Zmiany klimatyczne i polityczne a uprawa zbóż
Wraz z początkiem grudnia minionego roku Polski Związek Zbożowy zorganizował konferencję, podczas której tematem dyskusji była sytuacja producentów zbóż w kontekście zmian klimatycznych oraz politycznych zarówno na arenie krajowej, jak i unijnej.
Efektem spotkania jest lista wniosków i postulatów producentów zbóż, które odnoszą się do tego, jakie mają potrzeby, problemy, czy zainteresowania oraz czego oczekują od rynku zbóż w Polsce i UE.
Dostosowanie infrastruktury portowej i kolejowej
Obecni na spotkaniu producenci zbóż postulowali pilną potrzebę dostosowania infrastruktury portowej w zakresie rozładunku i magazynowania zbóż oraz modernizację infrastruktury kolejowej, dzięki której możliwy byłby szybki i sprawny transport płodów rolnych na eksport.
– Uważamy, że dostosowana infrastruktura portowa i efektywny logistycznie transport kolejowy poprawi organizację i jakość przewozów, obniży koszty, co może przyczynić się do wzrostu cen płodów rolnych – stwierdzili rolnicy.
Funkcjonowanie rynku rolnego i zmiany w ubezpieczeniach
W ocenie producentów zbóż działaniem koniecznym do podjęcia jest również rozszerzenie wiedzy z zakresu ekonomii oraz funkcjonowania rynku rolnego. Rolnicy za niezbędne uznali również poszerzenie umiejętności zarządzania i oceny ryzyka.
– Są to kompetencje niezbędne do skutecznego prowadzenia gospodarstwa. Dlatego już na etapie szkół średnich o profilu rolniczym, na uczelniach wyższych oraz w ramach szkoleń dla rolników należy systematycznie przekazywać wiedzę z tych obszarów – uzasadniają rolnicy.
Dla producentów zbóż istotne jest również wprowadzenie zmian w systemie ubezpieczeń płodów rolnych. W ich opinii należałoby stworzyć nowy model ubezpieczeń, dzięki któremu więcej rolników byłoby zainteresowanych jego wykupieniem. Zdaniem producentów zbóż ubezpieczenia powinny gwarantować zwrot kosztów poniesionych na produkcję, a także gwarantować rzetelną, a zarazem obiektywną ocenę strat przez ubezpieczyciela.
– Ubezpieczenie powinno obowiązywać od momentu podpisania umowy i jej opłacenia. W przypadku przymrozków wiosennych niezbędne jest przesunięcie terminu ubezpieczenia na moment rozpoczęcia wegetacji – stwierdzili producenci zbóż.
Kontrola populacji dzików i wykorzystanie ziarna na cele energetyczne
Rolnicy nadmienili również, że problem z rozrastającą się populacją dzika pozostaje aktualny, dlatego w ich opinii należałoby skutecznie ją kontrolować i redukować w miarę potrzeb.
Co więcej, producenci zbóż zwrócili uwagę na konieczność zwiększenia wykorzystania ziarna na cele energetyczne, a zwłaszcza do produkcji biopaliw. Jak stwierdzili, nie bez znaczenia jest również wykorzystanie biomasy roślin zbożowych do produkcji biogazu w celu porządkowania rynku.
– W tym celu konieczne jest uproszczenie procedur administracyjnych związanych z budową biogazowni w gospodarstwach rolnych. Postulujemy również ułatwienie procedur pozyskiwania certyfikatów umożliwiających spalanie zboża gorszej jakości w energetyce – wyjaśnili rolnicy.
Niewykorzystany potencjał przetwórstwa zbóż
Producenci zbóż omówili także kwestię niewykorzystanego potencjału w zakresie przetwórstwa i eksportu produktów zbożowych przetworzonych, które uruchomienie, ich zdaniem, mogłoby się przyczynić do wzrostu cen i jednocześnie poprawy opłacalności produkcji.
Spowolnienie wycofania substancji aktywnych i upowszechnienie odmian PDO
Rolnicy za niezbędne uznali podejmowanie działań, których celem będzie spowolnienie tempa wycofywania substancji aktywnych z rynku środków ochrony roślin, a zwłaszcza w sytuacjach, gdy na rynku nie ma skutecznych zamienników oraz do czasu wprowadzenia skutecznych rozwiązań.
Zdaniem producentów zbóż konieczne jest także upowszechnienie odmian zalecanych do uprawy na podstawie systemu PDO.
– Można to osiągnąć poprzez zwiększenie liczby praktycznych szkoleń dla rolników oraz intensyfikację działań promocyjnych dotyczących właściwego doboru odmian, z wykorzystaniem danych COBORU (PDO), a także poprzez promocję kwalifikowanego materiału siewnego – dodają rolnicy.
Szkolenia dla rolników i stosowanie NGT
Uczestniczący w spotkaniu producenci zbóż wyrazili chęć udziału w szkoleniach i spotkaniach informacyjnych z zakresu innowacji i nowych technologii w produkcji zbóż. Zasygnalizowali również potrzebę organizacji szkoleń tematycznych z zakresu produkcji nasiennej zbóż, która mogłaby stanowić alternatywę dla produkcji konwencjonalnej we współpracy z PIN.
Co istotne, rolnicy uważają za właściwe, dążenie do jak najszybszego wprowadzenia regulacji unijnych, które umożliwiłyby stosowanie Nowych Technik Genomowych (NGT).
– Stanowią one szansę zarówno dla polskich hodowców, jak i rolników, umożliwiając uprawę nowych, wysokiej jakości odmian odpornych na szkodniki, choroby oraz stresy biotyczne i abiotyczne. Aby NGT mogły być skutecznie wdrażane w polskiej branży zbożowej, konieczne jest zapewnienie firmom hodowlanym i jednostkom naukowym odpowiednich środków na badania i prace rozwojowe. Finansowanie powinno być na tyle wysokie, aby w perspektywie kilku lat rolnicy uzyskali dostęp do nowych polskich odmian – ocenili producenci zbóż.
Ochrona przed karami i inwestycje w systemy melioracyjne
Rolnicy zasygnalizowali również potrzebę wprowadzenia jasnych i jednoznacznych regulacji w zakresie ochrony przed nakładaniem kar za działania niezbędne do utrzymania właściwego poziomu produkcji w gospodarstwach. Zaznaczyli także, że za potrzebne uważają podjęcie działań umożliwiających poprawę gospodarowania wodą przy jednoczesnym, lepszym wykorzystaniu wody opadowej w produkcji polowej za pośrednictwem inwestycji w systemy melioracyjne, które służą do nawadniania i retencji wody.
– Już teraz z powodzeniem, możemy stwierdzić, że wiele z przekazanych informacji będzie mieć istotny wpływ na podejmowanie decyzji przez rolników, które mogą usprawnić prace i obniżyć koszty. Mamy świadomość, jak wiele jest jeszcze do zrobienia i jakie elementy gospodarki krajowej oraz globalnej mają wpływ na sukces pracy rolnika. Dzięki wsparciu nauki oraz najnowszej technologii uprawy osiągamy pożądane, wysokie wyniki w produkcji rolnej tzn. wysokie, dobrej jakości plony. Dlatego nie możemy mówić o nadprodukcji. Wyzwaniem jest zorganizowanie popytu na ten towar i tutaj jest duże pole do działania dla przetwórstwa spożywczego i energetycznego, dla chowu i hodowli, czy eksport, aby zagospodarować naszą produkcję – podsumowała prezes PZPRZ Justyna Jasińska.
Oprac. Justyna Czupryniak-Paluszkiewicz na podst. PZPRZ
