Jak poprawić kondycję trwałych użytków zielonych?
Poprawę stanu trwałych użytków zielonych można przeprowadzać trzema podstawowymi metodami:
- nawożeniem połączonym z racjonalnym użytkowaniem,
- podsiewem zdegradowanych zbiorowisk
- oraz ponowną uprawą.
Ponowna uprawa polega na całkowitym zniszczeniu starej darni poprzez jej przeoranie i ponowny obsiew. Metodę tę stosuje się przede wszystkim w sytuacji niewielkiego udziału wartościowych traw i roślin motylkowatych w runi, przy dużym udziale turzyc, sitów lub groźnych chwastów łąkowych (kłączowych, trujących oraz śmiałka darniowego), a także w przypadku znacznej deniwelacji terenu.
Kiedy wystarczy nawożenie i właściwe użytkowanie TUZ?
Zagospodarowanie TUZ poprzez nawożenie połączone z racjonalnym użytkowaniem stosuje się w sytuacjach, gdy stosunki wodne są właściwie uregulowane, a w runi występuje co najmniej 20–30% wartościowych traw i roślin motylkowatych. Metoda ta jest również zalecana, gdy udział uciążliwych chwastów, takich jak śmiałek darniowy, kłosówka wełnista czy chwasty kłączowe, nie przekracza 10% pokrycia runi.
Zobacz także: Nawożenie trwałych użytków zielonych. Mikroelementy mogą zrobić różnicę
Znajduje zastosowanie także na terenach falistych, gdzie istnieje ryzyko wystąpienia erozji wodnej, oraz w miejscach, w których wykonanie orki i siewu jest niemożliwe lub znacznie utrudnione ze względu na małą miąższość lub dużą szkieletowość gleby. W celu uzyskania odpowiednich efektów konieczne jest zastosowanie tzw. dawki „uderzeniowej” nawozów na poziomie 200–300 kg NPK·ha⁻¹.
W jakich przypadkach warto wykonać podsiew TUZ?
Podsiew trwałych użytków zielonych jest zalecany w przypadku, gdy udział ziół i chwastów w pokryciu przekracza 30–40%, a w starej darni brakuje traw typowych dla danego sposobu użytkowania, zarówno łąkowego, jak i pastwiskowego. Zabieg ten wykonuje się również wtedy, gdy udział roślin bobowatych (motylkowatych) jest niewielki lub nie występują one wcale.
Wskazaniem do podsiewu jest także silne rozluźnienie darni spowodowane wypadaniem niektórych gatunków po zimie lub po zalewach, a także uszkodzenia darni wywołane przez dzikie zwierzęta. Dodatkowym warunkiem sprzyjającym wykonaniu podsiewu jest dość wyrównana powierzchnia użytku zielonego.
Patrycja Bernat
na podst. szkolenia: Nawożenie TUZ w różnych systemach użytkowania, w tym wapnowanie dr inż. Anna Paszkiewicz-Jasińska
Fot: Dzieliński
