Nowe zasady dzierżawy ziemi martwią rolników
Projekt ustawy o dzierżawie rolniczej oraz zmiany związane z definicją aktywnego rolnika wywołują coraz większe obawy wśród gospodarzy. Rolnicy alarmują, że obowiązek posiadania pisemnych umów dzierżawy może w praktyce okazać się niewykonalny, zwłaszcza w regionach o dużym rozdrobnieniu gruntów i nieuregulowanym stanie własności.
„Mam 90 właścicieli. Jak ja mam to podpisać?”
Podczas styczniowego posiedzenia sejmowej komisji rolnictwa głos zabrał rolnik z woj. świętokrzyskiego Damian Niedziela. Jak tłumaczył, gospodaruje na bardzo rozdrobnionych gruntach, gdzie jedna dzierżawiona działka potrafi mieć kilkudziesięciu współwłaścicieli.
– Jak ja mam ściągnąć 90 osób do urzędu, żeby mi to wszyscy podpisali? – pytał rolnik. – Mam umowy ustne i pisemne, rozliczam się z tego. A teraz mam szukać ludzi, którzy mieszkają za granicą? – mówił.
Niedziela zwracał uwagę, że w wielu przypadkach właściciele gruntów to osoby starsze, które nie chcą podpisywać formalnych umów albo boją się konsekwencji prawnych.
„36 spadkobierców do jednej działki”
Podobne obawy zgłaszał inny rolnik z woj. świętokrzyskiego, Mariusz Wawrzyło. Jak mówił, formalnie posiada około 30 hektarów, a kolejne 150 hektarów dzierżawi.
– Mam działki, gdzie do 4 hektarów jest 36 spadkobierców. Teraz ja mam z nimi wszystkimi spisywać umowy? – pytał Wawrzyło, wskazując na chaos prawny i biurokrację, jaką mogą przynieść nowe przepisy.
Rolnicy boją się utraty dopłat
Rolnicy boją się, że brak pisemnej umowy dzierżawy może oznaczać zakwestionowanie prawa do użytkowania gruntów, a w konsekwencji utratę dopłat bezpośrednich.
Pytanie do ministerstwa rolnictwa: co z takimi przypadkami?
W związku z napływającymi sygnałami redakcja zwróciła się do ministerstwa rolnictwa z pytaniem, jak w praktyce mają postępować rolnicy, którzy z przyczyn niezależnych od siebie nie są w stanie podpisać pisemnych umów dzierżawy.
Wskazaliśmy m.in. na przypadki gospodarstw użytkujących ponad 200 małych działek w kilku gminach, z wieloma współwłaścicielami i nieuregulowanymi sprawami spadkowymi.
Ministerstwo: rolnik będzie miał dużo czasu
W odpowiedzi resort rolnictwa poinformował, że obowiązek zawierania umów dzierżawy w formie pisemnej ma wejść w życie dopiero po trzech latach od wejścia w życie ustawy.
– Oznacza to, że w opisanym przypadku dzierżawca będzie miał wystarczająco dużo czasu, aby sformalizować obecne ustne umowy z właścicielami – przekazało ministerstwo.
Resort zaznaczył również, że projekt ustawy reguluje wyłącznie formę dzierżawy i nie odnosi się do innych form użytkowania gruntów rolnych.
– Projekt ustawy jest obecnie na etapie uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. Ostateczna treść projektu będzie opracowana z uwzględnieniem zgłaszanych uwag – poinformował resort.
Rolnicy: trzy lata mogą nie wystarczyć
Rolnicy i organizacje branżowe podkreślają jednak, że trzyletni okres przejściowy może okazać się niewystarczający. Postępowania spadkowe, ustalanie współwłaścicieli czy próby uzyskania podpisów od kilkudziesięciu osób często trwają znacznie dłużej.
Ich zdaniem nowe przepisy, choć mają porządkować rynek dzierżaw, mogą doprowadzić do chaosu, konfliktów z właścicielami gruntów i utraty dopłat przez gospodarstwa, które od lat funkcjonują na dzierżawach ustnych.
Projekt ustawy trafi teraz do dalszych prac parlamentarnych. Rolnicy liczą, że ich głosy z komisji sejmowej i uwagi zgłaszane w konsultacjach zostaną uwzględnione, zanim nowe przepisy zaczną obowiązywać.
Kamila Szałaj
