty wejścia w życie wszystkich zmian.
Resort wskazuje, że projekty przeszły szerokie konsultacje społeczne, podczas których zainteresowane strony mogły zgłaszać uwagi i uczestniczyć w przygotowaniu ostatecznego kształtu regulacji.
Szczegóły prac można śledzić w Rządowym Centrum Legislacji:
Ministerstwo zapowiada, że po przyjęciu pakietu zmian przeprowadzi działania informacyjne dla rolników, które mają wyjaśnić, jak korzystać z nowych przepisów.
Na razie nie podano jednak terminu zakończenia prac legislacyjnych ani daty, od której będzie można wykonywać opryski dronami na nowych zasadach.
ARiMR dofinansowała zakup dronów. Ile urządzeń kupili rolnicy?
Ciekawych danych ministerstwo udzieliło również w sprawie wsparcia inwestycji w drony z Planu Strategicznego WPR na lata 2023-2027.
Jak wynika z odpowiedzi, do 23 października 2026 r. w ramach trzech interwencji zakupiono łącznie 45 dronów rolniczych. Chodzi o programy:
- I.10.4 – Inwestycje przyczyniające się do ochrony środowiska i klimatu,
- I.10.5 – Rozwój małych gospodarstw,
- I.11 – Premie dla młodych rolników.
To jednak nie wszystko. Wnioski o przyznanie pomocy, które nadal są weryfikowane, obejmują zakup kolejnych 132 dronów rolniczych. Oznacza to, że zainteresowanie tą technologią jest znacznie większe niż liczba urządzeń już kupionych z pomocą unijnych środków.
Dronem można już siać i monitorować uprawy
Ministerstwo zwraca uwagę, że nie wszystkie zastosowania dronów w rolnictwie wymagają zmian prawnych, ponieważ część prac można wykonywać już teraz. Dotyczy to m.in. monitorowania stanu upraw, aplikacji makroorganizmów wykorzystywanych w biologicznej ochronie roślin, a także siewu nasion.
Jako przykład zastosowania dronów w biologicznej ochronie kukurydzy resort podaje rozsiewanie kruszynka (Trichogramma), wykorzystywanego do zwalczania omacnicy prosowianki.
Problemem pozostaje natomiast możliwość wykonywania zabiegów z użyciem chemicznych środków ochrony roślin. To właśnie tę barierę mają usunąć przygotowane przez ministerstwo zmiany.
Dla rolników i firm usługowych najważniejsze będzie teraz to, kiedy zapowiedzi resortu przełożą się na obowiązujące przepisy. Sam zakup drona i rozwój technologii nie wystarczą, jeśli prawo nadal ogranicza możliwość wykorzystania sprzętu do oprysków.
oprac. Justyna Czupryniak-Pluszkiewicz na podst. sejm.gov.pl
